# 5233 Sayılı Yasada Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/319)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/319
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b8742079-421c-4e71-806b-0188d909c8db
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-319-5233-sayili-yasada-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/319 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun uygulanmasından kaynaklı geriye dönük haksızlıkların ve sorunların giderilmesi amacıyla çeşitli düzenlemeler yapılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366. 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/1*40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356,' 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176, 2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208,2/209, 2/210, 2/211,2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/'12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon İçişleri Komisyonu

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih; 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/319

ÜT Haziran 203

0.1 Bran 2023

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Tali

İçişleri Komisyonlar 5

Esas Plan ve Bütçe

Komisyon

Tarnhr01 102018 Esas Nol0ö

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768,

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 8112, 8113, 8114, 8115, 8147, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851,5 - 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10933, 10939, 10941, 21755,

21773,21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Te

Saygılarımla.

Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Naile Tati 4 Komisyon Komisyon D w N 2 N İ Ni Tarih; 17 alk 70) E.No: 727477

TBMM ii

2k Kam 2015

Numara; İ No: E320

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/2013 Esas

Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum. Dr < Sezgin TANRIKULU

İstanbul milletvekili

Saygılarımla arz ederim. geni eya

GUMGURİYET HALK PARTİSİ p >" Grup Başkanlığı t arih:.. ASO2.,.2010.....

CHP) ez 22.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5233 sayılı yasanın uygulamasından kaynaklı geriye dönük haksızlıkların giderilmesi amacıyla, bu yasada değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun teklifim ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Hel pu ye 778 iğ

Dr. Sezğin TANRIKULU istanbul Milletvekili mama

TBM KÜTÜPHANE VE #2" H iza, BAŞKANLIĞI

1 n- amin PLAN çe Pİ en emen nemi sanığı

El A0). 90

GENEL GEREKÇE

Ülkemizde, son 30 yıldır süregelen terör ve terörle mücadele süreci toplumun her kesimden mağdurlar yaratmıştır. Özellikle, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde 90'ı yıllar boyunca binlerce yerleşim birimi yakılmış ve boşaltılmış; yüzbinlerce yurttaşımız zorunlu göç mağduru olmuştur. Bu vatandaşlarımızın uğramış oldukları maddi zararların karşılanması amacıyla 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadele Yasası çıkarılmıştır. Bununla birlikte, bu zararların tespitine ilişkin belirlenen usul ve esasları iptal eden ve Danıştay tarafından onanarak kesinleşmiş İdare Mahkemesi kararları, ilgili komisyonlar tarafından uygulanmamıştır. Ayrıca, yasaya aykırılıkları mahkeme kararlarıyla belirlenmiş bu usul ve esaslar dahi idari yöneticilerin karakteri ve anlayışına bağlı olarak keyfi bir şekilde ve kanunun ruhuna ve amacına aykırı şekilde yorumlanarak uygulanmıştır. İdari uygulamanın her aşamasında vatandaşlar adeta komisyon kararlarını kabule mecbur bırakılmıştır. Terör ve terörle mücadele nedeniyle bu vatandaşların uğramış oldukları mağduriyetin giderilmesi amacıyla çıkarılan 5233 sayılı yasa amacına ulaşmamış olup yeni bir yasal düzenleme zaruret haline gelmiştir. Bu çerçevede, bütün başvuruların bu konuda kesinleşmiş Mahkeme kararlarındaki hükümler çerçevesinde geriye dönük yeniden değerlendirilmesi sağlanacak olup, yasanın uygulamasından kaynaklı haksızlıkların giderilmesi mümkün olacak ve bu vatandaşlarımızın fazlasıyla gecikmiş de olsa hakları teslim edilecektir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1-5233 sayılı yasa kapsamında zarar tespitine ilişkin İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve birim fiyatların, Danıştay tarafından da onanarak kesinleşmiş İdare Mahkemesi kararlarıyla iptal edilmesi dolayısıyla yeni bir durum ortaya çıkmış olup; yasanın uygulamasından kaynaklı geriye dönük haksızlıkların giderilmesi amacıyla yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

MADDE 2-Komisyonlar tarafından karar alma sürecinin belirsizliği, yargı süreci de dahil olmak üzere 8 yılı bulabilen uzunluğu, karar alma sürecinde usule ve esaslara ilişkin tutarsızlıklar ve ayrıca komisyonlar tarafından mahkeme kararlarının uygulanmaması dolayısıyla vatandaşlarda haklarını elde edebileceklerine ilişkin umutsuzluk, onları Komisyon kararlarını kabul etmek zorunda bırakmış olup bu çerçevede vatandaşlar açısından mutlak bir haksızlık söz konusudur. Bu nedenle, yeni bir yasal düzenleme ile geriye dönük olarak Komisyon uygulamaları dolayısı ile haksızlığa uğramış tüm başvuranların zararlarının giderilmesi amacıyla mevcut yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

MADDE 3-5233 sayılı yasa çerçevesinde nüfusu tümüyle boşalmış yerleşim birimlerinden yapılmış başvurular Komisyonlar tarafından yasa kapsamında değerlendirilip tazminat ödenmiş olup; nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvurular ise reddedilmiştir. Danıştay kararlarıyla, nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvuruların dahi başvuranların bu yerlerdeki malvarlıklarına ulaşamamalarına ilişkin nesnel ve somut güvenlik kaygısının varlığı halinde yasa kapsamında değerlendirilebileceğine hükmedilmiştir. Bununla birlikte, ilgili Komisyonlar bu gerekçelerin varlığına ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapmadan ve sunulan idari ve adli bilgi ve belgeleri göz ardı ederek başvurulara ilişkin red kararları vermişlerdir. Bu nedenle, bu durumdaki başvuranların uğradıkları geriye dönük haksızlıkların da giderilmesi için yasal düzenleme gereği hasıl olmuştur.

MADDE 4- Yürürlük Maddesidir.

MADDE 5- Yürütme Maddesidir.

5233 SAYILI YASADA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-5233 Sayılı Yasanın 8. Maddesi'ne şu ibareler eklenmiştir; "Bu yasanın 7. Maddesi c. bendi kapsamında karşılanacak zararların tespitinde, İl Tarım Müdürlüğü tarafından söz konusu ilin toprak yapısı dikkate alınarak tespit edilmiş tarımsal münavebe sistemi ve tarımsal gelirlere ilişkin ortalama birim fiyatları esastır."

MADDE 2-5233 Sayılı Yasaya geçici 3. madde olarak şu ibareler eklenmiştir; "Bu kanunun geçici 1. maddesi kapsamında Zarar Tespit Komisyonları tarafından sonuçlandırılmış başvurular, vatandaşlar tarafından yeni bir başvuruya gerek olmaksızın ilgili Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir. Bu değerlendirme süreci, başvuruları reddedilmiş, başvuruları sulh yoluyla sonuçlandırılıp tazminat ödenmiş veya komisyon kararına karşı uyuşmazlık tasarısı imzalayıp yargı yoluna başvurmuş bütün başvuranları kapsar. Yeniden değerlendirme sonucunda belirlenen tazminat miktarından varsa şimdiye kadar ödenmiş tazminat miktarı mahsup edilir ve kalan miktar ilgiliye ödenir.

Bu maddeye göre yapılacak değerlendirme, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 1 yıl içinde sonuçlandırılır."

MADDE 3-5233 Sayılı Yasaya geçici 4. madde olarak şu ibareler eklenmiştir; "Bu kanunun geçici 1. Maddesi kapsamında değerlendirilip, nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı olduğu gerekçesiyle reddedilmiş başvurular, terör ve terörle mücadele dolayısıyla malvarlığına ulaşılamadığına ilişkin nesnel ve somut güvenlik kaygısının bu yasanın 8. Maddesi 1. bendinde belirlenen esaslar çerçevesinde tespiti halinde yasa kapsamında değerlendirilir ve ilgiliye tazminat ödenir. Bu bağlamda, ilgili Komisyonlar tarafından nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvurularda tazminat ödenmesine ilişkin verilmiş kararlar nesnel ve somut güvenlik kaygısının varlığı hususunda mutlak karine olarak değerlendirilir."

• MADDE 4- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5233 Sayılı Yasada Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/319, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-319-5233-sayili-yasada-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b8742079-421c-4e71-806b-0188d909c8db

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
