# Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının Tadiline Dair 23/5/2023 Tarihli ve F/BG/2023/04 Sayılı Guvernörler Kurulu Kararının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/2846)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/2846
- **Sunuluş tarihi:** 2 Ocak 2025
- **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** GÜNDEMDE
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/98a86ac5-0583-48f8-8ef7-019427778d18
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2846-afrika-kalkinma-fonu-kurulus-anlasmasinin-tadiline-dair-23-5-2023-tarihli-ve-f-bg-2023-04

> 2/2846 esas numaralı kanun teklifi 2 Ocak 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): GÜNDEMDE.

## Özet

Teklif ile, Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşması'nın; Fonun piyasadan borçlanmasına, imtiyazsız kredi almasına ve vermesine imkan sağlayacak şekilde değiştirilmesine ilişkin Guvernörler Kurulu Kararı’nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Gelen Kâğıtlar Listesi"nde yayımlanan 1557071 evrak numaralı "Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının tadiline dair 23/5/2023 tarihli ve F/BG/2023/04 sayılı Guvernörler Kurulu Kararı"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Numan KURTULMUŞ İstanbul Milletvekili

Tali Komisyon Plan ve Bütçe

Esas Komisyon Dışişleri

Tarih: 3-1-2025 Esas No:2/2846

KAMI'. Ai ft I öeaH 2025 i nur,-, :

I o 2 Ocak 2025 AFRİKA KALKINMA FONU KURULUŞ ANLAŞMASININ TADİLİNE DAİR 23/5/2023 TARİHLİ VE F/BG/2023/04 SAYILI GUVERNÖRLER KURULU KARARININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- (1) "Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının tadiline dair 23/5/2023 tarihli ve F/BG/2023/04 sayılı Guvernörler Kurulu Kararı"nın onaylanması uygun bulunmuştur.

MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI

Sayı : Z-90666677-599- 224494 27 Arak 2024

Konu : Anlaşma tadili

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının tadiline dair 23/5/2023 tarihli ve F/BG/2023/04 sayılı Guvernörler Kurulu Kararını Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım.

Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı

1. Genel Gerekçe i

2. F/BG/2023/04 Sayılı Karar (Türkçe, İngilizce)

GENEL GEREKÇE

Afrika Kalkınma Fonu (AFKF) Kuruluş Anlaşması 17/1/2013 tarihli ve 6399 sayılı Kanun ile uygun bulunarak 14/3/2013 tarihli ve 2013/4470 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.

Afrika Kalkınma Bankası (AfKB) Grubu uhdesinde yer alan AfKF, yararlanıcı ülkelere imtiyazlı kredi ve hibe sağlamaktadır.

Mevcut durumda Fon kaynakları; AfKB tarafından sağlanan taahhütler, ülkemizin de içerisinde yer aldığı ülkelerden ve donörlerden sağlanan taahhütler ve katkılar, geçmiş dönemde ülkelere sağlanan kredilerin geri ödemeleri ve diğer kaynaklardan oluşmaktadır. Fon Kuruluş Anlaşması, halihazırda Fonun finansal piyasalardan borçlanmasına ve imtiyazsız kredi almasına izin vermemektedir.

Bu çerçevede, Fon Kuruluş Anlaşmasının Fonun piyasadan borçlanmasına, imtiyazsız kredi almasına ve vermesine imkân sağlayacak şekilde değiştirilmesine ilişkin F/BG/2023/04 sayılı Guvernörler Kurulu Kararı, 23/5/2023 tarihinde Mısır'da yapılan Guvernörler Kurulu Yıllık Toplantısında kabul edilmiştir.

AFRİKA KALKINMA FONU

GUVERNÖRLER KURULU

F/BG/2023/04 Sayılı Karar

Afrika Kalkınma Fonu Guvernörler Kurulunun 23 Mayıs 2023 Tarihli Kırk Dokuzuncu Yıllık Toplantısının Birinci Oturumunda Kabul Edildi

AFRİKA KALKINMA FONU KURULUŞ ANLAŞMASINDA YAPILAN TADİLLER

GUVERNÖRLER KURULU,

(0) Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının ("Fon Anlaşması"), özellikle 8 inci maddesini (Diğer Kaynaklar), 23 üncü maddesini (Guvernörler Kurulu: Yetkiler), 26 ncı maddesini (Direktörler Kurulu: Faaliyet Konuları), 29 uncu maddesini (Oylama) 51 inci maddesini (Tadiller); ve

(ii) "Piyasadan Borçlanma Seçeneği Yoluyla AfKF Öz Kaynaklarının Güçlendirilmesi" başlıklı ADF/BG/WP/2023/04 belgesinde yer alan Direktörler Kurulu tavsiyelerini;

DİKKATE ALARAK:

Fon Anlaşması'nda aşağıdaki tadillerin yapılmasına ve önerilen tadillerin Fon Anlaşması'nın SI inci maddesi uyarınca katılımcılar tarafından kabul edilmesinin, onanmasının ve/veya onaylanmasının ardından Fon Anlaşmasının aşağıdaki şekilde tadil edilmesine KARAR VERMİŞTİR:

1. FONANLAŞMASV'NIN 2 nci MADDESİNİN TADİLİ

Fonun amacı; Banka üyelerinin ekonomik ve sosyal kalkınmalarına ve (bölgesel ve alt bölgesel işbirliği de dâhil) işbirliğinin desteklenmesine ve özellikle bu üyeler arasındaki artan uluslararası ticarete giderek artan oranda ve etkin bir şekilde katkıda bulunmak konusunda Bankaya yardımcı olmaktır. Fon, kalkınma için büyük önem teşkil eden ve bu kalkınmaya hizmet eden amaçlar için imtiyazlı ve imtiyazsız şartlarla finansman sağlar.

Açıklayıcı Not 1: Önerilen tadil, "imtiyazsız şartlarla" finansman sağlayan Fona atıfta bulunur. Söz konusu tadil, Fona, kendi sağladığı finansmanın imtiyazlılığını belirleme esnekliğini, yalnızca imtiyazlı koşullarda finansman temin etmekle sınırlı olmaksızın sağlar.

2. FON ANLAŞMASI'NIN 8 inci MADDESİNİN BEŞİNCİ FIKRASININ TADİLİ

3. Fon, aşağıda düzenlenen şartlar çerçevesinde uygun görüldüğünde Banka'nın üyesi ülkelerden veya başka yerlerden imtiyazlı veya imtiyazsız şartlarda borçlanabilir ve bu bağlamda belirleyeceği teminat ve diğer garantileri sağlamaya yetkilidir: (a) Fon, bir üye ülke piyasasında yükümlülüklerini satışa çıkarmadan önce o üye : ülkenin onayını almış olur;

(b) Fonun yükümlülükleri bir üye devletin para birimine bağlı olacaksa, Fon tarafından o üye ülkenin onayı alınmış olur; ve (c) Fon, uygun hallerde, bu kaynakların herhangi bir sınırlama olmaksızın diğer para birimlerine çevrilebileceğine ilişkin olarak işbu fikranın (a) ve (b) bentlerinde atıf yapılan üye ülkelerin onayını almış olacaktır.

Açıklayıcı Not 2: Önerilen tadil, Fonun ikili veya sermaye piyasalarından borçlanmasına imkân vermektedir. Afrika Kalkınma Bankası ve diğer birçok çok taraflı kalkınma kurumunda olduğu gibi, Fonun, işlemin kendi topraklarında gerçekleştirildiği veya yükümlülüklerin para birimi cinsinde ifade edildiği üyelerin onayını alması gerekmektedir.

3. FONANLAŞMASI'NIN 14 üncü MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ TADİLİ

1. Fon, üyelerin sınırları içerisindeki ekonomik ve sosyal kalkınmayı daha da ilerletmek maksadıyla özellikle ekonomik durumu ve gelir olanakları imtiyazlı şartlarla finansman edinmeye ihtiyaç duyan üye ülkelerdeki proje ve programlara finansman sağlar.

Açıklayıcı Not 3: Önerilen tadil, Fonun Bankanın bütün üyelerine, özellikle ekonomik durum ve beklentileri bu tarz bir finansmanın imtiyazlı koşullarda olmasını gerektiren üyelerine, finansman sağlayabileceğine açıklık getirmektedir.

4. FON ANLAŞMASI'NIN 15 inci MADDESİNİN İKİNCİ FIKRASININ (b) BENDİNİN

TADİLİ

(b) o Fon, üyeler haricindeki kurumlara finansman kullandırırken, ilgili bütün şartlar dikkate alındığında, bu finansmanın sağladığı faydalardan sadece bu faydaların bir kısmı veya tamamından yararlanabilir olan üyelerin veya diğer kurumların faydalanmasını sağlayacak gerekli bütün adımları atar.

Açıklayıcı Not 4: Yukarıda tadil edildiği şekliyle 14 üncü maddesinin birinci fikrası ile yorumlanacak olan önerilen tadil, Fonun hangi üyelerin ya da kurumların finansmandan faydalanacağına karar verirken seçici olacağını vurgulamaktadır.

5. FON ANLAŞMASI'NIN 16 ncı MADDESİNİN İKİNCİ FIKRASININ (a) BENDİNİN TADİLİ

(a) (o Yukarıdaki fikra hükümlerine tabi olarak, Fon tarafından sağlanan finansman uygun şartlarda olacaktır.

Açıklayıcı Not 5: Önerilen tadil Fonun "imtiyazlı koşullarda" finansman sağlaması ifadesini kaldırmaktadır. Söz konusu ifadenin kaldırılması Fonun imtiyazlı koşullarda finansman sağlayamayacağını ima etmemektedir; Fonun yalnızca imtiyazlı koşullarda finansman sağlamakla yükümlü olmamasını sağlamaktadır.

6. FON ANLAŞMASI'NIN 20 nci MADDESİNİN TADİLİ

Mm ,I. Bu Anlaşmanın diğer yerlerinde tanınan - syetkilere ek olarak; Kon, amaçlarını EM Lam N gerçekleştirmek için gerekli olabileğek " *ya "da "ârzu edilebilecek" dep vag laşmanın

/e Aİ v ükümleriyle tutarlı nitelikte diğer fünliğetleri de gerçekleşebilir Ş il t bel

(a) İhraç ettiği, garanti ettiği ya da yatırım yaptığı menkul kıymetleri, söz konusu menkul kıymetlerin alınıp satılacağı üye ülkelerin onayını almak şartıyla almak ve satmak;

(b) Söz konusu menkul kıymetlerin satışını kolaylaştırmak maksadıyla, yatırım yaptığı menkul kıymetleri garanti etmek veya üstüne almak;

(0) Faaliyetlerinde ihtiyaç duyulmayan kaynakları, menkul kıymetler de dahil olmak üzere belirleyeceği yatırımlarda değerlendirmek; ve

(d) Diğer faaliyetlerin yanı sıra, Fonun amacına ve faaliyet konularına uygun olan Jinansman konsorsiyumunun teşvik edilmesi gibi faaliyetleri gerçekleştirmek.

Fonun ihraç ettiği veya garanti ettiği bütün menkul kıymetlerin ön yüzünde, bunun herhangi bir hükümetin yükümlülüğü olmadığını belirten ifade açıkça yer alır. Ancak, yükümlülüğün belirli bir hükümete ait olduğu durumlarda, bu husus menkul kıymetler üzerinde belirtilir.

Açıklayıcı Not 6: Önerilen tadiller, tadil edildiği şekliyle Fon Anlaşması'nın 8 inci maddesinin beşinci Jikrası uyarınca borçlanma yetkilerinin bir sonucu olarak Fona tanınan yetkilere ilişkindir. Menkul kıymetlere konulacak uyarı, Afrika Kalkınma Bankası dâhil olmak üzere çok taraflı kalkınma bankalarının tüzüklerinde bulunan standart dildir.

7. FON ANLAŞMASI'NIN 26 ncı MADDESİNİN İKİNCİ FIKRASININ TADİLİ

Guvernörler Kurulu'nun genel direktiflerine uygun olarak, Fonun işbu Anlaşma kapsamında sağlayacağı münferit krediler ve diğer finansman türleri ve Fon tarafından yapılan borçlanma hakkında karar alır.

Açıklayıcı Not 7: Önerilen tadil, Fon Anlaşması kapsamında Fonun Direktörler Kurulu'na tanınan yetkilerine borçlanma işlemlerine onay verilmesini de ekler.

8. FON ANLAŞMASI'NIN 31 inci MADDESİNİN TADİLİ

Fon, kendi finansman faaliyetlerinde ihtiyaç duymadığı kaynakların Banka'nın yükümlülüklerine yatırılması veya Banka'nın finansman faaliyetlerinde ihtiyaç duymadığı kaynakların Fonun yükümlülüklerine yatırılması hususları dışında, Banka'ya borç veremez.

Açıklayıcı Not 8: 31 inci Madde, yeni bir üçüncü fikranın ilave edilmesiyle tadil edilmiş olup, 31 inci Maddenin mevcut üçüncü fikrası dördüncü fikra haline gelmektedir. Önerilen tadil, Fonun Banka'ya borçlanmasını yasaklamazken, Fonun Banka'ya borç para vermesini yasaklamaktadır. Önerilen tadil, Fonun Banka tarafından ihraç edilen menkul kıymetlere yatırım yapabileceğine ve bunun tersinin de yapılabilmesine açıklık getirmektedir.

9. FON ANLAŞMASI'NIN 43 üncü MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ TADİLİ

1. Fon, borçlanma yetkilerinin kullanılmasından kaynaklanan veya bununla bağlantılı olarak ortaya çıkan davalar hariç olmak üzere, her türlü kanuni takibattan muaftır. Böylesi durumlarda, Fon aleyhine, Fonun ofisinin bulunduğu ülkenin sınırları içerisindeki yetkili bir mahkemede, ya da tebligat ve ihbarları almak üzere bir vekil atadığı ya da menkul kıymet ihraç ettiği veya garanti ettiği bir ülkenin yetkili bir mahkemesinde dava açılabilir. Açıklayıcı Not 9: Önerilen tadil, Fonun borçlanma yetkilerinin kullanılmasıyla bağlantılı olarak dokunulmazlıklarının geçerli olmadığına açıklık getirmekte ve Fonun hangi durumlarda dava edilebileceğine işaret etmektedir.

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ

İşbu Kararda yer alan Fon Anlaşması tadilleri, Fon Anlaşması'nın 51 inci maddesi uyarınca, işbu Kararın kabul edilmesi ve işbu Kararda yapılan değişikliklerin katılımcılar tarafından kabul edilmesinden sonra yürürlüğe girecektir.

• Açıklayıcı Not 10: İşbu Kararın Guvernörler Kurulu tarafindan kabul edilmesinin ardından, tadil tasarıları, Fon Anlaşması'nın geçerli ve etkili bir şekilde değiştirilmesi için aşağıdaki prosedürün izlenmesini gerektiren Fon Anlaşması'nın 51 inci maddesi uyarınca kabul veya onay için katılımcıların görüşüne sunulacaktır:

(i) Guvernörler Kurulu tarafından önerilen tadillerin, katılımcıların toplam oy gücünün dörtte üç (2675) çoğunluğuyla kabul edilmesi (29 uncu maddenin yedinci fikrası ve 51 inci maddenin birinci fikrası);

(ü) Tadillerin katılımcılara sunulması ve oy gücünün yüzde seksen beşine (2685) sahip olan katılımcı sayısının dörtte üçü (9673) tarafindan bu değişikliklerin kabul edilmesi (31 inci maddenin birinci fikrası);

(ül) Fon tarafindan her bir katılımcıya, tadillerin öngörülen çoğunlukla kabul edildiğini tasdik eden resmi bildirim (31 inci Maddenin birinci fikrası); ve

(iv) Tadillerin, katılımcılara resmi bildirim tarihinden veya Guvernörler Kurulu tarafından belirlenen başka bir tarihten üç (3) ay sonra yürürlüğe girmesi (31 inci Maddenin birinci fikrası).

İşbu Karar yürürlüğe girdikten sonra, fakat Fon imtiyazsız borçlanma faaliyetlerine başlamadan önce, Fon Direktörler Kurulu'nun Fon için yıllık olarak bir borçlanma programını onaylaması için, Fonun Finansal Düzenlemeleri de dâhil olmak üzere politikalarını, düzenlemelerini ve yönergelerini gözden geçirmesi gerekecektir.

BAŞHUKUK MÜŞAVİRİNİN NOTU: İşbu Kararın içerisinde yer alan kutulardaki italik metinler yalnızca açıklama amaçlıdır ve katılımcılar üzerinde bağlayıcı değildir.

[PDF s. 11–14: İngilizce metin — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Afrika Kalkınma Fonu Kuruluş Anlaşmasının Tadiline Dair 23/5/2023 Tarihli ve F/BG/2023/04 Sayılı Guvernörler Kurulu Kararının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2846, 2 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2846-afrika-kalkinma-fonu-kurulus-anlasmasinin-tadiline-dair-23-5-2023-tarihli-ve-f-bg-2023-04 (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/98a86ac5-0583-48f8-8ef7-019427778d18

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.