# 633 Sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3133)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3133
- **Sunuluş tarihi:** 21 Mayıs 2025
- **İlk imza:** Aylin Yaman (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/0a15b493-dbe8-4f02-984c-0196f2d7ba8a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3133-633-sayili-sosyal-hizmetler-alaninda-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamede

> 2/3133 esas numaralı kanun teklifi 21 Mayıs 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Aylin Yaman (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile 1/1/2025 sonrası canlı doğan çocuklar için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla; başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar aylık 5000 Türk lirası tutarında doğum yardımı yapılması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

633 Sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçeleri ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler *

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih: 21-5-2025

Esas No:2/3133

IBMM

? 1 Mayıs 2075

1. Nans. 2025 mm yem ma ara me (622041

GENEL GEREKÇE

Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurganlık çağında doğurabileceği ortalama çocuk sayısını gösteren temel bir demografik göstergedir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023 yılı verilerine göre bu oran 1,48*e kadar gerilemiştir. Oysa 2000'li yılların başında 2,38 seviyesinde olan bu oran, bugün nüfusun kendini yenileme düzeyi olarak kabul edilen 2,10'un altındadır. Bu durum, Türkiye'nin uzun vadeli demografik sürdürülebilirliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu tehdit değerlendirilirken, sadece doğurganlık oranları değil, doğumların niteliği ve ailelerin karşı karşıya kaldığı özel koşullar da dikkate alınmalıdır. Bu bağlamda çoğul gebelikler, hem sağlık hem de sosyal politika açısından özel bir düzenleme gerektiren önemli bir başlık olarak öne çıkmaktadır.

Yine, TÜİK'in 2023 verilerine göre doğumların 903,3'ü çoğul gebeliktir; bunların 9495,6*s1 ikiz, Ye4,2'si üçüz, 960,2'si ise dördüz ve üzeridir. Çoğul gebelikler, hem annenin hem de bebeklerin sağlık takibi, doğum sonrası bakım ve ekonomik ihtiyaçları açısından tekil gebeliklere göre çok daha yüksek yük oluşturmaktadır. Bu nedenle, ikiz ve üzeri doğumlarda doğum yardımının çocuk sayısına göre kademeli şekilde artırılması, sadece adil bir yaklaşım değil, aynı zamanda çocukların gelişim hakkının ve annenin iyilik halinin korunması açısından da zorunludur. Bu nedenle, doğum yardımı uygulamasında çoğul gebelikler özel olarak dikkate alınmalıdır. Ancak, çoğul gebelikler gibi özel durumlar gözetilmeden uygulanan mevcut yardım politikalarının, ekonomik değer kayıpları karşısında işlevini yitirmesi bu konuda acil bir güncellemeye ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Öte yandan, kamu politikalarında giderek artan bir şekilde performans göstergesi olarak kullanılan "hane başı ortalama sosyal yardım tutarı" veya geçmişte başlatılan doğum yardımı uygulaması gibi kalemler, reel değer kayıplarıyla etkisiz hale gelmiştir. Bu durum, iktidarın sosyal yardım politikalarında kalıcı refah artışını değil, geçici desteklerle yoksulluğu yönetme anlayışını benimsediğini göstermektedir. Dolayısıyla, sosyal yardımların sadece geçici destekler olarak değil, uzun vadeli ve bütüncül sosyal politikaların bir aracı olarak tasarlanması gerekmektedir.

Bu kapsamda vurgulanmalıdır ki; doğum yardımı tek başına değil, çok daha bütüncül, eşitlikçi ve uzun vadeli sosyal politikaların bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Doğurganlık oranlarının artırılması ve çocuk bakım yükünün hafifletilmesi için doğrudan nakdi yardım önemli olmakla birlikte; bunun yanında yapısal desteklerin de hayata geçirilmesi elzemdir:

Ücretsiz ve nitelikli kreş ve çocuk bakım hizmetleri,

Eğitim ve istihdama eşit erişim için kadınlara yönelik destek programları,

Kadınların karar alıcı mekanizmalarda yer almasını sağlayacak kurumsal teşvikler, Üreme sağlığı eğitimleri ve sağlık hizmetlerine ücretsiz erişim,

Kamu personeline uygulanan ve aile bütünlüğünü bozan 341 gibi uygulamaların yeniden değerlendirilmesi,

Kalkınma Planı'nda yer almasına rağmen uygulamaya geçirilmemiş olan "bakım ekonomisi" yaklaşımının hayata geçirilmesi.

Tüm bu yapısal öneriler doğrultusunda, sosyal yardım sisteminin Kr yapılandırılması başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet edilmesi koşuluyla, çocuk 5 yaşını doldurana kadar (60. aya kadar) aylık 5.000 TL doğum yardımı verilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 633 sayılı Kanun Hükmünde Karamamenin ek 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik ile tereddüte yer bırakmayacak şekilde, canlı doğan her bir çocuk için maddi yardım yapılması için ilgili maddede mevzuat düzenlemesi yapılması amaçlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

633 SAYILI SOSYAL HİZMETLER ALANINDA BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Doğum yardımı

EK MADDE 4 —

(1) Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla; başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL, tutarında doğum yardımı yapılır. Bu tutarları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere belirlenecek oranda artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Aylin Yaman (CHP, Ankara). “633 Sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3133, 21 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3133-633-sayili-sosyal-hizmetler-alaninda-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamede (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/0a15b493-dbe8-4f02-984c-0196f2d7ba8a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
