# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3047) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/3047 - **Sunuluş tarihi:** 10 Nisan 2025 - **İlk imza:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e845020e-8fd9-4fe3-a8f9-01962017844e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3047-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/3047 esas numaralı kanun teklifi 10 Nisan 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Bilici (Yeni Yol); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, tutuklama şartlarının ağırlaştırılması, azami tutukluluk sürelerinin düşürülmesi ve azami tutukluluk süresi içinde tutuklu hakkında karar verilememesi durumunda adli kontrol kararı verilebilmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. 09/04/2025 Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili Tali Komisyon Esas Komisyon Adalet Tarih: 11-4-2025 Esas No:2/3047 Tel, O: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici(Gibmm.gov.ir Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA [PDF s. 2: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili GENEL GEREKÇE Anayasamızın 19. maddesi ve Türkiye"nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 5. maddesi, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını temel bir insan hakkı olarak güvence altına almıştır. Bu düzenlemelere göre tutuklama, yalnızca yasada öngörülen durumlarda ve ölçülü şekilde uygulanabilecek bir istisnadır. Ancak Türkiye'de özellikle son yıllarda tutuklama tedbiri, istisna olmaktan çıkmış; adeta bir cezalandırma yöntemi haline gelmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca tutuklama, ancak kuvvetli suç şüphesinin yanı sıra kaçma, saklanma, delilleri karartma gibi somut tehlike hallerinde uygulanabilecek bir koruma tedbiridir. Ancak uygulamada; bu tedbir çoğu zaman genel geçer ve kopyala-yapıştır gerekçelerle verilmekte, tutuklama kararı neredeyse otomatik bir prosedüre dönüşmektedir. Bu durum, masumiyet karinesi, adil yargılanma hakkı ve orantılılık ilkesi başta olmak üzere temel hukuk ilkeleriyle çelişmektedir. Üstelik uzun süren tutukluluk halleri, sadece bireysel hak ihlalleri yaratmamakta, aynı zamanda yargının toplum nezdindeki itibarını da zedelemektedir. Tutuklu yargılanmakta olan bir kişi hakkında yıllarca süren davalarda nihayet beraat kararı verilmesi, o kişinin toplum gözünde yıllarca "suçlu" damgası yemesine neden olmakta ve geri dönüşü olmayan mağduriyetler yaratmaktadır. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında, Türkiye defalarca uzun tutukluluk süreleri ve keyfi tutuklama uygulamaları nedeniyle hak ihlalinde bulunmaktan mahkum olmuştur. Bu kararlar, Türkiye'nin hem uluslararası yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, hem de yargı sisteminde tutuklamanın suiistimal edildiğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, tutuklama kararı verilen kişilerin büyük kısmının yargılama süresince hüküm verilmeden tahliye edilmesi ya da beraat etmesi, tutuklamanın peşin cezaya dönüştüğünü açıkça göstermektedir. Oysa tutuklama, yargılama öncesi koruyucu bir tedbir olup; asla cezalandırma aracı olarak kullanılamaz. Bu Kanun Teklifi ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişiklik yapılarak: " o Tutuklama uygulamasının açık, gerekçeli ve ölçülü olma zorunluluğu güçlendirilecek, e o Tutukluluk sürelerine üst sınır getirilecek, " o Adli kontrol ve diğer koruma tedbirleri öncelikli hale getirilerek, yargılama sürecinde kişi özgürlüğü ile kamu güvenliği arasındaki denge yeniden kurulacaktır. Tutuklamayı istisnaya dönüştürmek, birey özgürlüğünü ve toplumsal adalet duygusunu korumak kadar, yargının bağımsızlığına ve tarafsızlığına duyulan güveni de yeniden tesis etme yönünde bir adım olacaktır. E-mail : mustafa.bilici(ğtomm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1 - Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesinde yapılan değişiklikle, tutuklama kararının gerekçesiz olarak verilemeyeceği, alternatif tedbirlerin neden yetersiz kaldığının açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir. MADDE 2? — Ceza Muhakemesi Kanunu'nun. 102. maddesine yapılan eklemeyle, tutukluluk süresi azami 6 ay ile sınırlandırılmış, ağır ceza davalarında ise en fazla 12 ay olması öngörülmüştür. MADDE 3 -Yürürlük maddesidir. MADDE 4 — Yürütme maddesidir. Tel O: (0312) 4206056-57 E-mail : mustafa.bilici(©ibmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1 - 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesinin 1. fıkrasına aşağıdaki hüküm eklenmiştir: "Tutuklama kararı verilmeden önce, adli kontrol dahil diğer koruma tedbirlerinin neden yetersiz kalacağı somut ve gerekçeli şekilde açıklanır. Herhangi bir somut tehlike veya kaçma şüphesi bulunmaması durumunda tutuklama kararı verilemez." MADDE 2 - 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 102. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "Tutukluluk süresi, soruşturma aşamasında en fazla 3 ay, kovuşturma aşamasında ise en fazla 3 ay olmak üzere toplamda 6 ayı geçemez. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda bu süreler en fazla 6t6 ay olarak uygulanabilir. Bu sürelerin sonunda kişi, hakkında karar verilmemiş olsa dahi resen tahliye edilir. Belirlenen süreler içerisinde hakkında karar verilmemiş olan kişi hakkında şartlarının oluşması durumunda adli kontrol kararı verilebilir." MADDE 3 — Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 4 — Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. E-mail : mustafa.bilici(Otomm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3047, 10 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3047-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e845020e-8fd9-4fe3-a8f9-01962017844e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.