# Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2732)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/2732
- **Sunuluş tarihi:** 29 Kasım 2024
- **İlk imza:** Aylin Yaman (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/baa42113-c70d-4237-8fec-019377c7ff16
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2732-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te

> 2/2732 esas numaralı kanun teklifi 29 Kasım 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Aylin Yaman (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, kadınların sigorta başlangıcından önce yaptıkları doğumlar için doğum borçlanması yapılabilmesi hakkının tanınması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Sosyal Sigortalar Ve, Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanım

Teklifim gerekçeleri ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği

Sağlık, Aile, Çalişma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih: 29-11-2024

Esas No:2/2732

GERME VEAK

Ne: (8818 İİ

2 9 Kasım 2024,

GENEL GEREKÇE

Çalışma hayatında iş barışı ve adalet duygusu ne kadar önemli ise, emeklilik yaşamında da o kadar önemlidir. Bir gün geç SGK girişine 17-20 yıl geç emeklilik ne kadar adil olmayan bir durum ise, emekli olmak için gereken sigorta prim gün sayısı koşulunu karşılayamayacak, çoğunluğunu kadınların oluşturduğu bir grup için daha da adaletsiz bir durum söz konusudur.

Doğum borçlanması için aranan "doğumun sigorta başlangıcından sonra gerçekleşmiş olması" koşulu, kadınlar için ciddi bir mağduriyet nedeni olmaktadır. Doğum borçlanması, kadın işçilerin doğumdan sonraki iki yıl içinde sigortalı olmadıkları sürenin primlerini kendi ceplerinden ödeyerek, prim gün sayılarını artırmalarına olanak sağlayan bir hak. Fakat, bu hak sadece ilk sigorta girişinden sonra doğan çocuklar için kullanılabilmektedir. Oysa, kadınlar için doğum, başlı başına iş yaşamını geciktiren bir durum. Çok sayıda kadın, "önce sigorta" koşulu nedeniyle, doğum borçlanması hakkından yararlanamamaktadır.

Kadınlarda iş yaşamındaki fırsat eşitsizliğini körükleyen "önce sigorta" koşulu, kadının istihdama katılımını teşvik amacıyla kaldırılmalı ve sigorta öncesi doğumlar için de borçlanma hakkı tanınmalıdır. Böylelikle, kadının doğum kaynaklı prim gün kayıpları telafi edilebilmelidir.

Konunun başka bir boyutu ise, iş yaşamına girmeden çocuk yapmak istemeyen kadınların durumu. Türkiye'de doğurganlık hızımız 2023 yılı için 1,51 olarak hesaplandı, yani nüfusun azalma eğilimine girme eşiği olan 2,1'in altına indi. Bu nedenle, "önce sigorta koşulu kaldırılarak doğum borçlanması", kritik eşiğin altına düşen doğurganlık hızının artırılması için de bir teşvik yöntemi olabilecektir

Erkekler askerlik borçlanması haklarından nasıl "önce sigorta" koşulu olmadan yararlanabiliyor ise, aynı hakkın kadınların doğum borçlanması için de konması önemlidir ve gerekliliktir.

Unutulmaması gereken bir diğer konu da kadınların sigortasız istihdam oranının (9635,9), erkeklere göre (9625,9) çok daha yüksek olduğudur. Bu nedenle birçok kadın hak etmesine rağmen doğum borçlanmasından faydalanamamaktadır.

Emeklilikte adil ve kademeli bir sistemin hayata geçirilmesi de bir diğer gerekliliktir. Bunu yaparken, özellikle kadınların hak kayıpları gözetilmeli ve hem kadının çalışma hayatı teşvik edilmeli, hem de düşen doğurganlık hızı için hak temelli bir teşvik modeli oluşturulmalıdır. İş bu kanun, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yapılacak bir değişiklikle, kadınların sigorta başlangıcından önce yaptıkları doğumlar için doğum borçlanması yapabilmeleri hakkının tanınması amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile kadınların sigorta başlangıcından önce yaptıkları doğumlar için doğum borçlanması yapabilmeleri hakkının tanınması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fikrasının (a) bendinde yer alan "sigortalı kadının," ibaresinden sonra gelmek üzere "doğumdan önce veya doğum sırasında sigortalı olmasına bakılmaksızın," ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Aylin Yaman (CHP, Ankara). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2732, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2732-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/baa42113-c70d-4237-8fec-019377c7ff16

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
