# Şehit ve Gazi Maaşlarında Eşitliğin Sağlanması ile Kamu İstihdamına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasında Dair Kanun Teklifi (2/3129) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/3129 - **Sunuluş tarihi:** 20 Mayıs 2025 - **İlk imza:** Turan Yaldır (İYİ Parti, Aksaray) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7b90e454-70bf-48bd-a46e-0196ed653152 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3129-sehit-ve-gazi-maaslarinda-esitligin-saglanmasi-ile-kamu-istihdamina-iliskin-bazi-kanunlard > 2/3129 esas numaralı kanun teklifi 20 Mayıs 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Turan Yaldır (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; çeşitli kanunlarda şehit ve gazi yakınları ile gazilere tanınan maaş, istihdam ve benzeri hakların eşitlenmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni "Şehit ve Gazi Maaşlarında Eşitliğin Sağlanması ile Kamu İstihdamına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 14.05.2025 Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler , Tali Komisyon Milli Sa a, İçişleri Esas Komisyon /Plan ve Bütçe Tarih: 21-5-2025 Esas No:2/3129 r "ü7;: p/i 2 O Mayıs 2025 1 i ^io; '^TöÂûSâJ GENEL GEREKÇE Şehitlik ve gazilik, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Türk Milleti'nin tarihsel, toplumsal ve hukuki hafızasında en yüce statülerden biridir. Bu mertebeye eren kişilerin ve ailelerinin, devlet tarafından sadece sembolik değil, aynı zamanda maddi anlamda da eşit ve adil bir şekilde takdir edilmesi, sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Ancak uygulamada özellikle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2330 ve 3713 sayılı özel kanunların bir arada çalışmasından kaynaklı olarak şehit yakınlarına ve gazilere bağlanan maaşlarda derin farklılıklar meydana gelmektedir. Aynı olayda hayatını kaybeden farklı rütbe veya statülerden kişiler için hak sahiplerine bağlanan maaşlar arasında aşırı uçurumlar görülmekte ve bu durum kamu vicdanında derin rahatsızlıklar yaratmaktadır. Böylesi farklılıklar, şehitliğin ve gaziliğin anlamını zedelemekte; bireylerin fedakârlığının devletteki statülerine indirgenmiş izlenimi yaratmaktadır. Bu ayrım hem anayasal eşitlik ilkesine hem de 1982 Anayasası'nın 2. maddesinde belirtilen sosyal hukuk devleti anlayışına aykırıdır. Devletin şehit ve gazilere yönelik sosyal sorumluluğu, sadece mevzuat uyarınca bağlanan maaşlarla sınırlı olmayıp, aynı zamanda bu maaşların adaletli, izah edilebilir ve kurumsal bir vicdanı temsil edecek biçimde belirlenmesini de kapsar. Prim günü, hizmet süresi, kurum içi dereceler gibi unsurların şehitlik ve gazilik gibi istisnai durumlarda belirleyici olması kabul edilemez. Bu Kanun Teklifi ile, 5510, 2330 ve 3713 sayılı Kanunlarda yapılacak değişiklikler aracılığıyla; şehit veya gazi durumuna düşen bireyler ile bunların hak sahiplerine sağlanan aylıkların, sosyal sigorta mantığıyla değil; kamu sorumluluğu ve sosyal adalet anlayışıyla şekillendirilmesi amaçlanmaktadır. Sabit, eşit ve hakkaniyetli bir maaş sistematiği ile uygulamadaki adaletsizliklerin önüne geçilecek, kamu vicdanı rahatlatacak ve toplumsal birlik duygusu daha da güçlenecektir. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5434 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; terörle mücadele sırasında şehit olan ya da malul kalan kişilere yapılan ödemelerin rütbe ve görev esaslı farklılıkların giderilmesi sağlanacaktır. MADDE 2- 2330 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; şehit ve gazi olan bireylerin emeklilik, malullük veya vefat aylıklarının rütbe, prim günü veya kadro farkı gözetmeksizin sabit ve eşit şekilde bağlanması amaçlanmıştır. Bahse konu aylıkların belirlenmesinde, Cumhurbaşkanı tarafından her yıl düzenli olarak tespit edilecek "şehit ve gazi asgari aylığı" tutarının esas alınması öngörülmüştür. MADDE 3- 3713 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; 2330 sayılı Kanun kapsamındaki şehitlerin yakınlarına ve gazilere bağlanacak aylıkların sabitlenmesi ve eşitlenmesi hedeflenmektedir. MADDE 4- Terörle mücadelede şehit olan ya da malul kalan kişilerin yakınlarının devlet tarafından korunması ve desteklenmesi amacıyla, bu kişilerin kamu kurumlarında istihdamına ilişkin tüm sınırlamaların kaldırılması ve kapsayıcılığın genişletilmesi amaçlanmaktadır. Mevcut uygulamalarda kontenjan veya kişi sayısı sınırlamaları nedeniyle hak sahiplerinin mağduriyet yaşadığı dikkate alınarak, bu madde ile tüm hak sahiplerine sınırsız ve koşulsuz kamu istihdamı hakkı tanınması öngörülmüştür. MADDE 5-5510 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; şehit ve gazi olan bireylerin emeklilik, malullük veya vefat aylıklarının rütbe, prim günü veya kadro farkı gözetmeksizin sabit ve eşit şekilde bağlanması amaçlanmıştır. Bahse konu aylıkların belirlenmesinde, Cumhurbaşkanı tarafından her yıl düzenli olarak tespit edilecek "şehit ve gazi asgari aylığı" tutarının esas alınması öngörülmüştür. GEÇİCİ MADDE- Geçici maddeyle; bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bağlanmış olan şehit ve gazi aylıklarının, yeni düzenlemelere uygun olarak 6 ay içerisinde yeniden belirlenmesi öngörülmüştür. MADDE 6- Yürürlük maddesidir. MADDE 7- Yürütme maddesidir. ŞEHİT VE GAZİ MAAŞLARINDA EŞİTLİĞİN SAĞLANMASI İLE KAMU İSTİHDAMINA İLİŞKİN BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Bu madde kapsamında bağlanan maaşlar, aynı olayda hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerin görev ve rütbelerine bağlı olarak farklılık gösteremez. Terörle niücadele sırasında şehit olan veya malul kalan kişilerin hak sahiplerine yapılacak ödemeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun kapsamında en yüksek miktarda aylığa kazanan ilgililer emsal olmak üzere belirlenir." MADDE 2- 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "EK MADDE | — Bu Kanun kapsamında hayatını kaybeden kamu görevlileri ile sivil kişilerin hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, kişinin rütbesi, unvanı, memuriyet derecesi veya kurum içi kadrosuna göre farklılık göstermeyecek şekilde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun kapsamında en yüksek miktarda aylığa kazanan ilgililer emsal olmak üzere sabit ve eşit bir tutarda belirlenir. Bu tutar, her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek "şehit/gazi aylık katsayısı" ile güncellenir. Halihazırda farklılık içeren aylıklar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en yüksek tutara eşitlenecek şekilde düzenlenir. Bu madde hükmü neticesinde hak sahiplerinin hak ettikleri aylık miktarının işbu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki aylıklarından düşük olması halinde, daha yüksek olan miktâr esas alınır." MADDE 3- 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Bu madde kapsamında bağlanan maaşlâr, aynı olayda hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerin görev ve rütbelerine bağlı olarak farklılık gösteremez. Terörle mücadele sırasında şehit olan veya malul kalan kişilerin hak sahiplerine yapılacak ödemeler, ilgili yıl için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen asgari "şehit ve gazi asgari aylığı" düzeyinde ve eşit olacak şekilde uygulanır." MADDE 4- 3713 sayılı Kanunun ek | inci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "d) 16/6/1983 tarihli ve 2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanunda tanımlanan gaziler." "Bu maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentleri kapsamında hayatını kaybeden veya malul kalan kişilerin eşleri, çocukları, anne ve babaları ile kardeşlerinden arzu edenlerin tamamı, kamu kurum ve kuruluşlarında herhangi bir sayı veya unvan sınırlamasına tabi olmaksızın istihdam hakkından yararlanır. Bu kişilere kamu istihdamı sağlanması zorunlu olup, ilgili kurumlarca kadro tahsisi engel teşkil etmez. Atamalar, merkezi yerleştirme usulü dışında, doğrudan ve öncelikli şekilde yapılır." MADDE 5-31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkrası madde metninden kaldırılmış ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "Bu Kanun kapsamında sigortalı iken, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu hükümleri çerçevesinde şehit veya gazi sayılan kişilere ya da bunların hak sahiplerine bağlanacak malullük, vazife malullüğü veya ölüm aylıkları, prime esas kazancı, hizmet yılını, rütbesi veya kademe derecesi farkı gözetilmeksizin eşit şekilde belirlenir." "Bağlanacak aylıklar, Cumhurbaşkanı tarafından her yıl belirlenen "şehit ve gazi asgari aylığı" tutarının altında olamaz. Aynı olayda şehit veya gazi olan kişilere bağlanacak aylıklar arasında fark olamaz." GEÇİCİ MADDE - Geçici Madde — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanmış olan şehit ve gazi aylıkları, bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içinde, bu Kanun hükümlerine uygun şekilde yeniden düzenlenir. MADDE 6- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 7- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Turan Yaldır (İYİ Parti, Aksaray). “Şehit ve Gazi Maaşlarında Eşitliğin Sağlanması ile Kamu İstihdamına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasında Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3129, 20 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3129-sehit-ve-gazi-maaslarinda-esitligin-saglanmasi-ile-kamu-istihdamina-iliskin-bazi-kanunlard (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7b90e454-70bf-48bd-a46e-0196ed653152 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.