# 492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/3022) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/3022 - **Sunuluş tarihi:** 20 Mart 2025 - **İlk imza:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e16d0edc-2a25-43b9-8890-0195b3fad590 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3022-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/3022 esas numaralı kanun teklifi 20 Mart 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Süleyman Bülbül (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, çevrenin korunmasına yönelik dava açan kişi veya kurumların, yargılama giderlerinden muaf tutulması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz gerekçesiyle sunulmuştur. Süleyman BÜLBÜL Aydın Milletvekili Tali Komisyon i Esas Komisyon Plan ve Bütçe Tarih: 24-3-2025 Esas No:2/3 022 TBT (002045 GENEL GEREKÇE Çevrenin korunması, Anayasa'nın 56. maddesi gereğince devletin ve vatandaşların ortak sorumluluğundadır. Ancak, çevresel tahribata karşı açılan davalarda yüksek harç ve yargılama giderleri, bireylerin ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) adalete erişimini zorlaştırmakta, çevreyi koruma mücadelesini sekteye uğratmaktadır. Bu nedenle, çevre davalarının harçtan muaf tutulması, çevresel adaleti sağlamak ve kamu yararını korumak için zorunlu bir düzenlemedir. Çevrenin korunmasına yönelik açılan davalar, doğrudan bireysel menfaatleri değil, toplumsal ve ekolojik dengeyi ilgilendiren davalardır. Bir sanayi tesisinin hava kirliliği yaratması, bir madencilik projesinin su kaynaklarını kirletmesi veya ormanların yapılaşmaya açılması gibi durumlarda açılan davalar, sadece dava açan kişiyi değil, tüm toplumu ilgilendirmektedir. Bu tür davalarda yargı yoluna başvuran bireyler ve STK"lar, aslında kamu adına hareket etmekte, doğanın korunmasını ve hukukun üstünlüğünü sağlamak amacıyla mücadele vermektedir. Ancak mevcut yasal düzenlemeler, çevre davalarında yüksek harç ve yargılama giderlerini zorunlu kılmakta, bu da çoğu zaman dava açılmasını fiilen engellemektedir. Örneğin, büyük ölçekli bir çevre projesine karşı iptal davası açmak isteyen bir vatandaş veya SIK, binlerce liralık harç ve keşif masraflarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, güçlü sermaye gruplarına karşı çevrenin korunmasını talep eden bireyleri caydırmakta, çevresel adaleti yalnızca mali gücü olanların erişebileceği bir ayrıcalık haline getirmektedir. Anayasa'nın 36. maddesi, herkesin mahkemeye erişim hakkını güvence altına almaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi de adil yargılanma hakkını koruma altına almıştır. Ancak, çevre davalarında yüksek yargılama giderleri, bu hakkın etkin şekilde kullanılmasını engellemekte, çevresel yıkımla mücadelede hukukun denetim gücünü zayıflatmaktadır. Çevre davalarının harçtan muaf tutulması, sadece bireysel hak arama özgürlüğünü değil, ekolojik dengeyi ve kamu yararını da güvence altına alacaktır. Bu nedenle, çevrenin korunmasına yönelik dava açan kişi ve kurumların yargılama giderlerinden muaf tutulmasını öngören bu kanun teklifi, çevresel adaletin sağlanması ve doğanın korunması adına hayati bir düzenlemedir. Bu çerçevede, çevrenin korunmasına yönelik açılan davaların ve tüm işlemlerin harçtan muaf tutulmasına yönelik işbu kanun teklifini sunma zorunluluğu hasıl olmuştur. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Madde ile çevrenin korunmasına ilişkin dava ve işlemlerin harçtan muaf tutulmasının sağlanması amaçlanmaktadır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ MADDE 1 — 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13 üncü maddesine (00) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki (k) fıkrası eklenmiştir. "k) Çevrenin korunmasına ilişkin olarak açılan davalar ile buna ilişkin bütün işlemler." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın). “492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3022, 20 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3022-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e16d0edc-2a25-43b9-8890-0195b3fad590 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.