# Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/2994) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/2994 - **Sunuluş tarihi:** 11 Mart 2025 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** GÜNDEMDE - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/242c9be0-4798-4e87-95f0-0195843080a6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2994-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-kuzey-makedonya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-askeri-cerc > 2/2994 esas numaralı kanun teklifi 11 Mart 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): GÜNDEMDE. ## Özet Teklif ile, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti arasında ikili askerî ilişkilerin hukuki zemininin oluşturulmasını, askerî iş birliği sağlanmasını ve geliştirilmesini öngören Anlaşma’nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesi*nde yayımlanan 1595206 evrak numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Tali Komisyon Milli Savunma Esas Komisyon Dışişleri Tarih: 11-3-2025 Esas No:2/2994 TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KUZEY MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ASKERİ ÇERÇEVE ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) 23 Ekim 2024 tarihinde İstanbul?da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması"nın onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı o : Z-90666677-599- 7370417 07 Nart 2025 Konu : Anlaşma TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 23 Ekim 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması"nı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı 1. Genel Gerekçe li 2. Anlaşma (Türkçe, Makedonca, İngilizce) Ne: (5 97206 GENEL GEREKÇE 23 Ekim 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması" ile egemenlik, eşitlik, karşılıklı saygı temelinde ve ulusal mevzuat ile uluslararası kurallara uygun olarak ikili askeri ilişkilerin hukuki zemininin oluşturulması, Taraflar arasında askeri iş birliği sağlanması ve geliştirilmesi hedeflenmektedir. Söz konusu Anlaşma ile tatbikat/eğitimlere veya ortak tatbikatlara katılım sağlanması; savunma sanayi; askeri iş birliği ve temas Ziyaretleri; askeri istihbarat değişimi; lojistik iş birliği; askeri tıp ve sağlık hizmetleri; muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma; barışı koruma ve insani yardım harekâtı; haritacılık ve hidrografi; mesleki gelişim amaçlı personel değişimi; askeri bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarında bilgi ve tecrübe paylaşımı; el yapımı patlayıcılarla mücadele, patlayıcı madde imhası ve mayın faaliyetlerine ilişkin iş birliği, eğitim, bilgi ve tecrübe değişimi; doğal afet ve acil durum harekâtı kapsamında eğitim, bilgi ve tecrübe paylaşımı ile Anlaşmada belirtilen diğer konularda iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında iş birliğinin geliştirilmesi öngörülmektedir. TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KUZEY MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KUZEY MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GİRİŞ Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle "Taraf" veya "Taraflar" olarak adlandırılacaklardır), 04 Nisan 1949 tarihli Kuzey Atlantik Andlaşması'nın, 19 Haziran 1951 tarihli Kuzey Atlantik Andlaşması'na Taraf Devletler Arasında Kuvvetlerin Statüsüne Dair Sözleşme (bundan böyle "NATO SOFA")'nın ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın amaç ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek, Tarafların egemenliği ve eşitliğine karşılıklı saygı temelinde çeşitli askeri alanlarda iş birliğinin, Tarafların ortak menfaatlerine ve ekonomik verimliliğine katkıda bulunacağını vurgulayarak, Taraflar arasındaki mevcut dostane ilişkilerin, ulusal kanunlar, uluslararası kurallar ve anlaşmalar temelinde geliştirilmesi ihtiyacını belirterek, Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır: AMAÇ Bu Anlaşmanın amacı, MADDE IWde belirtilen alanlarda, Taraflar arasındaki ilişkiler için bir çerçeve oluşturmak ve iş birliğini geliştirmektir. KAPSAM Bu Anlaşma, MADDE IVW'de belirtilen alanlarda personel, malzeme, teçhizat, bilgi ve tecrübe değişimi konularına uygulanır. TANIMLAR Bu Anlaşma'da kullanılan terimler aşağıdaki anlamları taşır: İ. Gönderen Taraf: Bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla Kabul Eden Tarafa personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafi ifade eder. 2. Kabul Eden Taraf: Bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla ülkesinde Gönderen Tarafa ait personel, malzeme ve teçhizatı bulunan Tarafı ifade eder. 3. Misafir Personel: Taraflardan herhangi birinin bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla diğer Tarafa gönderdiği asker veya sivil personelini ifade eder. 4. Misafir Öğrenci: Gönderen Tarafın Silahlı Kuvvetlerinde görevlendirilmek üzere, Gönderen Tarafça, Kabul Eden Tarafin askeri okullarına veya Kabul Eden Tarafın belirleyeceği diğer öğretim kurumlarına eğitim almak için-gönderilen öğrenciyi ifade eder. Cer yad 5. Yakınlar: Misafir Personelin kesfği uluğal İney3 tına göre bakmakla yükümlü olduğu eş-İf-© / wi ON r ve çocuklarını ifade eder. / x'o 5 Ma A Zx N eri e ai 7 ij Çi İC) dei Se AS ," A k ua Tg 74 Xİ 6. Kıdemli Personel: Bu Anlaşma kapsamında gönderilen askeri/sivil grubun faaliyetlerine nezaret etmeye yetkili, Gönderen Tarafin ulusal mevzuatına uygun olarak atanmış, Misafir Personel arasındaki en kıdemli kişiyi ifade eder. 7. Hibe: Bir malzeme veya hizmetin bağışlanmasını veya bedelsiz devrini ifade eder, ği 8. Hizmet: Taraflar arasında bu Anlaşmaya göre bir işin yapılması için verilecek eğitim, teknik bilgi, destek, geliştirme, bakım, onarım, kurtarma, imha, liman ve müşavirlik desteği ile mülkiyeti elde olmak kaydıyla tahsis edilebilecek kara, deniz ve hava araç, gereç, silahları, bina ve araziyi ifade eder. 9. Lojistik Destek; Mal ve hizmetlerin satışı, hibesi, mübadelesi, tahsisi, kiralanması, teknoloji transferi ve lisans verilmesini kapsar. 10. Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzeme: Ulusal güvenlik kapsamında koruma gerektiren resmi bilgi, belge ve malzemedir. Bu sebeple ulusal güvenlik sınıflandırması uygulaması ile düzenlenir. Bu bilgi sözlü, görsel, manyetik veya basılı şekilde olabilir veya Fikri Mülkiyet Hakları kapsamında bilgi içeren teknolojik veya cihaz formunda olabilir. ASKERİ İŞ BİRLİĞİ ALANLARI Taraflar arasında iş birliği aşağıdaki alanları kapsar: 1. Askeri eğitim ve öğretim; a. Askeri okul, eğitim ve öğretim merkezleri veya Kabul Eden Tarafin belirleyeceği diğer eğitim kurumlarında verilen eğitim, öğretim ve kurslar, b. Askeri birlik, karargâh veya kurumlarda görev başı eğitimi, - c. (Eğitim ve öğretim kurumları arasında karşılıklı/tek taraflı Misafir Personel, Misafir Öğrenci veya öğretim elemanı değişimi, d. Eğitim ve öğretimin geliştirilmesine yönelik karşılıklı temas ziyaretleri ve bilgi alışverişi, 2. Tatbikat/eğitim/yarışma/müsabakalara veya ortak tatbikatlara fiili veya gözlemci olarak karşılıklı katılım sağlanması, 3. Savunma sanayi, Silahlı Kuvvetler arasında askeri iş birliği ve temas ziyaretleri, Silahlı Kuvvetlerin teşkilat yapısı, askeri birliklerin yapısı ve teçhizatı, personel yönetimi, Askeri istihbarat değişimi, Lojistik iş birliği, hibe ve lojistik sistemler, Askeri tıp ve sağlık hizmetleri, ENA A Muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma, 10. Barışı koruma ve insani yardım harekâtı, 11. Askeri hukuk sistemleri konusunda bilgi değişimi, 13. Mesleki gelişim amaçlı personel değişimi, 14. Misafir Personel, danışman veya birlik değişimi, 15. Askeri bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarına ilişkin bilgi ve tecrübe değişimi, . 16. Bilimsel, sosyal, sportif ve kültürel etkinlikler, 17. Eİ yapımı patlayıcılarla mücadele, patlayıcı madde imhası ve mayın faaliyetlerine ilişkin iş birliği, eğitim ve bilgi ve tecrübe paylaşımı, 18. Arama ve kurtarma, 19. Askeri tarih, arşiv, yayın/yayım ve müzecilik, 20. Doğal Afet ve Acil Durum Harekâtı kapsamında eğitim, bilgi ve tecrübe değişimi. UYGULAMA VE İŞ BİRLİĞİ ESASLARI 1. Tarafların ortak mutabakatına bağlı olarak aşağıdaki alanlarda iş birliği gerçekleştirilebilir: a. Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanları ve onların yardımcıları veya Taraflarca yetkilendirilen diğer görevlilerin toplantı ve ziyaretleri, b. Heriki Tarafın uzmanları arasında çeşitli faaliyet alanlarında tecrübe değişimi, c. Askeri birlik, karargâh veya kurumlarda ücretli, ücretsiz veya indirimli ücret karşılığında eğitim, öğretim ve kursların düzenlenmesi, d. Benzer askeri kurumlar arasında irtibatlar, e. Müşterek müzakerelerin, istişarelerin, toplantıların düzenlenmesi ve kurslara, sempozyumlara ve konferanslara katılım, f. Fiili atış uygulamalarını da içerecek şekilde askeri tatbikatlara katılım, bu askeri tatbikatlara gözlemci statüsünde iştirak ve müşterek tatbikatların düzenlenmesi, g. Bilgi ve eğitim malzemelerinin değişimi, h. Tarafların envanterinde bulunan mal ve Taraflarca üzerinde mutabık kalınacak hizmetlerin hibesi, mübadelesi, satışı, tahsisi, kiralanması ve söz konusu malzemelerin ulaştırma hizmetlerinin bedelli/bedelsiz yapılması, teknoloji transferi ve lisans verilmesi. 2. Lojistik iş birliği veya lojistik destek çerçevesinde yürütülecek faaliyetler, tarafların diğer ülkelerle imzalamış olduğu yürürlükteki anlaşmalarından kaynaklanan üçüncü tarafa transfer kısıtlarına uygun olarak icra edilir. 3. Taraflar, bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla Tarafların ulusal mevzuatlarında öngörülecek onay süreçlerine ve bu Anlaşma hükümlerine uygun olan tamamlayıcı mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler akdedebilir. 4. İş birliği, Tarafların karşılıklı çıkar ve ihtiyaçları dikkate alınarak mütekabiliyet esasına göre gerçekleştirilir. 3A Hüy 5. Tarafların bu Anlaşma, diğer mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler uyarınca, hibe şeklinde veya bedeli mukabili birbirlerine verecekleri veya ortak üretecekleri malzemeler, teknik bilgi ve dokümanlar, önceden karşılıklı mutabakat sağlanmadan üçüncü tarafa devredilemez. 6. Kabul Eden Taraf, bu Anlaşma kapsamında kendisine hibe olarak verilecek malzemenin " hizmet dışına çıkarılması halinde Gönderen Tarafa yazılı bildirimde bulunur. iç ii MADDE VI YETKİLİ MAKAMLAR VE YILLIK UYGULAMA PLANLARI 1. Bu Anlaşmanın uygulanmasında yetkili makamlar şunlardır: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına: Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti adına: Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı. i 2. Taraflar, bu Anlaşmanın uygulanması için müşterek faaliyetlere ilişkin Yıllık Uygulama Planları hazırlar. Yıllık Uygulama Planları, icra edilecek faaliyetlerin adını, kapsamını, tipini, zamanını, yerini, icra edecek kurumları, mali hususları ve diğer ayrıntıları içerir. 3. Taraflar arasındaki iş birliği, Yıllık Uygulama Planlarında belirtilen tüm düzeylerde yapılacak karşılıklı ziyaretler ile kuvvetlendirilir. o o MADDEVM EĞİTİM/KURS KOŞULLARI 1. Eğitim ve öğretim, Kabul Eden Tarafın mevzuatının öngördüğü koşullara göre verilir. 2. Bu Anlaşmaya uygun olarak, Gönderen Tarafın yapacağı bir eğitim talebi, eğitim veya kursun başlamasından önceki yılın en geç Mart ayında Kabul Eden Tarafa resmi yazı ile bildirilir. Talebin alınmasını müteakip, Kabul Eden Taraf bu talebi inceler ve en geç Temmuz ayında Gönderen Tarafa cevabını bildirir. 3. İlave eğitim talebi olması durumunda, söz konusu talep resmi yazı ile bildirilir. Taraflar arasında yapılacak istişare sonucunda ve imkânların izin verdiği ölçüde, bu kapsamdaki ilave talepler planlı ihtiyaçlara dâhil edilebilir. 4. Kabul Eden Tarafça İngilizce dilinde verilen eğitimler hariç olmak üzere, eğitimlerin, Kabul Eden Tarafın dilinde gerçekleştirilmesi esastır. Ancak Gönderen Tarafça talep edildiği takdirde ve Kabul Eden Tarafın uygun görmesi halinde, 3 (üç) aydan kısa süreli eğitimler tercüman yardımıyla verilebilir. Eğitimin tercüman vasıtasıyla verilmesi durumunda, Gönderen Taraf eğitime gelecek personele yeterli sayıda tercüman tahsis eder. Eğitim maksatlı tercüme/tercüman giderleri Gönderen Tarafça karşılanır. • Kabul Eden Tarafın gerekli düzenlemeleri yapabilmesi maksadıyla; Gönderen Târafça eğitime nihai katılım kararı, eğitim/kurs maksadıyla gönderilen Misafir Personel sayısı, uçuş bilgileri ve diğer bilgiler eğitim başlangıç tarihinden itibaren en az 15 (on beş) gün önce Kabul Eden Tarafa bildirilir. Bildirimlerin zamanında yapılmaması halinde, Kabul Eden Taraf kurs/eğitim talebini sonraki bir zamana erteleme veya tamamen iptal etme hakkına sahiptir. ERE Bİ) Ar Get Nİ ii 6. Misafir Personel ve Misafir Öğrencilerin eğitimi, eğitimin verildiği kurum veya birliklerin programlarına uygun olarak sağlanır. Eğitim konularının ulusal güvenlikle ilgili hususları içermesi durumunda kısıtlama uygulanabilir. 7. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel ve Misafir Öğrenciye eğitimde gerekli teçhizat ve malzemelerden hangilerini sağlayacağını ve eğitim bitiminde bunlardan hangilerinin Kabul Eden Tarafa iade edileceğini belirtir. 8. Misafir Personel ve Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın Yetkili Makamı tarafindan tespit edilen ölçütlere göre Gönderen Tarafça seçilir. Kabul Eden Tarafça tespit edilen ölçütlere haiz olmayan Misafir Pgrsonel ve Misafir Öğrenciler, eğitim ve öğretim için kabul edilmez. 9. Sınav şekilleri ve eğitimle ilgili hususlar, Kabul Eden Tarafça tespit edilir. 10. Eğitim/kurslara katılmak üzere" gönderilen ve belirlenmiş eğitim/kurs programını tamamıyla takip eden, eğitim/kurs koşullarına göre düzenlenmiş sınavlarda başarılı olan, tez/projeleri başarıyla hazırlayan Misafir Personel ve Misafir Öğrencilere, uygun ihtisası yada eğitim programını (akademik derece) tamamladığını gösterir belge verilir. Diploma (belge, sertifika) denkliği, milli mevzuatına göre Gönderen Tarafin yükseköğrenim kurumlarının onayına tabidir. a, , MADDEVM N GİZLİLİK DERECELİ BİLGİ VE MALZEMENİN GÜVENLİĞİ 1. Bu Anlaşma kapsamında temin edilen veya üretilen gizlilik dereceli tüm bilgiler, belgeler, maddi ve fikri mülkiyet hakları ile askeri malzeme, Taraflar arasında akdedilecek müteakip mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemelere uygun olarak amaçları doğrultusunda mübadele edilir, kullanılır ve muhafaza edilir. 2. Taraflar ulusal mevzuatlarına uygun olarak, bu Anlaşmanın uygulanması veya 'ortak faaliyetlerin yerine getirilmesi kapsamında mübadele edilecek bilgi, doküman, malzeme ve teçhizata ait tüm bilgilerin korunmasını sağlar. Bu çerçevede, aynı derecede gizlilik derecesi taşıyan kendilerine ait bilgilerin korunması için uygulanan önlemleri alır. Taraflar, mübadele edilen bilgilere aşağıda yer alan çizelgede belirtilen gizlilik derecelerinden uygun olanı verir. Türkiye Cumhuriyeti İngilizce Karsıl . Kuzey Makedonya" Hükümeti İçin gL1ZCe Rarşılığ Cumhuriyeti Hükümeti İçin Çok Gizli İ Top Secret JIpxaBHa Tajka Gizli ği Secret CTporo /OBepNHBO Hizmete Özel ' Restricted MarepHo 3. Gizlilikdereceli bilgi ve malzeme, bu bilgi ve malzemeleri sağlayan Tarafın yazılı ön onayı olmadan ifşa edilmez ve üçüncü bir tarafla paylaşılmaz (veya üçüncü bir tarafa devredilmez). 4. Gizlilik dereceli bilgi ve malzeme, sadece hükümetler arası kanallar yoluyla veya Taraflarca belirlenen güvenlik makamlarınca uygun bulunan diğer kanallardan mübadele edilir. Bilginin gizlilik derecesi, bilgiyi sağlayan Tarafça belirlenir. 5. Taraflar, Anlaşma sona erdiğinde dahi, mübadele edilen gizlilik dereceli bilgi ve malzemenin korunması've gizlilik derecesinin kaldırılmasının önlenmesinden sorumlu olmaya devam eder. 6. Taraflar, ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararası andlaşmalar çerçevesinde, bu Anlaşma kapsamında oluşturulacak ve devredilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlar. Bu Anlaşma bağlamında, fikri mülkiyet kavramı 14 Temmuz 1967 tarihinde Stokholm?de imzalanmış olan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nü Kuran Anlaşmanın 2'nci maddesinde tanımlandığı şekilde anlaşılır. 7. İhtiyaç duyulması halinde; MADDE IWte belirtilen iş birliği alanlarının her biri için yetkilendirilmiş olan makamların sorumluluğunda, bu Anlaşma kapsamında mübadele edilen gizlilik dereceli bilgi ve malzemenin transferi, kullanılması ve korunması konusunda ayrı bir güvenlik anlaşması imzalanabilir, 8. Bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması sırasında elde edilen bilgi, Taraflardan biri tarafından diğer Tarafın veya üçüncü Tarafların çıkarları aleyhine kullanılamaz. 9. Taraflar, gizlilik dereceli bilgi ve malzemeye erişimin, bilmesi gereken prensibine göre ve uygun güvenlik kleransına sahip personel tarafından yapılmasını sağlar. 10. Bu Anlaşmanın uygulanması kapsamında mübadele edilen bilgilerin beklenmedik şekilde ifşa olması halinde, bu durumu tespit eden Taraf, diğer Tarafı durumdan derhal haberdar eder. 11. Taraflar, iş birliği faaliyetlerinde patent ve telif hakları ile ticari sırlara ilişkin haklara ve kurallara saygı gösterir. Taraflarca milli sırlarla ilgili konularda kısıtlamalar konulabilir. ASKERİ İSTİHBARAT 1. Bu Madde, Tarafların karşılıklı menfaatlerine halel getireceği düşünülen ve birlikte kararlaştırılacak ülkelerle ilgili, öncelik askeri faaliyetlerde olmak üzere, Tarafların Silahlı Kuvvetlerinin ilgi alanındaki gelişmeleri ve bu ülkelerin Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Makedonya Cumhuriyeti?ndeki faaliyetleri ile ilgili askeri istihbarat bilgilerinin mübadelesini kapsar. * i 2. İstihbarat bilgi mübadelesi, aşağıda belirtilen vasıtalar aracılığıyla ve yöntemlere uygun olarak yapılır: a. Her iki ülke Askeri İstihbarat Başkanları veya yetki verdikleri personel tarafından bir yıl Türkiye Cumhuriyeti'nde, bir yıl Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nde olmak üzere dönüşümlü olarak yapılacak ikili görüşmelerde her türlü koordinasyon konusu (mübadele konuları dâhil) taraflar arasında ilgili yıl içerisinde karşılıklı mutabakatla tespit edilir. b. Ziyaret eden taraf, planlanan tarihten en az 15 (onbeş) gün önce heyetteki görevlilerin isim, rütbe, görev ve güvenlik kleranslarını Kabul Eden Tarafa bildirir. c. Dokümanlar ve müzakerelerin dili İngilizce'dir. Talep edildiği takdirde, müzakereler tercüman aracılığı ile yapılabilir. d. Mübadele edilebilecek bilgiler yazılı doküman olarak verilir. Konu ile ilgili varsa CD, DVD, film, fotoğraf, slayt, vb. dokümana eklenir, e. Her iki taraf birbirlerinin bilgi isteklerine mümkün olan en kısa zamanda karşılıklı olarak kararlaştırılmış güvenli kanallardan cevap vermekte mutabıktır. f. Askeri istihbarat bilgilerinin değişimine ilişkin talep, her bir durum temelinde değerlendirilir ve taraflardan birinin ulusal egemenliğini ve güvenliğini tehlikeye atması veya ulusal/uluslararası çıkarlarıyla önemli ölçüde çelişmesi halinde reddedilebilir. HUKUKİ HUSUSLAR 1. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul Eden Taraf ülkesinde bulundukları sürece Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatı ve yargı yetkisine tabidirler. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafın mevzuatında bulunmayan bir cezayı öngördüğü hallerde, her iki Tarafın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanır. 2. Her iki Taraf hukukunun uygulandığı durumlarda, Gönderen Devlet yetkilileri aşağıdaki durumlarda Misafir Personel üzerinde yargı yetkisini öncelikli olarak kullanma hakkına sahip olacaktır: a. İsnat edilen suç, Gönderen Devletin güvenliği, malı veya personeli ile ilgili olduğu durumlarda; ve/veya b. Resmi görevle ilgili ve ifası sırasında ihmal suretiyle veya kasten işlenen herhangi bir eylem veya ihmalden kaynaklanan durumlarda. 3. Bireylem veya ihmalin bu Maddenin 2b Paragraf kapsamına girip girmediği konusunda Taraflar arasında anlaşmazlık çıkması durumunda, Taraf devletler söz konusu fiil veya ihmalin bu Maddenin 2b Paragrafi kapsamına girip girmediğini tespit etmek amacıyla, eylemin veya ihmalin gerçekleşmesini izleyen 2 hafta içerisinde her bir Taraf temsilcilerinin eşit sayıda yer aldığı ortak bir komite oluşturacaklardır. Eğer söz konusu komite sorun hakkında anlaşmaya varamazsa, o takdirde Kabul Eden Devletin kararı geçerli kabul edilir. 4. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel, Yakınları veya Misafir Öğrencilerin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde Gönderen Tarafı derhal durumdan haberdar eder. 5. Misafir Personel, Yakınları veya Misafir Öğrencilerin Kabul Eden Tarafta yasal bir soruşturmaya veya yargılanmaya muhatap olması durumunda, bu kişi Kabul Eden Taraf vatandaşlarına sağlananlardan az olmamak koşulu ile genel olarak kabul edilmiş hukuki korumadan istifade etme hakkına sahiptir. 6. Kabul Eden Tarafın mevzuatını ihlal ettikleri takdirde, Misafir Öğrenci ve Misafir Personelin faaliyetlerine son verilebilir. 7. Misafir Personel ve Misafir Öğrenciler, bulundukları kıta, karargâh ve kurumlarda uygulanan disiplin kurallarına uyar. 8. Misafir Öğrenciler, disiplin cezaları yönünden Kabul Eden Tarafin mevzuatına, Misafir Personel ise Gönderen Tarafın mevzuatına tabidir. Kabul Eden Tarafın yetkili askeri makamları, emrindeki Misafir Personele görevin gerektirdiği emirleri verebilir. 9. Gönderen Tarafın Kıdemli Personeli, kendi askeri hizmet ve disiplin yasalarının hükümleri uyarınca, Misafir Personele disiplin tedbirlerini ap anaya yetkilidir. TAZMİNAT TALEPLERİ 1. Bu Anlaşmanın uygulanması esnasında, üçüncü taraf tazminat talepleri konusunda Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatı geçerlidir. 2. Taraflar, ağır ihmal veya kasıt bulunmadıkça, bu Anlaşma kapsamındaki faaliyetlerin icrası esnasında personelinin yaralanması veya ölümü halinde veya kişilere, mallara ve çevreye verilen zarar/ziyan nedeniyle birbirlerinden tazminat talebinde bulunamaz. 3. Taraflar ortaya çıkân durumun ağır ihmal veya kasıttan kaynaklanıp kaynaklanmadığını müştereken belirlerler. "Taraf devletler söz konusu fiil veya ihmalin bu Maddenin 2'nci Paragrafı kapsamına girip girmediğini tespit etmek amacıyla, ivedilikle her bir Taraf temsilcileriüden oluşan ortak bir komite oluşturur. Eğer söz konusu komite sorun hâkkında anlaşmaya varamazsa, o takdirde Kabul Eden Devletin kararı geçerli kabul edilir. İDARİ HUSUSLAR 1. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, diplomatik dokunulmazlık ve imtiyazlara sahip olmaz. 2. Taraflarca karşılıklı olarak aksi yönde bir karar alınmadıkça Kabul Eden Taraf, Misafir Öğrenci ve Misafir Personele bu Anlaşma'da veya müteakip anlaşmalar ve düzenlemelerde belirtilenlerden başka görevler vermez. 3. Misafir Öğrenci ve Misafir Personel, Kabul Eden Tarafın emsal personeline uygulanan idari uygulamalara tabidir. 4. Bu Anlaşma çerçevesinde imzalanacak diğer mutabakat muhtıraları, protokoller ve teknik düzenlemeler ile aksine karar verilmedikçe, Gönderen Tarafın askeri personeli kendi milli üniformalarını giyme hakkına sahiptir. Görev sırasında, bir faaliyetin icrası için gerekli teçhizat mümkün olduğunca Kabul Eden Taraf tarafından sağlanır. Ancak, Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın sağlayacağı askeri üniformayı giymek zorundadır. Bu öğrenciler Gönderen Taraf tarafından verilen bir askeri sembolü tanınmaları için üniformalarına takabilir. 5. Gönderen Taraf, gerekli gördüğünde personelini geri çağırma hakkını saklı tutar. Kabul eden taraf herhangi bir sebep göstermeksizin, Gönderen Tarafın personelini geri çekmesini ya da değiştirmesini isteyebilir. Kabul Eden Taraf, söz konusu personelin dönüşü için mümkün olan en kısa zamanda gerekli tedbirleri alır. Bu durumda Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafa askeri ataşelikler aracılığı ile yalnızca personelin çekilmesine veya değiştirilmesine ilişkin yazılı talebini bildirir. 6. İstisna teşkil eden idari hususlar, bu Anlaşma çerçevesinde imzalanacak diğer mutabakat muhtıraları, protokoller veya teknik düzenlemelerde belirlenir. 7. Misafir Personel ve Yakınları orduevleri ve askeri kantinlerden Kabul Eden Tarafın düzenlemeleri çerçevesinde yararlanabilir. 8. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrencilerden herhangi birinin ölmesi durumunda, Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafı durumdan haberdar eder, ölen kişinin cenazesini kendi ülkesindeki en yakın uluslararası havaalanına nakleder ve cenaze nakledilinceye kadar sıhhi koruma dâhil sekiidiğer tedbirleri alır. EEDİN 9. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler çevreye zarar verebilecek faaliyetlerden kaçınır, çevre kirliliğinin önlenmesine azami dikkat eder ve Kabul Eden Tarafın konuya ilişkin düzenlemelerine uyar. 10. Kabul Eden Taraf, faaliyetlerin icrası için gerekli olan ulaştırma hizmetlerinin, mütekabiliyet ilkesi temelinde ve imkân ve kabiliyetleri çerçevesinde ücreti mukabili/ücretsiz olarak teminine ilişkin nihai kararı verir. 11. Eğitim ve öğretim; Kabul Eden Tarafın mevzuatına göre verilir. Misafir Öğrenci ve Misafir Personelden; akademik başarısızlık, disiplinsizlik, sağlık sorunları vb. nedenlerle eğitim ve öğretimi takip edemeyecek olanların eğitim ve öğretim kurumları ile ilişikleri Kabul Eden Tarafın mevzuatında belirtilen esaslar çerçevesinde kesilir. Taraflarca gerekli görülmesi halinde hayati risk içeren ve. uzmanlık gerektiren (uçuş eğitimi, atış eğitimleri, vb.) eğitimler için bu Anlaşmaya dayanan protokoller yapılabilir. SAĞLIK HİZMETLERİ 1. Misafir Personel ve Misafir Öğrenciler, bu Anlaşma gereği her türlü faaliyeti gerçekleştirebilecek sağlık koşullarında bulunur. Kabul Eden Taraf bu kişilerin sağlık bakımından uygun olduğunu gösteren bir sağlık raporu talep edebilir. 2. Misafir Öğrencilerin muayene ve tedavi hizmet giderleri, Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatına göre karşılanır. Kabul Eden Taraf, Misafir Öğrencilerin sağlık sigortası primleri veya sağlık giderlerini karşılar. 3. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel ile Yakınlarının acil sağlık ve acil diş bakım hizmetlerini ücretsiz olarak karşılar. Misafir Personel ve Yakınlarının acil sağlık ve acil diş bakım hizmetleri dışında kalan muayene ve tedavi hizmet giderleri, Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatına uygun olarak yaptırılacak bir sağlık sigortası tarafından karşılanır. 4, Kabul Eden Taraf, Misafir Personel ve Yakınlarının sigorta primleri veya tüm tedavi giderlerini ücretsiz veya ücretli olarak sağlayabilir. Kabul Eden Taraf ücretli verilmesine karar verirse Misafir Personel ve Yakınlarının sigorta primleri veya tüm tedavi giderleri Gönderen Taraf veya Misafir Personel tarafından karşılanır. MALİ HUSUSLAR 1. Bu Anlaşma kapsamında bulunan iş birliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen Misafir Personel ve Misafir Öğrencilerin maaş/harçlık, iaşe, ibate, ulaştırma ve diğer mali haklarından, Gönderen Taraf sorumludur. 2. Ancak, Gönderen Tarafça talep edildiği takdirde; iş birliği alanlarının icrası maksadıyla görevlendirilen Misafir Personel ve eğitim ve öğretim maksadıyla görevlendirilen Misafir Öğrenciler için aşağıdaki hususların karşılanıp karşılanmayacağına ve karşılanma esaslarına Kabul Eden Taraf karar verir. a. Misafir Personel için; ©) Aylık maaş (Esaslar ve miktar kursiyer subay ve astsubayların rütbelerine göre, sivil şahısların ise statülerine göre Kabul Eden Tarafça belirlenir), 0) Eğitim ve öğretim masrafları (ücretli, indirimli veya ücretsiz), (4) Giyim-kuşam (esasları Kabul Eden Tarafça belirlenir), (9) Uzmanlık eğitimi gören doktorlar için nöbet ücreti, (6) İaşe, (7) İbate (Kabul Eden Tarafça belirlenecek konaklama yeri), (8) Aylık maaş ödenen Misafir Personelin iaşe ve ibatesi (Kabul Eden Tarafça) karşılanmaz. b. Misafir Öğrenciler için; (1) Yurt içi ve yurt dışı ulaşım (Usul ve esaslar Kabul Eden Tarafça belirlenir), (2) İaşe, (3) İbate (Kabul Eden Tarafça belirlenecek misafirhane veya tesiste), (4) Harçlık (esaslar ve miktar Kabul Eden Tarafça belirlenir), (5) Eğitim-öğretim masrafları (ücretli, indirimli veya ücretsiz), (6) Giyim-kuşam (esasları Kabul Eden Tarafça belirlenir), (7) Tıp Fakültesi 6'nci sınıf öğrencilerine intörn eğitimi döneminde ödenen ücretler. 3. Türkiye Cumhuriyeti'nde verilecek Türkçe lisan kursları (akademik eğitimlerde verilen lisan hazırlık sınıfları dâhil) ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nde verilecek Makedonca dili lisan kursları ücretsizdir. Yüksek maliyet gerektiren eğitimler (uçuş eğitimi, dalgıç eğitimi, serbest çıkış kulesi eğitimi, vb.) tam ücretli olarak verilebilir. 4. Misafir Öğrenci ve Misafir Personel, Kabul Eden Tarafı kesin olarak terk ederken kendi borçları ile Yakınlarının borçlarını tasfiye edecektir. Acil geri çekme halinde, Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrencilerin borçları Kabul Eden Taraf tarafından düzenlenecek yapılan harcama tutarını gösteren ve ilgili makam tarafından onaylanmış belgeye istinaden Gönderen Taraf tarafından ödenir. 5. Eğitim ve öğretim giderleri Gönderen Taraf tarafından, her eğitim ve öğretim süresinin sonunda yapılan harcama tutarını gösteren ve ilgili makam tarafindan onaylanmış belgenin alınmasını takip eden 60 (altmış) gün içinde (bir ay ve daha kısa süreli eğitimlerde peşin ödeme yapılır), Kabul Eden Tarafın yetkili makamı tarafindan belirlenen banka nezdinde açılan hesaba ABD doları cinsinden yatırılır. 6. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, giriş, kalış ve çıkışları süresince, Kabul Eden Tarafın yürürlükteki vergi hukukuna tabidir. 7. Tarafların karşılıklı mutabakatı ile hizmetten faydalanan ülkenin sınırları içinde yerinde hizmet sağlanmasının kararlaştırılması durumunda, ortaya çıkan maliyetler hizmetten faydalanan Tarafça karşılanır. Ancak talep edilmesi veya uygun görülmesi halinde, bu maliyetlerin kısmen ya da tamamen karşılanmasına hizmeti sunan Taraf karar verir. NE Sie <İ GÜMRÜK VE PASAPORT İŞLEMLERİ 1. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde, Kabul Eden Tarafın yabancıların ikamet ve seyahatleri hakkındaki düzenlemelerine tabidir. 2. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve çıkışlarda bu Devletin pasaport ve gümrük ile ilgili düzenlemelerine tabidir. Ancak, Kabul'Eden Taraf, kendi mevzuatı çerçevesinde mümkün olan tüm idari kolaylıkları sağlar. Ni MADDE XVI TARAFLARIN DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAN DOĞAN TAAHHÜTLERİ Bu Anlaşmanın hükümleri, Tarafların diğer uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve taahhütlerini etkilemez ve diğer devletlerin çıkarları, güvenliği ve ülke bütünlüğüne, karşı kullanılamaz. UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜLMESİ 1. Bu Anlaşmanın uygulanmasından veya yorumlanmasından doğan herhangi bir uyuşmazlık Taraflar arasında mümkün olan en alt düzeyde istişare ve görüşmeler yoluyla çözülür ve çözüm için herhangi bir ulusal veya uluslararası mahkemeye veya üçüncü tarafa intikal ettirilemez. 2. Uyuşmazlık meydana geldiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün içinde çözümlenemezse, Taraflar 30 (otuz) gün içinde görüşmelere başlar. Müteakip 60 (altmış) gün içinde çözüm sağlanamadığı takdirde, Taraflar bu Anlaşma'yı MADDE XIX'da belirtilen usul uyarınca sona erdirebilir. TADİL VE GÖZDEN GEÇİRME Taraflardan her biri gerektiğinde bu Anlaşmanın değiştirilmesi veya gözden geçirilmesini diplomatik yollarla önerebilir. Yazılı önerinin alındığı tarihten itibaren 30 (otuz) gün içerisinde görüşmeler başlar. 60 (altmış) gün içerisinde bir sonuca varılamaz ise, Taraflar bu Anlaşma'yı MADDE XIX'da belirtilen usul uyarınca sona erdirebilir. Üzerinde yazılı olarak mutabık kalınan tadil veya değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen MADDE XX'de belirtilen usul uyarınca yürürlüğe girer. YÜRÜRLÜK SÜRESİ VE SONA ERDİRME 1. Bu Anlaşma,5 (beş) yıllık süre için yürürlükte kalır. 2. Bu Anlaşma, taraflardan biri Anlaşma'yı sona erdirme niyetini diğer tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak bildirmediği takdirde, birer yıllık süreler için kendiliğinden uzar. 3. Taraflardan biri Anlaşma'yı herhangi bir zamanda sona erdirme niyetini diğer tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak bildirebilir. Anlaşmanın sona erdiğine ilişkin yâpılan bildirimler, yapıldığı tarihten 90 (doksan) 4 doğurur. 5. Bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile birlikte 24 Mart 1994 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması" ve "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Eğitim İş Birliği Anlaşması" sona erer. Bu' Anlaşmaların sona ermesi durumunda, bu Anlaşmalara atıfta bulunan diğer Anlaşmalar yürürlükte kalmaya devam eder. 24 Mart 1994 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması"na yapılmış atıflar bu Anlaşmaya yapılmış sayılır. ONAY VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ Bu Anlaşma, Tarafların Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girer. - METİN VE İMZA Bu Anlaşma, İski 'da,28/19148htarihinde, Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde, her biri eşit derecede geçerli olmak üzere, ikişer asıl nüsha olarak tanzim edilmiştir. Yorum farklılığı olması durumunda, İngilizce metin geçerlidir. TÜRKİYE CUMHURİYETİ KUZEY MAKEDONYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA | HÜKÜMETİ ADINA Yaşar GÜLER Milli Savunma Bakanı avunma Bakanı 24 id Meni ZİN —- [PDF s. 20–33: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] [PDF s. 34–45: İngilizce metin — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Askerî Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2994, 11 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2994-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-kuzey-makedonya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-askeri-cerc (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/242c9be0-4798-4e87-95f0-0195843080a6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.