# Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2691) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/2691 - **Sunuluş tarihi:** 18 Kasım 2024 - **İlk imza:** Hasan Çilez (AK Parti, Amasya); Mustafa Demir (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 90 - **Esas komisyon:** Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KANUNLAŞTI - **Kabul tarihi:** 5 Aralık 2024 - **Kanun no:** 7534 - **Resmî Gazete:** 12 Aralık 2024, sayı 32750 - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9dbb99db-6e41-4bc8-b46c-01933f5a9c22 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2691-koy-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/2691 esas numaralı kanun teklifi 18 Kasım 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Hasan Çilez (AK Parti) ve 1 vekil; 90 imza. 5 Aralık 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7534 sayılı Kanun, 12 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete (sayı 32750). ## Özet Teklif ile; mülkiyet hakkına ilişkin olan birtakım hususlar ile merkezi idarenin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerindeki vesayet yetkisi hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığının görev ve yetkilerinin yargı kararları doğrultusunda kanunla düzenlenmesi, Kentsel Dönüşüm Başkanlığına yapılan arsa ve arazi teslimlerinin KDV istisnası kapsamına alınması, Köy Kanunun ek 13 üncü maddesi uyarınca hak sahibi olanlardan bina yapma veya taksit ödeme süreleri 31/12/2024 tarihine kadar dolanların sürelerinin 31/12/2028 tarihine kadar uzatılması, izinsiz yapılar hakkında İdarece yıkım kararı alınarak bu kararın ilgililere tebliğ edilmesi, İmar Kanununa imar hakkı aktarımı tanımının eklenmesi ile bu Kanunda düzenleme ortaklık payı, parsel bazında fonksiyon değişikliği, değer artış payı oranı ve hangi durumlarda değer artış payından muaf olunacağı, kule ve direkler ile bunların zorunlu altyapı unsurları bakımından izin veya ruhsata ilişkin hususlar ile Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı hakkında düzenleme yapılması, coğrafi verilerin toplanması, üretimi, paylaşımı ve bu alana ilişkin mali ve cezai hükümlerin belirlenmesi, güneş ve rüzgar enerjisi santrallerinin yapı denetimi kapsamından çıkarılması ve yapı denetimi hizmet bedeli ile yapı denetim firmaları ile laboratuvarlara verilecek cezaların ve belli bir bölgede faaliyet gösterecek yapı denetim kuruluşunun sayısının belirlenmesi, Türkiye Çevre Ajansının organ ve birimleri, başkan ve başkan yardımcılarının görevleri, personel istihdamı ve statüsü, mali hakları, yönetim kurulunun kuruluş ve işleyişinin yargı kararları doğrultusunda kanunla düzenlenmesi ve Ajansın kurulu bir şirkete ortak olabilmesi hususlarında düzenleme yapılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ekte sunulmaktadır. Gereğini arz ederiz. Mustafa DEMİR İstanbul Milletvekili Adalet , Çevre , İçişleri , Plan ve Bütçe Tali Komisyon Bayındırlık, İmar, Esas Komisyon Ulaştırma ve Turizm Tarih: 18-11-2024 İEsas No:2/2691 O PAZAUS 1 KAYAN TL Zi, MEK MU .i i O AkTeln Özüne eaumamamammmmmmmmmmmamamamamamanmmmammaşımumammmmumemsempuyamesanıuumuumumayan umum emen mana nallumu on nn Rakma Masal | Beeron A DEĞİN Ene Mv) Öbek NE Mİ İİİ İLMİNİ a eşle Özn RM Değ Anlee (AU, Yada Gebeş (ila Aydın iv ŞAŞMA ŞEŞEN eker kene ketekelekninleininteinininkei Se bekinkeknieininininininiinkninini b RİNİNİLİLİNİLİİLİLİNİNİLİİİLİİİİİ Sayan Gsacglar | Oku Ağu [PDF s. 5: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] Ala Gi Aİ ——.—ğ—ş—.m mmm mma Kösem ALTINSOY AE AYYY Neemeddin ERLAN/ Küpeli Mellfyekili Yalar 24/7 hir. i AA, US) yeri I eke <0) hel bamamemumumamafenm— yo JEDŞEN 4 [PDF s. 8: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] N r<^ . v^VVİ ^ pw II /'l'i [PDF s. 10: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] GENEL GEREKÇE Teklif ile yargı mercilerince verilen kararlar dikkate alınarak muhtemel sorunların önlenmesi amacıyla tedbir alınması öngörülmekte ve uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm üretilmektedir. I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde yer alan mülkiyet hakkına ilişkin olan düzenlemeler ile meslek kuruluşları üzerindeki devletin denetim yetkisine ilişkin düzenlemelerin, kararname ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığı, merkezi idarenin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerindeki vesayet yetkisinin kanunla düzenlenmesi ve idari ve mali denetim kapsamındaki konular ile sınırlı olması gerektiği gerekçeleriyle bazı maddelerin iptal edilmesi nedeniyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığının görev ve yetkilerine ilişkin ilişkin düzenleme yapılmaktadır. 442 sayılı Köy Kanununun ek 13 üncü maddesi uyarınca 31/12/2024 tarihinden önce süreleri dolacak olan hak sahiplerine binalarını yapmaları veya taksitlerini ödemeleri amacıyla 31/12/2028 tarihine kadar ek süre verilmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. 775 sayılı Gecekondu Kanununda Anayasa Mahkemesi kararına istinaden düzenleme yapılarak idare tarafından yapının yıkılmasına ilişkin bir işlem tesis edilmesi ve ilgilinin hakkında tesis edilen işlemin içeriğinden haberdar edilmesi suretiyle dava açma hakkının korunması amaçlanmaktadır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda yeni kurulan Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca 6306 sayılı Kanun kapsamında yapılan arsa ve arazi teslimlerinin katma değer vergisinden istisna kapsamına alınmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır. 3194 sayılı İmar Kanununda yargı kararları doğrultusunda parsel bazında fonksiyon değişikliği, değer artış payı oranı ve hangi durumlarda değer artış payından muaf olunacağı, kule ve direkler ile bunların zorunlu altyapı unsurları bakımından izin veya ruhsata ilişkin hususlar ile Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesindeki Bakanlık Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı kapatıldığından "Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı" ifadesine yönelik düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca imar hakkı aktarımına ve düzenleme ortaklık payına ilişkin düzenlemeler getirilmektedir. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda güneş enerjisi ve rüzgar enerjisi santrallerinin kapsam dışı tutulmasına, yapı denetimi hizmet bedelinin belirlenmesine, yapı denetim firmalarına ve laboratuvarlara verilecek cezalara, bir ilde veya o ildeki bölgelerde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır. 7221 Sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, coğrafi verilerin toplanması, üretimi, paylaşımı ile bu alana ilişkin mali ve cezai hükümler detaylandırılarak çerçevesi daha açık şekilde ortaya konulmaktadır. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilmiş veya başvuru süreci tamamlanmamış izin veya lisans belgelerine ilişkin olarak geçici madde ihdası ile sürecin herhangi bir mağduriyete yol açılmadan yönetilmesi amacıyla geçiş dönemi hükümleri düzenlenmektedir. 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda Ajansın şirket kurabilmesinin yanında şirkete ortak olabilmesi öngörülmekte ve Anayasa Mahkemesi Kararı doğrultusunda ajansın organ ve birimleri, ajans personelinin istihdamı ve statüsü, mali haklar, yönetim kurulunun görevleri ve çalışma esasları, ajans başkanının ve başkan yardımcılarının görevleri hususlarında kanun düzenlemesi yapılmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1 - Madde ile 442 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesi uyarınca köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine satılan taşınmazlar üzerinde çeşitli nedenlerle bina yapmayanlara ya da taksitlerini ödemeyen hak sahipleri ile 31/12/2024 tarihinden önce süreleri dolacak olan hak sahiplerine binalarını yapmaları veya taksitlerini ödemeleri amacıyla 31/12/2028 tarihine kadar ek süre verilmesi amaçlanmaktadır. MADDE 2 - Kanunda yer alan belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde izinsiz yapılan yapıların yıkım kararı alınmaksızın derhal yıkılabileceğine ilişkin hüküm Anayasa Mahkemesinin 22/2/2024 tarihli ve E.2023/191- K.2024/58 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Söz konusu kararda "Herhangi bir yazılı işlem tesis edilmeden ve yargı yolu gösterilmeden yıkım kararı alınmasının ve bu kararın uygulanmasının ilgililerin bu işleme karşı yargı yoluna başvurma imkânını ortadan kaldırdığı, bu durumun hak arama özgürlüğü, mahkemeye erişim hakkı ve etkili başvuru hakkını ihlal ettiği, öte yandan idari işlemlere karşı açılacak davalarda dava açma süresinin başlamasında yazılı bildirim esas alındığından idare tarafından tesis edilen idari işlemlerin ilgililere açık ve anlaşılabilir biçimde yazılı olarak bildirilmesinin gerektiği" gerekçesine yer verilmiş olup, madde ile ilgili İdare tarafından yapının yıkılmasına ilişkin bir işlem tesis edilmesi ve ilgilinin işlemin içeriğinden haberdar edilmesi suretiyle bu işleme karşı kullanabileceği dava açma hakkının korunması yönünde düzenleme yapılmaktadır. MADDE 3—153 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine "Kentsel Dönüşüm Başkanlığı" başlıklı "Ellialtıncı Bölüm" eklenmiş ve böylece 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Kentsel Dönüşüm Başkanlığı kurulmuştur. 7471 sayılı Kanun ile de 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunda bu kapsamda değişiklikler yapılmıştır. Zikredilen mevzuat değişiklikleri nedeniyle özel bütçe kapsamında bulunan Kentsel Dönüşüm Başkanlığına yapılan arsa ve arazi teslimlerinin katma değer vergisinin istisnası kapsamına alınması için Katma Değer Vergisi Kanununda değişiklik yapılmaktadır. MADDE 4 — Maddeile; • 4/07/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) "45'e çıkartılarak Kamu Ortaklık Payı (KOP) kaldırılmış olup bu düzenlemeden önce imar uygulaması yapılarak KOP alanı olarak oluşturulan alanlarda, • Parselasyon Planı ile düzenleme ortaklık payının 96 45'i geçmesi nedeniyle kamu eline geçişi sağlanamayan umumi ve kamu hizmet alanlarında, -3194 sayılı Kanunun 15 inci ve 16 ncı maddesine göre yapılan uygulamalar nedeniyle parsel sahibi tarafından umumi ve kamu hizmet alanlarına terk edilmeyen/bağışlanmayan alanlarda, -Arazi ve arsa düzenlemesi yapıldığı halde imar planı değişikliği ile yeni umumi ve kamu hizmet alanları kullanımı getirilmesi durumunda; daha öncesinde DOP kesintisi yapıldığı için, yeni plana göre yapılacak arazi ve arsa düzenlemelerinde DOP kesintisi yapılamaması nedeniyle, kamu eline geçirilemeyen umumi ve kamu hizmet alanlarında, • Etrafındaki parsellerde arazi ve arsa düzenlemelerinin tamamlanması nedeniyle, imar planında tamamı ya da büyük bir kısmı umumi ve kamu hizmet alnında kaldığı için tek başına uygulamaya konu edilemeyen alanlarda kalan taşınmazlarda umumi ve kamu hizmet alanlarının kamuya mali külfet getirmeden, bedelsiz karşılanarak kamu mülkiyetine geçirilmesi, vatandaşların mülkiyetlerindeki kısıtlılığın kaldırılması, yıllardır kamulaştırılamayan bu tür alanların kamulaştırmasız el atma davalarına konu olmaması, uzayan dava süreçlerinin yaşanmaması ve idareler tarafından ürettikleri plan hükümlerine istinaden yapılan imar hakkı aktarımı uygulamalarının yasal bir zemin ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülmesini sağlamak amacıyla "İmar Hakkı Aktarımı" tanımı Kanuna eklenmektedir. MADDE 5 — Madde ile umumi ve kamu hizmet alanlarının kamu eline geçirilmesi yöntemleri Kanunun 18 inci maddesi hükümleri ile uyumlu hale getirilmekte ayrıca imar hakkı aktarımı yapılarak umumi ve kamu hizmet alanlarının kamuya mali külfet getirmeden bedelsiz karşılanarak kamu mülkiyetine geçirilmesi, vatandaşların mülkiyetlerindeki kısıtlılığın kaldırılması ve kamulaştırmasız el atma davalarının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. MADDE 6 — Düzenleme Ortaklık Payı oranının W 45'i aştığı durumlarda, umumi ve kamu hizmet alanlarının tescil harici ve belediye mülkiyetindeki alanlardan veya muvafakat alınmak kaydıyla; kamuya ait taşınmazlardan ya da Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanamaması veyahut bu alanların bulunmaması halinde, yapılacak zorunlu kamulaştırma işlemlerinin ne şekilde ve nerelerde yapılacağının belirlenmesi, parselasyon planlarında farklı uygulamaların önüne geçilmesi ve belirsizliklerin ortadan kaldırılması amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Umumi ve kamu hizmet alanları oluşturulurken mevcut yapılar nedeniyle düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılamadığından, bedele dönüştürülen payların mülkiyet hakkının korunması ve eşitliğin sağlanması amacıyla fazladan kesinti yapılan parsel maliklerine süre ve bazı kısıtlamalar getirilerek ödemelerin yapılması ve işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılması hedeflenmektedir. Ayrıca mahkeme kararlarını yerine getirmeye yönelik yeni imar uygulamasının yapılmasının mümkün olamadığı ve kök parsellere de dönülemediği durumlarda yapılacak işlemlere ilişkin düzenleme yapılmaktadır. MADDE 7 — 3194 sayılı Kanunda, parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamamakta olup madde ile uygulamada duyulan ihtiyaç doğrultusunda parsel bazında fonksiyon değişikliği yapılabileceği ancak bu durum, nüfus artışına sebep olacağından ve dolayısıyla artan nüfusa göre yeni donatı alanlarının belirlenmesi gerekeceğinden bu alanların konut kullanımına dönüştürülemeyeceği düzenlenmektedir. Maddede yer alan değer artış payına ilişkin hüküm Anayasa Mahkemesinin 18/5/2023 tarihli ve E.2020/42 - K.2023/99 sayılı kararı ile iptal edilmiş olup kararın gerekçeleri doğrultusunda değer artış payı oranı ile ilgili düzenleme yapılmaktadır. İmar mevzuatında, imar planı ve imar mevzuatına göre oluşmuş imar parsellerine arsa denilmekte olup imar uygulaması tamamlanmayan, dolayısıyla arsa vasfı kazanmayan alanlarda da plan değişiklik talepleri olduğundan gerekli düzenleme yapılarak arsa yerine "parsel veya parseller" ifadesi getirilerek mevzuata uygunluk sağlanmaktadır. Uygulamada ortaya çıkan belirsizlikler dikkate alınarak Mahkeme kararları doğrultusunda, imar planı değişikliği neticesinde yürürlükten kalkan imar planı ile teklif edilen yeni imar planının kapsadığı parsel veya parsellerde oluşan değer farkına ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Diğer taraftan değer artış payı ücreti her takvim yılı için yeniden değerleme oranında arttırıldığından yıllar sonra satış ve ruhsata konu olan taşınmazlarda yeni bedelin ödenmesinde güçlükler yaşanmaktadır. Bu nedenle hem planların bir an önce yürürlüğe girmesi ve değer artış payının kamuya kazandırılması hem de vatandaşlara ödeme kolaylığı getirerek mülkiyet üzerindeki kısıtlılığın bir an önce kaldırılarak ileride oluşabilecek mülkiyet problemlerinin ve ihtilaflı durumların oluşmasının önlenmesi amaçlanmaktadır. 153 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü yerine Kentsel Dönüşüm Başkanlığı kurulmasıyla Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesindeki Bakanlık Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı kapatıldığından bu ifade kaldırılarak yerine 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında oluşturulan Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı ifadesi getirilmektedir. Değer artış payının, maddede belirtilen kurumlara, belirtilen oranlarda pay edilerek yatırılması işlemi defterdarlıklarca yapıldığından yedinci fıkraya "ilgili defterdarlıkça" ibaresi eklenmektedir. Umumi ve kamu hizmet alanlarında kalan özel mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin ilgili idaresinden kamu hizmet alanına ibtiyaç olmadığına dair görüş alınması durumunda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun ek 1 inci maddesi hükümleri kapsamında konut haricinde (nüfus yoğunluğu getirdiğinden) plan değişikliği yapılması mümkün kılınarak mülkiyet hakkı kısıtlılığının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Riskli yapıların dönüşümünü sağlamak ve sağlıklı yapı stokunu arttırmak amacı ile riskli yapı tespiti yapılan parsellerdeki plan değişikliklerinden belli bir emsale kadar değer artış payı alınmaması yönünde düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca mahkeme kararıyla plan değişikliklerinin iptal edilmesi durumunda iptal kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda İdarelerce hazırlanan planların ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun ek | inci maddesinde yer alan hüküm kapsamında imar planlarında umumi hizmetlere/resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmazlarda, verilen süre içerisinde gerekli idari işlemlerin yapılmamasından dolayı mağduriyet yaşayan ve mülkiyet hakkının kısıtlılığından dolayı taşınmazı üzerinde tasarruf yetkisini kullanamayan vatandaşların belirtilen sürenin dolmasını müteakip imar planı değişikliği talebinde bulunması durumunda, bu plan değişikliklerinin değer artış payından muaf tutulması yönünde düzenleme yapılmaktadır. MADDE $ — Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E.2021/5 — K.2023/109 sayılı kararı ile yer seçim belgesi veya onun yerine ikame edilebilecek bir belgenin sunulması şartının öngörülmemesinin geçmişte yapılmış haberleşme istasyonlarının kent ve yapı estetiği bakımından denetlenmesini imkânsız kıldığı gerekçesiyle 3194 sayılı İmar Kanununun ek 9 uncu maddesinin dördüncü fikrasının iptaline hükmedilmesi üzerine, Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararında belirtilen hususlar ve elektronik haberleşme istasyonlarının kendilerine bas özellikleri ve bu istasyonlar üzerinden sunulan haberleşme hizmetlerinin kamusal niteliği gözetilerek dördüncü fıkra yeniden düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararında belirülen hususlar çerçevesinde, anılan maddenin üçüncü fikrasında öngörülen ölçütlerin tamamı, diğer mevzuat hükümleri de dikkate alınarak dördüncü fıkra kapsamına giren kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurları için de öngörülmüştür. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi iptal kararında, 3194 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin üçüncü fikrasında yer alan gerekli ve yeterli koruma mesafesinin bırakılması ve yer seçim belgesinin alınmış olması şartlarının ek 9 uncu maddenin dördüncü fıkrasında aranmadığı, bu itibarla yapı ve binalarda güvenlik sertifikası alınmaksızın ve yer seçim belgesi olmaksızın kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurlarının inşa edilebileceğinin ve kullanılabileceğinin anlaşıldığına değinmiştir. Bu hâliyle dördüncü fikranın Anayasanın 5 inci ve 56 ncı maddesinde ifade edilen gerek canlı sağlığına gerekse kent ve yapı estetiğine yönelik devletin gözetim ve denetim görevini yerine getirmesi bakımından yeterli güvence sağladığının söylenemeyeceği Anayasa Mahkemesince tespit edilmiş, açıklanan nedenlerle 3194 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının Anayasanın 5 inci ve 56 ncı maddelerine aykırı olduğunun ve iptalinin gerektiği kararda belirtilmiştir. Bu suretle Anayasa Mahkemesi kararı çerçevesinde ilgili altyapı unsurları için izni düzenleyen dördüncü fıkraya güvenlik sertifikası ve yer seçim belgesi eklenerek insan sağlığı ile kent ve yapı estetiği yönünden de yeterli güvence altına alınması ve idarenin gözetim ve denetim görevini yerine getirmesi sağlanmaktadır. Ayrıca maddede imar planı bulunmayan yerlerde yer alan kulelere ilişkin düzenleme yapılmaktadır. MADDE 9- Anayasa Mahkemesinin 26/10/2023 tarihli ve E.2018/118 - K.2023/180 sayılı kararı ile CBK hükmüne istinaden cevaz verilen iş ve işlemlerin, kişilerin maliki bulundukları arsa, arazi ve yapılar üzerindeki kullanım ve tasarruf biçimlerini kısmen veya tamamen değiştirme, yeniden düzenleme veya sona erdirme gibi mülkiyet hakkına müdahale teşkil edebilecek nitelikte olduğu ve bu bakımdan Anayasanın 104 üncü maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca CBK ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığı, Çevre, imar ve yapılaşmaya ilişkin olarak etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazim ve uygulama imar planları, parselasyon planları, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla ilgili düzenleme getiren hükmün mülkiyet hakkına ilişkin düzenleme içerdiği ve dolayısıyla CBK ile düzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığı, Anayasanın 127 nci maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen idari vesayet yetkisi yerel yönetimlere tanınan ve güvence altına alınan özerkliğin istisnasını oluşturmakta olup kanunla çerçevesi çizilen sınırlar içinde kullanılması gereken istisnai bir yetki olduğundan bu yetkinin kapsam ve sınırını belirleme yetkisinin kanun koyucuya âit olduğu, İptali talep edilen hükmün, mahalli idarelere ve bunların merkezi idare ile alakalarına ilişkin bir düzenleme öngördüğü ve bu ilişkileri düzenleme yetkisini Bakanlığa verdiği, Anayasanın 127 nci maddesi kapsamında anılan hususlardaki yetki ve görevlerin kanunla verilmesi, kapsam ve içeriğinin de yine kanunla belirlenmesi gerektiğinden münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuya ilişkin düzenleme içerdiği, gerekçeleri ile 1 nolu CBK"nın 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç), (8), (h), (n) ve (o) bentleri, 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (k) bentleri, 107 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi iptal edilmiştir. Mezkur kararda belirtilen hususlar uyarınca Bakanlığın iptale konu görev ve yetkileri kanun ile düzenlenmiştir. 3194 sayılı İmar Kanununda parselasyon planı, 18 inci maddeye göre yapılan imar uygulaması olup ifraz, tevhit, yola terk, cins değişikliği gibi diğer imar uygulamalarını kapsamamaktadır. Bakanlıkça bu uygulamaların yapımı ve onama işlemleri de yürütüldüğünden, İmar Kanununda parselasyon planı ile birlikte tüm bu uygulamaları da kapsayan arazi ve arsa düzenlemesi yapılmaktadır. Ayrıca yapılan değişiklikle her tür ve ölçekte plana ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet bedeli alması amaçlanmaktadır. 6306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre "her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya" Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yetkili kılınmışken madde ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 6306 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlarda yapılan her tür ve ölçekteki plan, arazi ve arsa düzenlemesi ve kentsel tasarım projelerini onaylama yetkisine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. MADDE 10 — Yer seçim belgesi veya onun yerine ikame edilebilecek bir belgenin sunulması şartının öngörülmemesinin geçmişte yapılmış haberleşme istasyonlarının kent ve yapı estetiği bakımından denetlenmesini imkânsız kıldığı gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E.2021/5 — K.2023/109 sayılı kararı ile madde metninin bir kısmının iptal edilmesi üzerine; geçici 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde bazı şartların sağlanması hâlinde anılan maddenin yürürlüğe girmesinden önce yapılmış kule ve direkler ile bunların zorunlu altyapı unsurlarına izin veya ruhsat verilmiş sayılacağı hüküm altına alınmaktadır. Bu imkândan yararlanılabilmesi için elektronik haberleşme istasyonunu ilk kuran işletmeci tarafından bir yıl içinde müracaat dilekçesi ibraz edilmek ve üç yıl içinde gerekli belgeler tamamlanmak şartıyla statik bakımından uygun olduğuna dair inşaat mühendislerince hazırlanacak raporun, BTK tarafından düzenlenen güvenlik sertifikasının veya güvenlik sertifikasına tabi olmayanlar için radyolink frekansı tahsis edildiğine ilişkin BTK tarafından düzenlenen belgenin ve elektrik aboneliği veya ilgili tarihi tevsik edici bir belgenin idareye sunulması, söz konusu kule ve direklerin statik/betonarme fenni mesuliyetinin üstlenilmesi ek 9 uncu maddenin beşinci fıkrasında yer alan yöntem ile hesaplanan bedelin ödenmesi gerekmektedir. Bu şartlara bağlı olarak kule ve direkler ile bunların altyapı unsurları bakımından izin veya ruhsat verilmiş sayılması amaçlanmaktadır. Ancak geçici 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasında 4/2/1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu uyarınca 2/7/2004 ile 1/10/2009 tarihleri arasında kurulmuş olan elektronik haberleşme istasyonlarının kule ve direkleri bakımından özel bir düzenleme öngörülmüş olup bu kule ve direkler anılan kuralın dışında tutulmaktadır. Anılan kararda yer alan iptal gerekçeleri dikkate alınarak söz konusu madde yeniden düzenlenmektedir. MADDE 11 — Güneş Enerji Santrali yapıları, can ve mal güvenliğini tehdit etmeyen basit yapılar olup çok geniş inşaat alanına sahiptir. Bu durum bu yapılara ilişkin yapı denetim hizmet bedelini arttırdığından yatırımcıların teşvik edilmesi amacıyla Güneş Enerji Santralleri Kanun kapsamı dışında bırakılmaktadır. Rüzgar Enerji Santralleri bakımından ise enerji sektörüne ilişkin yatırımların ülke ekonomisi için stratejik önem arz etmesi nedeniyle, bu santrallere ilişkin inşa sürecinin hızlandırılması ve bu yapıların uzmanlaşmış kişiler eliyle denetlenmesine imkan sağlanması için Rüzgar Enerji Santralleri Kanun kapsamı dışında bırakılmaktadır. MADDE 12 — Yapı denetim kuruluşlarının uzak mesafeli ve küçük ölçekli projelerde elde edilen gelirin iş kapsamında yapılan harcamaları karşılamayacak ölçüde düşük olduğu gerekçesiyle görev almaktan imtina ettikleri tespit edilmiş olup bu sebeple küçük yapıların elektronik dağıtım dışına çıkarılması ve elektronik dağıtım sırasında yapı sahibine birden fazla alternatif sunulması amaçlanmaktadır. Yapı denetim hizmet bedelinin özellikle küçük metrajlı işlerde düşük olduğu yönündeki şikâyetlerin önüne geçilebilmesi için yapı denetim hizmet bedeli oranı yapı inşaat alanına göre kademelendirilerek, denetim hizmet bedelinde 1.000 m? altındaki işler için yaklaşık 9017 oranında bir iyileşme, 50.000 m? üstündeki büyük işlerde ise yine 9017 oranda bir azalma sağlanmaktadır. Bunun yanında yapı denetim hizmet sözleşmelerinde hizmet bedeli oranının iki yerine her yıl belirlenen oranlarda artması sağlanmaktadır. Güçlendirme işleri için hesaplanan yapı denetim hizmet bedelinin, söz konusu iş kapsamında yapı denetim kuruluşlarının yaptıkları masrafi karşılamaktan uzak olması ve bu bedelin üstlenilen sorumluluk ve alınan riskin karşısında çok düşük kalmasından dolayı bu işler için alınacak yapı denetim hizmet bedeline tüm yapının yapı denetim hizmet bedelinin 9625 i kadar bir alt limit getirilmektedir. MADDE 13- Yapı denetim kuruluşlarının daha önce yeni iş almaktan men cezalarına bağlı olarak kapatılması mümkün iken, yapılan yeni düzenlemeyle denetim yaptıkları yapının taşıyıcı sisteminde kendi kusurları nedeniyle onarılamaz düzeyde hasar oluşması veya kusurları nedeniyle çevre binalarda onarılamaz düzeyde yapısal bir hasarın oluşması halinde yapı denetim kuruluşlarının izin belgesinin iptal edileceği hükme bağlanmaktadır. Ayrıca bazı uygulamalarda yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline göre uygulanan idari para cezalarının caydırıcılıktan uzak olması sebebiyle idari para cezaları için bir alt sınır öngörülmektedir. Madde metninde yer alan İl Müdürlüğü isimleri güncellenmektedir. Denetim elemanlarına uygulanan denetimden men cezalarına zamanaşımı süresi getirilmiş ve hâlihazırda yaşanan hukuki sorunların önüne geçilebilmesi için her bir yapı için teknik inceleme raporunun ayrı düzenlenmesi gerektiği yönünde düzenleme yapılmaktadır. Yapı denetim kuruluşlarının vize aşamasında teminatlarını güncel teminat bedeline tamamlamaları ile takvim yılı içerisinde iki defa yeni iş almaktan men cezası alan kuruluşlara teminat bedelinin "10'u kadar idari para cezası verileceği ve bu cezanın teminat bedelinin "050*sini aşamayacağı yönünde düzenlemeler getirilmektedir. Elektronik dağıtıma tabi olması gerekirken, dağıtıma dahil edilmeden bir yapıya ilişkin faaliyete devam edilmesi halinde bu durumda ihmali olan yapı denetim kuruluşu hakkında uygulanacak idari müeyyide düzenlenmektedir. Uygulamada yetki yönünden herhangi bir tereddüde mahal verilmemesi adına yapı denetim kuruluşları hakkındaki idari müeyyidelerin Bakanlıkta ve İl Müdürlüklerinde hangi makamlar tarafından uygulanacağı hususu açıklığa kavuşturulmaktadır. Laboratuvar kuruluşuna, zemin numunelerini aldığı durumlarda arazi ve sondaj çalışmaları, numunelerin alınması ve taşınması süreçleri de dahil olmak üzere, deneylerinin yapılması, deney sonuçlarının raporlanması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinde ilgili standartlara ve mevzuata uymadığının tespiti hallerinde de idari para cezası verileceği düzenlenmektedir. Laboratuvar denetçi mühendisleri ve teknik personeline, üç ayrı değerlendirme raporu uyarınca kayıtlarının tutulması nedeniyle uygulanan üç yıl denetimden men cezasına on yıllık zamanaşımı süresi getirilmektedir. MADDE 14- Yapı denetim kuruluşlarının izin belgesinin doğrudan iptal edilmesine, laboratuvar kuruluşlarının ise yeni iş almaktan men cezası almasına veya direk kapanmasına neden olan fiiller için ilgililer hakkında 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verileceği düzenlenmektedir. Yapılarda mimar ve mühendislerle birlikte yardımcı kontrol elemanı olarak teknik öğretmen, tekniker ve teknisyenler de görev alabildiğinden madde kapsamında bu kişilere de 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verileceği düzenlenmektedir. MADDE 15- Özellikle büyükşehirlerde yapı denetim kuruluşları tarafından mesafe vb. sebeplerle denetim görevinin üstlenilmesinden imtina edildiği yönündeki tespitler sebebiyle Bakanlıkça gerek görülmesi halinde büyükşehirlerin birden fazla bölgeye ayrılabileceği, kuruluşların faaliyetinin bu bölgeyle sınırlanabileceği ve öngörülen kotanın bu bölgeler için ayrı ayrı hesaplanacağı hususlarında düzenleme yapılmaktadır. MADDE 16- Anayasa Mahkemesinin 9/5/2024 tarihli ve E.2023/193 — K.2024/106 sayılı kararı ile 4 sayılı CBK"'nın 792/M maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan hüküm, "kuralın yerel yönetimlere tanınan idari özerkliğin istisnasını oluşturan idari vesayet yetkisine ve mahalli idarelerin merkezi idare ile karşılıklı ilişkilerine ilişkin düzenleme içerdiği dolayısıyla münhasıran kanun ile düzenlenmesi gerektiği" gerekçesi ile iptal edilmiştir. Belirtilen gerekçe doğrultusunda Kentsel Dönüşüm Başkanlığının söz konusu görevine kanunda yer verilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır. MADDE 17- Anayasa Mahkemesinin 18/5/2023 tarihli ve E.2020/42 - K.2023/99 sayılı kararı ile 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun | inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi "Anayasa gereği yetki sınırlarının tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirlenmesi" gerektiği gerekçesi ile iptal edilmiştir. Bu doğrultuda yapılan düzenleme ile izin bedelinden muaf tutulanlar, izne tabi olanlar ile izin süresi ve izin başvurularına ilişkin süreçlerin nasıl yürütüleceği hususlarında objektif bir ölçüt belirlenerek söz konusu yetkiye ilişkin genel bir çerçeve oluşturulması sağlanmaktadır. Ayrıca izin bedeli hesaplanırken yabancı ve yerli gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri için farklı katsayılar belirlenmiştir. Coğrafi veri toplayan, üreten, paylaşan ve satan gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri için izin süreçlerine ilişkin düzenleme yapılarak, ülke genelinde coğrafi veri sektörü tarafından yürütülen iş süreçleri ile coğrafi veri üretiminin izlenerek kayıt altına alınması hedeflenmiş olup bu suretle mükerrer coğrafi veri üretiminin önlenmesi ve üretim maliyetlerinin azalması sağlanacaktır. Ayrıca düzenleme ile tüm coğrafi veri kayıt altına alınmış olacağından afet, savaş, olağanüstü hal vb. durumlarda coğrafi veri ihtiyacının hızlı bir şekilde karşılanması mümkün olacaktır. Coğrafi veri iznine tabii gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinden tahsil edilecek coğrafi veri izin bedelinin hesaplanması yöntemine, mali güç ve ayırma ilkeleri doğrultusunda, gelir seviyesi, gelirin elde edilmesi sürecinde coğrafi veri üretim veya kullanım yoğunluğu, gelire esas faaliyetin yapıldığı coğrafi alan büyüklüğü ve talep edilen izin süresi kriterleri çarpan katsayısı olarak eklenmektedir. Günümüzde çok geniş bir kullanım alanına sahip olan sensör kullanımı yerel yönetimlerin akıllı şehir uygulamaları kapsamında kullanılması halinde kanun kapsamına alınarak uygulama alanının netleştirilmesi sağlanmıştır. Yerel yönetimlerin akıllı şehir uygulamaları kapsamında coğrafi veri toplayan sensörlerin (algılayıcıları) Bakanlıkça oluşturulacak elektronik ortama kaydedilmesi öngörülmektedir. Coğrafi veri izninin alınmaması durumunda ödenmesi gereken idari para cezası uygulanmasında hem mali güç hem de ayırma ilkesi dikkate alınmıştır. İzin başvurusunun yapılmadığının tespiti halinde uygulanacak idari para cezası yönünden ise ayırma ilkesi benimsenmektedir. 20/8/2022 tarihli ve 2022/1 sayılı Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemi Kurul Kararı doğrultusunda; "Afet ve Acil Durumlara İlişkin Coğrafi Veri Üretimi ve Paylaşımı Usul ve Esasları" 5/12/2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Bu Usul ve Esasların amacı; afet ve acil durumlar öncesi, sırası ve sonrasında, afet ve acil durum yönetimi kapsamında ihtiyaç duyulan coğrafi verilerin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından üretim, kullanım ve paylaşım usul ve esaslarını belirlemektir. Coğrafi Bilgi Sistemi konularında faaliyet gösterenlerin; Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında ürettikleri coğrafi verilerini, afet ve acil durumlar öncesi ve sonrasında, yalnızca afet ve acil durum yönetimi kapsamında yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bedelsiz olarak paylaşması, afet ve acil durumlara hazırlıklı olunması amaçlanmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu hükümleri kapsamında dağıtım lisansı verilen tüzel kişilerin, dağıtım faaliyetlerine muafiyet sağlanarak buradan kaynaklanabilecek maliyetlerin vatandaşlara en az düzeyde yansıtılmasının temini amaçlanmaktadır. MADDE 18- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilmiş veya başvuru süreci tamamlanmamış izin veya lisans belgelerine ilişkin olarak geçici madde ihdası ile sürecin herhangi bir mağduriyete yol açılmadan yönetilmesi hedeflenmektedir. MADDE 19- Türkiye Çevre Ajansının faaliyetlerinde verimliliğin arttırılarak kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik yürütülmesi amacıyla Ajansın faaliyetlerini şirketler kurarak gerçekleştirebilmesinin yanında şirketlere ortak olarak da gerçekleştirebilmesi ve ortaklığa Cumhurbaşkanınca karar verilmesi amaçlanmaktadır. MADDE 20- Anayasa Mahkemesinin 21/7/2023 tarihli ve E.2021/27 —K.2023/26 sayılı kararında, Ajansın teşkilat yapısı ile çalışmasına ilişkin usul ve esaslarla ilgili temel hususlar hakkında herhangi bir düzenleme bulunmadığı belirtilerek; söz konusu hususların Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğine yönelik düzenlemenin yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturduğu ifadelerine yer verilmiştir. Belirtilen gerekçe uyarınca yapılan düzenleme ile Ajansın organ ve hizmet birimleri ile Yönetim Kurulunun yapısına ilişkin esaslar hüküm altına alınmakta ve Danışma Kuruluna ilişkin ifadeler metinden çıkarılmaktadır. MADDE21- Anayasa Mahkemesinin 16/2/2023 tarihli ve E.2021/27—K.2023/26 sayılı kararında, 7261 sayılı Kanunda Ajans hizmet birimleriyle ilgili 6 ncı maddede, Ajansta görev yapacak personelin 4857 sayılı Kanun kapsamında istihdam edileceğine ilişkin hüküm dışında bir düzenlemenin yer almadığı, Ajans organlarının ve Ajans hizmet birimlerinin görev ve yetkileri, teşkilat yapısı ile çalışma usul ve esaslarına ilişkin temel ilke ve çerçevenin Kanun'da düzenlenmediği hususlarına vurgu yapılarak, söz konusu hükümlerin Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğine yönelik kuralın yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna ulaşıldığından mezkur kararda yer verilen bu hususlar dikkate alınarak düzenleme yapılmaktadır. MADDE 22- Anayasa Mahkemesinin 16/2/2023 tarihli ve E.2021/27 - K.2023/26 sayılı iptal kararı ile toplu iş sözleşmesi hakkının işçilere, üyesi bulundukları sendikalar aracığıyla işverenle karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla görüşme ve anlaşma yapabilme yetkisi tanıyan sendikal bir hak olduğu ifade edilmiş, Ajans personeline verilebilecek mali ve sosyal hak ve yardımlar yönünden üst sınır belirlenmesinin norm alanını daralttığı gerekçesi ile sendika özgürlüğünün birer parçası olan toplu iş sözleşmesi ve grev haklarını sınırladığı yönünde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Anılan karar doğrultusunda mali haklar yönünden öncelikle Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri ve toplu iş sözleşmesinden doğan tüm hakların saklı olduğuna ilişkin bir düzenleme yapılmaktadır. MADDE 23- Anayasa Mahkemesinin 16/2/2023 tarihli ve E.2021/27 - K.2023/26 sayılı kararında, Ajans organları ile hizmet birimlerinin görev ve yetkileri, üyelerinin atanması, teşkilat yapısı ile çalışma usul ve esaslarının temel ilke ve çerçevesinin Kanunda düzenlenmediği hususlarına vurgu yapılarak, söz konusu hükümlerin Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğine yönelik kuralın yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda Yönetim Kurulunun görevleri ve çalışma esasları Kanunla belirlenmiştir. MADDE 24- Anayasa Mahkemesinin 16/2/2023 tarihli ve E.2021/27 - K.2023/26 sayılı kararında, Ajans organları ile hizmet birimlerinin görev ve yetkileri, üyelerinin atanması, teşkilat yapısı ile çalışma usul ve esaslarının temel ilke ve çerçevesinin Kanunda düzenlenmediği hususlarına vurgu yapılarak söz konusu hükümlerin Bakanlık tarafından yönetmelikle belirleneceğine yönelik kuralın yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık oluşturduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda, Ajans Başkanının ve Başkan Yardımcılarının görevleri Kanun kapsamında düzenlenmektedir. MADDE 25- Yürürlük maddesidir. MADDE 26- Yürütme maddesidir. KÖY KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1-— 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "31/12/2024" ibareleri "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 2- 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18 inci maddesinin birinci fikrası aşağıdaki şekilde ve ikinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, özel bütçeli dairelere ait arazı ve arsalarda veya Devlet ormanları hariç olmak üzere Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar ve varsa çevreleyen tel örgü, çit, duvar gibi yapılar da dâhil inşa sırasında olsun veya iskan edilmiş bulunsun, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Belediyeler veya İl Özel İdarelerince yıkım kararı alınır. Alınan karar 7 gün içerisinde belediye veya idarelerce ilgililerine iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilir. Tebliğ edilemediği durumlarda, yıkım kararının bir örneği yıkımı yapılacak yapıya asılır ve mahalle muhtarına bir örneği bırakılır. Bu tarih, kararın yapı sahibine tebliği tarihi yerine geçer. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün sonra Belediye veya İl özel idaresi tarafından derhal yıktırılır." "Mülkiye amirleri, izinsiz yapıların yıkım güvenliğinin sağlanması konusunda yükümlüdürler." MADDE 3- 25/10/1984 tarihli ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (p) bendinde yer alan "işlemleri ile" ibaresinden sonra gelmek üzere "Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve" ibaresi eklenmiştir. MADDE 4- 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 5 inci maddesine "İmar Adası" tanımından sonra gelmek üzere aşağıdaki tanım eklenmiştir. "İmar Hakkı Aktarımı; 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunduğu, arazi ve arsa düzenlemesi yapılmış ya da yapılması mümkün olmayan alanlarda, parselin tamamının ya da bir kısmının umumi ve kamu hizmet alanlarında kalması sebebiyle, parsel üzerinde özel mülkiyete konu yapılaşma hakkının verilememesi durumunda, verilemeyen emsale esas inşaat hakkının başka parsel ya da parsellere imar planı kararı ile taşınması işlemidir." MADDE 5- 3194 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına (a) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş, mevcut (b) bendi (ç) bendi olarak, bentleri bağlayan "ilgili kamu kurum ve kuruluşunca kamulaştırılarak kamu mülkiyetine geçirilir" ibaresi "kamu mülkiyetine geçirilir" şeklinde değiştirilmiş, birinci fıkradan sonra gelmek üzere maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve mevcut üçüncü fıkrasında yer alan "birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerine" ibaresi "bu madde hükümlerine" şeklinde değiştirilmiştir. "b) Tescil harici ve belediye mülkiyetindeki alanlardan veya muvafakat alınmak kaydıyla kamuya ait taşınmazlardan ya da Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanarak, c) İmar hakkı aktarımı yapılarak," "İmar hakkı aktarımı yapılırken, alıcı parselin emsale esas inşaat alanı en fazla imar planı ile belirlenmiş oranlar kadar ve her halde alıcı parselin 9620'sini geçmemek üzere arttırılabilir. Verici parselin/parsellerin aktarıma esas inşaat hakları, en yakın komşuluğundaki imar parselinin/adasının emsale esas inşaat hakkını aşmamak kaydıyla ilgili İdaresince belirlenir. Aktarma işlemi, alıcı ve verici parselin değer tespitleri üzerinden yapılır. Alıcı ve verici parselin aktarıma konu olacak imar haklarının değeri, 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafindan belirlenen değerlerin ortalamasından az olmamak kaydıyla idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesindeki bedel tespit esaslarına göre belirlenir. Alıcı ve verici parsellerin aktarıma konu imar haklarının değerleri arasında fark oluşması durumunda karşılıklı mahsuplaşılabilir. Verici parselin imar hakkı aktarım işlemi, bulunduğu idare veya kurumun yetki alanı içerisinde olmak kaydıyla alıcı parselin imar planı kararı ile belirlenmesi ve verici parselin ılgılı İdareler lehine bedelsiz devredilmesi suretiyle gerçekleştirilir." MADDE 6-3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde, dokuzuncu fıkrasında yer alan "alınabilir" ibaresi "alınır" şeklinde değiştirilmiş, onbirinci fıkrasında yer alan "düzenlemenin gerçekleştirilebilmesi için yapılacak kamulaştırmada kullanılmak üzere" ibaresi fıkra metninden çıkarılmış, fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, onikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, yirmiüçüncü fıkrasında yer alan "tespiti halinde, öncelikle" ibaresinden sonra gelmek üzere "tescilli imar parselleri üzerinden mahkeme kararlarını yerine getirmeye yönelik yeni imar uygulaması yapılabilir. Bunun mümkün olmaması durumunda" ibaresi, "muvafakati alınmak kaydıyla" ibaresinden sonra gelmek üzere "tescilli imar parselleri üzerinden yeni parselasyon işlemi yapılarak" ibaresi eklenmiştir. "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş ve gündüz bakım evleri, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, bölgenin geneline hizmet veren spor alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kamu hizmeti için planlanan teknik altyapı ve trafo alanları, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları, resmi kurum alanı, uygulama imar planı kararı ile getirilen diğer umumi ve kamu hizmet alanları, otogar alanından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz." "Düzenleme sahasında üçüncü fikrada sözü geçen umumi hizmetler için ayrılması gereken alanların toplamının, ikinci fıkrada belirtilen düzenleme ortaklık payından fazla olması veya daha öncesinde parselasyon planı tescil olmuş alanlarda ikinci kez düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılamaması nedeniyle kamu eline geçişi sağlanamayan umumi ve kamu hizmet alanlarının 13 üncü maddede belirtilen yöntemlerle kamuya geçişi sağlanır. Umumi ve kamu hizmet alanlarının kamulaştırma yoluyla kamu eline geçirilecek olması halinde, uygulamaya giren parsellerin, imar planında kamulaştırmaya konu kamu ve umumi hizmet alanlarına denk gelen kısımları ilgili idaresince kamulaştırılır." "Parselasyonu onaylayan idare tarafından alınan bu bedel, fazladan düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmak zorunda kalınan diğer parsel sahiplerine ödenir." "Bedel takdiri 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen bedel tespiti esasları da gözetilerek 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre lisans almış gayrimenkul değerleme uzmanları veya ilgili idare takdir komisyonlarınca raporlandırılarak tespit edilir. Tespit edilen bedel ödenmedikçe tapuda herhangi bir işlem tesis edilemeyeceği tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilir ve bu bedelin tamamı tescil tarihinden itibaren en geç | yıl içerisinde ödenir. Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında güncellenmek suretiyle ödenmedikçe devri yapılamaz ve yapı ruhsatı verilemez, tapuda herhangi bir işlem tesis edilemez. Bedelin tamamen ödenmesi hâlinde taşınmaz maliki ya da idarenin talebi üzerine terkin edilir." MADDE 7-3194 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Parsel" ibaresi "Fonksiyon değişikliği hariç olmak üzere, parsel" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde, yedinci fikrasında yer alan "Bakanlık muhasebe birimi hesabına" ibaresi "Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen bankalara ve/veya ilgili muhasebe birimine" şeklinde, (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan "Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına" ibareleri "6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında oluşturulan Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına" şeklinde değiştirilmiş, fıkrada yer alan "beş iş günü içerisinde aktarılır" ibaresinden önce gelmek üzere "ilgili defterdarlıklarca" ibaresi eklenmiş, yedinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra, mevcut sekizinci fıkrasının başına "Riskli yapının bulunduğu parsellerde, mer'i imar planı ve plan notları ile verilmiş emsale esas inşaat alanını en fazla 9620'si kadar artıran plan değişikliklerinde," ibaresi ve "yapılacak plan değişikliklerinde" ibaresinden sonra ", iptal gerekçeleri doğrultusunda mahkeme kararını yerine getirmeye yönelik tesis edilecek imar planı ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamındaki imar planı değişikliklerinde" ibaresi eklenmiştir. "Ancak bir fonksiyon, parsel bazında konut kullanımına dönüştürülemez." "Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine parsel bazında fonksiyon değişikliği ile ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan parsel veya parsellerin artan değeri ile Mahkemelerce iptal edilen imar planı değişikliklerinde, imar planı değişikliği neticesinde yürürlükten kalkan imar planı ile teklif edilen yeni imar planının kapsadığı parsel veya parsellerde oluşan değer farkının yüzde doksanı (© 90) değer artış payı olarak alınır. Değer artış payı bedelinin tespitinde 2942 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen bedel tespit esasları gözetilir. İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artışının tespiti 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından plan değişikliği açıklama raporunda belirtilen mer'i plan koşullarındaki değer tespiti ile birlikte değişiklik sonrası değer tespiti yapılmak suretiyle belirlenen ortalama yeni değerden az olmamak üzere, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenir. Değer artış payı peşin veya taksitle ödenebilir. Değer artış payının peşin ödenmesi halinde 9010 indirim uygulanır ve en geç tahakkukun oluştuğu tarihi takip eden bir ay içerisinde ödenir. Değer artış payının taksitle ödenmesi halinde ilk ödeme, tahakkuk tarihini takip eden birinci ay içerisinde faizsiz olarak yapılır. Sonraki taksit ödemeleri ise ilk ödemeden sonraki altıncı, on ikinci ve on sekizinci aylarda olmak üzere ve kalan borç üzerine Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları eklenerek artış yapılacak şekilde toplamda dört taksitte gerçekleştirilir. Taksitlerin erken ödenmesi halinde ise taksitin ödendiği tarihteki kalan borç üzerine Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları eklenerek ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Değer artış payının tamamı ödenmeden tapuda satış, devir, bağış yapılamaz, yapı ruhsatı düzenlenemez." "İmar planlarında umumi hizmet alanına ayrılan yerlerden 13 üncü madde kapsamında kamu eline geçişi sağlanamayan alanlarda, kamu hizmetini yapacak ilgili idarenin kamu hizmet alanına ihtiyacı olmadığına dair görüşü alınarak eşdeğer alan ayrılmaksızın 2942 sayılı Kanunun ek | inci maddesi hükümlerine göre ve çevre yapılaşma koşulları ile uyumlu olmak kaydıyla konut kullanımı hariç fonksiyon değişikliği amaçlı plan değişikliği yapılabilir." MADDE 8- 3194 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş ve Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir. "1/1000 ölçekli imar planı bulunmayan yerlerde, kulenin, varsa 1/1000 ölçekli halihazır harita üzerine işlenerek, halihazır haritası bulunmayan yerde ise bir pafta bütününde halihazır harita hazırlatılarak işlenmesi suretiyle ilgili idareye onaylatılır." "Yapı ve binalarda kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurlarına; yüksekliği on metreden az olmak, statik ve elektrik bakımından sakınca olmadığına dair inşaat ve elektrik/elektronik mühendislerince hazırlanacak rapor ile bu meslek mensuplarınca fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname verilmek ve malik ya da tasarruf sahibi ile işletmeci arasında yapılan kiralamaya veya kullanıma ilişkin belgenin sunulması, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun ilgili mevzuatında belirlenen gerekli ve yeterli koruma mesafesinin bırakılması ve buna dair güvenlik sertifikasının sunulması ve ilgili mevzuat uyarınca yer seçim belgesinin alınmış olması kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın ilgili idarece izin verilir." MADDE 9- 3194 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "EK MADDE 11- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır: a) İlgili mevzuatta yer alan görevleri yapmak, b) Her tür ve ölçekteki fiziki planlara ve bunların uygulanmasına yönelik temel ilke, strateji ve standartları belirler ve bunların uygulanmasını sağlamak, Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı, milli güvenliğe dair tesisler, askeri yasak bölgeler, genel sığınak alanları, özel güvenlik bölgeleri, enerji ve telekomünikasyon tesislerine ilişkin etütleri, harita, her tür ve ölçekte çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, arazi ve arsa düzenlemeleri ve değişikliklerini resen yapmak, yaptırmak, onaylamak ve başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarelerce ruhsatlandırma yapılmaması halinde resen ruhsat ve yapı kullanma izni vermek, c) Gecekondu, kıyı alanları ve tesisleri ile niteliğinin bozulması nedeniyle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâhil kentsel ve kırsal alan ve yerleşmelerde yapılacak iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamalarında idarelerce uyulacak usul ve esasları belirlemek; Bakanlıkça belirlenen finans ve ticaret merkezleri, fuar ve sergi alanları, eğlence merkezleri, şehirlerin ana giriş düzenlemeleri gibi şehirlerin marka değerini artırmaya ve şehrin gelişmesine katkı sağlayacak özel proje alanlarına dair her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, arazi ve arsa düzenlemeleri ve yapı projelerini yapmak, yaptırmak, onaylamak, kamulaştırma, ruhsat ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak, yapı kullanma izinlerini vermek ve bu alanlarda kat mülkiyeti kurulmasını temin etmek; 2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, arazi ve arsa düzenlemelerini yapmak, yaptırmak, onaylamak, ruhsat işlerini gerçekleştirmek, yapı kullanma izinlerini vermek ve bu alanlarda kat mülkiyetinin kurulmasını sağlamak, ç) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek kişilere veyahut özel hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince hazırlandığı veya hazırlatıldığı halde yetkili idarece üç ay içinde onaylanmayan etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, arazi ve arsa düzenlemelerini ve değişikliklerini ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin Bakanlığa teklifte bulunması üzerine bedeli mukabilinde yapmak, yaptırmak ve onaylamak, başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarece verilmemesi halinde bedeli mukabilinde resen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermek, d) Yaptığı veya onayladığı her tür ve ölçekteki plana ilişkin plan inceleme ve işlem hizmet bedeli almak ve bu bedeli ilgili yılın Döner Sermaye Birim Fiyat Listesini dikkate alarak hesaplamak, e) 23/9/1980 tarihli ve 2302 sayılı Atatürk'ün Doğumunun 100 üncü Yılının Kutlanması ve "Atatürk Kültür Merkezi Kurulması" Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi ile belirlenen Atatürk Kültür Merkezi alanını iyileştirme, güzelleştirme, yenileme ve ihya etmek amacıyla; Kültür ve Turizm Bakanlığının da görüşü alınarak, bu alan için her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, arazi ve arsa düzenlemeleri ile yapı projelerini yapmak, yaptırmak, onaylamak, kamulaştırma ve ruhsatlandırma işlemleri ile diğer iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlamak, fp Mahalli idareleri ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek; mahalli idareleri düzenleyen kanunların uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermek, düzenleyici ve yönlendirici işlemler yapmak. g) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında kalan alanlarda yapılan her tür ve ölçekteki plan, arazi ve arsa düzenlemesi ve kentsel tasarım projelerini onaylamak, 8) Cumhurbaşkanınca belirlenen proje kapsamı içerisinde kalmak kaydıyla kamuya ait tescilli araziler ile tescil dışı araziler ve muvafakatleri alınmak koşuluyla özel kişi veya kuruluşlara ait arazilerin yeniden fonksiyon kazandırılıp geliştirilmesine yönelik olarak her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, kamulaştırma, arazi ve arsa düzenlemesi yapmak, yaptırmak ve onaylamak, h) Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı, milli güvenliğe dair tesisler, askeri yasak bölgeler, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümleri çerçevesinde yapılacak binalar, genel sığınak alanları, özel güvenlik bölgeleri, enerji ve telekomünikasyon tesisleri ile ilgili altyapı, üstyapı ve iletim hatları, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı madde üretim tesisleri ve depoları, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı istasyonları gibi alanlar ile ilgili her tür ve ölçekteki planların yapılmasına ilişkin esasları belirlemek, bunlara ilişkin her tür ve ölçekteki harita, etüt, plan ve arazi ve arsa düzenlemelerini gerektiğinde yapmak, yaptırmak ve resen onaylamak. Planlamaya ilişkin iş ve işlemlerde, bakanlıklar, mahalli idareler ve meslek kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak, planlama sürecinin iyileştirilmesini ve geliştirilmesini temin etmek, i) Bakanlığın görev alanına giren konularla ilgili olarak mimarlık ve mühendislik meslek kuruluşlarına ilişkin mevzuatı hazırlamak ve bunları denetlemek." MADDE 10-3194 sayılı Kanunun geçici 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "altyapı unsurları için ruhsat" ibaresi "altyapı unsurları için izin veya ruhsat" şeklinde ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ek 9 uncu maddenin bu fıkrayı ihdas eden Kanun ile yeniden düzenlenen dördüncü fıkrası uyarınca süresi içinde izin başvurusu yapılmış olan kule ve direkler ile bunlara ait zorunlu altyapı unsurları için harç veya izin bedeli ödenmiş olması halinde yeniden harç ya da izin bedeli alınmaksızın ve 2/7/2004 ile 1/10/2009 tarihleri arasında kurulmuş olan elektronik haberleşme istasyonlarına birinci ve ikinci fıkra uyarınca alınacak izin veya ruhsatlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işletmeciler bir yıl içinde ilgili idareye başvurur. İlgili idarece yapılacak incelemeler sonucu gerekli belgeler üç yıl içinde işletmecilerce tamamlanır. Eksikliğin tamamlanmasının mümkün olmadığının idarece tespiti halinde üç yıllık süre beklenilmeksizin süreç sonlandırılır." MADDE 11- 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun | inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (ç) bendi eklenmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan "Bayındırlık ve İskân" ibaresi "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirilmiştir. "ç) Güneş enerjisi santralleri, rüzgar enerjisi santralleri," MADDE 12- 4708 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan yapılarda yapı sahibince belirlenen yapı denetim kuruluşuyla, diğer hizmet sözleşmelerinde ise Bakanlıkça yayımlanacak usul ve esaslara göre o yapı için ildeki faal yapı denetim kuruluşu sayısı da dikkate alınarak elektronik ortamda aynı anda belirlenen en fazla iki yapı denetim kuruluşundan biriyle, yapı sahibi arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. Yapı denetim hizmet sözleşmeleri Bakanlıkça belirlenen haller dışında feshedilemez." "Yapı denetimi hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet bedeli, yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilir. Bu bedel, yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas yapı inşaat alanı 1000 (dahil) metrekareye kadar olan yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin "01,75'i, yapı denetim hizmet sözleşmesi bedeline esas yapı inşaat alanı 1000 metrekareden 50.000 (dahil) metrekareye kadar olan yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin 901,5'i, diğer yapılarda hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyetinin "61,25'i kadardır. Elektronik dağıtıma tabi olmayan işlerde, ikinci cümlede belirtilen oran en fazla Yo 3,50"ye kadar arttırılabilir. Hizmet bedeli oranı, yapım süresi bir yılı aşan iş için yıllık 905 artırılır. Güçlendirme işleri için belirlenecek yapı denetim hizmet bedeli yapının tamamı için belirlenecek yapı denetim hizmet bedelinin 9025'inden az olamaz. Yapı denetimi hizmet bedeline laboratuvarlara yaptırılacak olan taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerden Bakanlıkça belirlenenlerin masrafları dâhil olup katma değer vergisi ile yapı denetim kuruluşu tarafından talep edilen ve taşıyıcı sisteme ilişkin olmayan malzeme ve imalâtlar konusunda yapı müteahhidince yaptırılacak olan laboratuvar deneylerinin masrafları dâhil değildir. Yapı denetim kuruluşu, yapı sahibinden başka bir ad altında, ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. Yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli, Endüstri Bölgeleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Organize Sanayi Bölgeleri, Serbest Bölgeler ve Sanayı Siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için "50'yi geçmemek üzere indirimli uygulanır. Bu indirim oranlarına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenir." MADDE 13- 4708 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde, (h) bendi aşağıdaki şekilde, ikinci, onuncu ve yirminci fıkralarında yer alan "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce" ibareleri "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce" şeklinde, sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde, onuncu fikranın (c) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, onüçüncü fıkrasına "laboratuvar kuruluşuna" ibaresinden sonra gelmek üzere "son on takvim yılı içerisinde" ibaresi eklenmiş, yirmibirinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fikralar eklenmiştir. "Denetim sorumluluğunu üstlendiği bir işe yönelik yapılacak tespitler doğrultusunda hazırlanacak teknik inceleme raporuna istinaden yapı denetim kuruluşu hakkında yukarıdaki bentlerde belirtilen idari müeyyidelerden bir veya birden fazla cezanın verilmesinin gerekmesi hâlinde uygulanacak idari para cezası, 50.000 TI.'den az olamaz. Yapı denetim hizmet sözleşmesi bedelinin 9650?sinin 50.000 TI.*den fazla olduğu hallerde ise yapı denetim hizmet sözleşmesinin en fazla Yo50"si kadar idari para cezası verilir." "h) Aşağıda belirtilen hallerde; 1. Yeni iş almaktan men yönünde verilen ilk cezanın ilan edilmesinden sonra, yeni iş almaktan men yönünde cezayı gerektiren ikinci bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı ceza verilip ilan edilmesinden sonra üçüncü defa yeni iş almaktan men yönünde ceza vermeyi gerektiren bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı da ceza verilip ilan edilmesi hâlinde, son ilan tarihinden itibaren, 2. Yapı denetim kuruluşunun, bu Kanun ve ilgili mevzuat ile kendine verilen görev ve sorumluluğu yerine getirmemesi nedeniyle, denetim sorumluluğunu üstlendiği yapının taşıyıcı sisteminde en geç yapı kullanma izin belgesi aldıktan sonra onbeş yıl içinde veya yapım aşamasında çevresinde yer alan binanın taşıyıcı sisteminde onarılamaz düzeyde yapısal bir hasarın oluşması halinde, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlık [… metnin devamı TBMM kaydında] --- **Kaynak gösterme:** Hasan Çilez (AK Parti, Amasya) ve diğerleri. “Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2691, 18 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2691-koy-kanunu-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9dbb99db-6e41-4bc8-b46c-01933f5a9c22 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.