# 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/272)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/272
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/fdbc80ae-321d-486f-9402-0188d8e7a1c5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-272-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli

> 2/272 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, on yedi üyesi bulunan Anayasa Mahkemesinin en az dokuz üyesinin kadınlardan oluşması öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,-2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/l"l1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/140, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356," 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149. 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu

Esas

Komisyon Anayasa Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/272

OT Haziran 2025

0.1 Karan 2023

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1734,2/1731 2/1 719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1651,2/1629

2/1609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283

211206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590

2/589,2/542,2/531 ,21500,2/494,2/290,2/289| İ Al bi287, 21286 2/285.21284 21283 2/282

2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/275,2/274,2/273,2/1271,21270,2/1269,21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/1216,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/206,2/205,.

.2/203,2/202,

21200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173,

21171, 2/1170, 2/169, 2/1168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158,

21156,2/155,2/154,2/153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123

2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109

2/108,2/107,21106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94,2/93,

2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176,

, 2174, 2173, 2172, 2/71, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2/61, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. Av. Dr.M. Nİ

29.06.2018

Tali , Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonlar Esas Anayasa Komisyon

Tarih01.10.2018

Esas No:93 in TANRIKULU İstanbul Milletvekili

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i a BUMHURİYET T HALK PARTİSİ Tarih:

İEP iyi. Big

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 8112, 8113, 3114,/8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, — 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8120, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21772

Saygılarımla. N

Dr. Wi Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

İN Elde mi | him MN

4 Komisyon

1. Esas Komisyon N a N

• Tarih © E.Na:

Biye

TAM 7 KANUNLAR ve KAHARLAR AŞK.LIĞI 2 b Kem 2015

2k Kasm 2015

C HP Tarih : ii Pm) b

Sayı... Jim. 5...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1602 Esas

Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

$ Sezgin TANRIKULU

İstanbul milletvekili

28 mu 2015

Humeyra: i 28 mz 2013 No: (0922.

Si p aşkan.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifim ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Veli AĞBABA — > ezgin TANRIKULU

Malatya Milletvekili İstanbul Milletvekili Tai o | Eşikli Komisyon Komisyon |JArnesaso El ii een;

ZMN a 777

0k Haan 2013 KÜTÜPHANE VE ARSİV HİZM. BAŞKANLIĞI

04lm2an j

GENEL GEREKÇE:

1982 Anayasası'nın 10 ncu maddesinde 2010 yılında yapılan değişiklikle her ne kadar yeterli olmasa da ülkemizde kadınlar lehine pozitif ayrımcılık yapılması yönünde yasal düzenlemeler yapılmış ve fakat ne yazık ki bu konuda somut ve yeterli işlemler gerçekleştirilememiştir. Özellikle kadına karşı şiddetin yoğun yaşandığı, kadınlar için fırsat eşitliğinin tam olarak tesis edilemediği, eğitim-öğretim imkanlarından yeterince yararlanılamadığı, iş hayatında ve toplumsal yaşamda erkek egemen uygulamaların önüne geçilemediği ülkemizde öncelikle kadın-erkek eşitliğinin her alanda tesis edilmesi zorunludur.

Bu düşünceden hareketle, toplumsal yaşamın her alanında kadınlar adına fırsat eşitliği yaratmak amacıyla yasal düzenlemelerin yapılmaması halinde amacın gerçekleşemediği ve kadın-erkek eşitliğinin uygulamada sağlanamadığı görülmektedir. Kaldı ki, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi'ne (CEDAW) taraf olan ve bu vesileyle kadın ile erkek eşitliği ilkesini kendi anayasasına ve diğer ilgili yasalara henüz girmemişse dahil etmeyi ve yasalar ile ve diğer uygun yollarla bu ilkenin uygulanmasını sağlamayı taahhüt eden bir ülke olarak bu alandaki her tür eksikliği gidermek ve hayata geçirilmesini sağlamakla yükümlü olduğumuz tüm şüphelerden uzaktır.

Bu nedenledir ki, yukarıda zikredildiği üzere yasal düzenleme olmaksızın hayata geçirilemeyen düşüncenin uygulanabilmesi için işbu kanun teklifi hazırlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve üye yapısında kadın-erkek eşitliğinin yasa ile düzenlenmesi amaçlanmıştır. Birçok kararında kadın lehine yapılan düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olmadığı düşüncesiyle kararlar tesis eden yüksek mahkemenin kendi yapısının kadın-erkek eşitliğine aykırı bir durumda bulunması kabul edilebilir değildir. Bu nedenledir ki, on yedi kişiden oluşan Anayasa Mahkemesi üyelerinden en az dokuz üyenin kadın olması zorunluluğu getirilmektedir.

MADDE 2 — Bu madde ile uygulanacak cinsiyet kotasının hiçbir tereddüte mahal vermeksizin ve derhal uygulanabilir olması amacıyla mevcut erkek üyelerin (başkan dahil) en kıdemlisinden başlamak üzere ve erkek üye sayısı 8'e isabet edecek şekilde yeterli sayıdaki üyelerin üç ay içerisinde emekliye sevk edilmesi ve boşalacak üyeliklere kanunda yer alan usulle yeni kadın üyelerin seçilmesi kuralı getirilmiştir.

MADDE 3- Bu madde yürürlük maddesidir.

MADDE 4 - Bu madde yürütme maddesidir.

6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

MADDE 1 - 30/03/2011 tarihli ve 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Mahkemenin Kuruluşu ve üyelerin seçilme yeterliliği" Başlıklı 6 ncı Maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan cümlenin sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"On yedi üyenin en az dokuzu kadınlardan oluşur."

MADDE 2 30/03/2011 tarihli ve 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'a aşağıdaki madde eklenmiştir:

"GEÇİCİ MADDE 2: Bu kanunun 6 ncı maddesinin 1 nci fıkrasında yer alan cinsiyet kotasına ilişkin hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde en kıdemlisinden başlamak üzere mevcut erkek üyelerden erkek üye sayısı 8'e inecek şekilde yeterli sayıdaki üye emekliye sevk edilir ve emekli olan erkek üyeler yerine bu kanunun 7 nci maddesinde yer alan usulle aynı sayıda kadın üye seçilir."

MADDE 3 — Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/272, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-272-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/fdbc80ae-321d-486f-9402-0188d8e7a1c5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
