# Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/3229)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3229
- **Sunuluş tarihi:** 23 Temmuz 2025
- **İlk imza:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1c958204-12c0-409c-9636-019836649547
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3229-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/3229 esas numaralı kanun teklifi 23 Temmuz 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Aliye Timisi Ersever (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Ankara ili Gölbaşı ilçesinde Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi kurulması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Milli Eğitim, Kültür,

Esas Komisyon Gençlik ve Spor

Tarih: 29-8-2025 |Esas No:2/3229

GENEL GEREKÇE

Sinema, bir toplumun yaşam biçimini, tarihsel kırılmalarını, hayallerini ve acılarını yansıtan güçlü bir görsel anlatım aracıdır. Türkiye'de sinema, yalnızca bir sanat üretimi değil, aynı zamanda halkın sesini duyurabildiği, toplumsal sorunları tartışabildiği bir ifade zemini olmuştur. 1948 tarihli ilk "Sinema Filmlerinin Kontrolüne Dair Nizamname"den başlayarak, zamanla sinemayı şekillendiren çeşitli yasal düzenlemeler yapılmış; ancak bu alanda sistemli ve kalıcı bir kültürel koruma politikası yeterince oluşturulamamıştır.

Özellikle 1960'lı ve 70'li yıllarda Yeşilçam'ın altın çağında, sinema halkla daha güçlü bir bağ kurmuş; köyden kente göç, feodal yapının çözülmesi, toprak reformu tartışmaları, işçilerin sınıf mücadelesi ve kadının toplumsal konumu gibi önemli meseleler perdeye taşınmıştır. Metin Erksan, Lütfi Akad, Halit Refiğ, Ertem Eğilmez, Atıf Yılmaz gibi usta yönetmenler, sinemayı dönemin toplumsal adaletsizliklerini, köylü yoksulluğunu ve kentsel dönüşümün yarattığı travmaları belgeleyen bir aynaya dönüştürmüşlerdir. Yılmaz Güney'in "Umut", "Sürü" ve "Yol" gibi eserleri, sinemamızda eşitlik, özgürlük ve toplumsal vicdan temasını en çıplak haliyle ortaya koymuş; onun kamerası yoksulların, topraksız köylülerin ve ezilenlerin adalet arayışına tanıklık etmiştir.

Bu filmler, yalnızca bireysel hikâyeleri değil, bir dönemin sınıfsal çelişkilerini, işçi grevlerini, köylülerin toprak mücadelesini ve halkın özgürlük arayışını tüm dünyaya anlatmıştır. Ancak bu güçlü birikimi sistemli bir şekilde koruyacak, belgeleyip gelecek kuşaklara aktaracak bir yapının eksikliği hâlen sürmektedir. Türkiye sineması, senaryo taslaklarından film afişlerine; yönetmen defterlerinden kamera ekipmanlarına; sansür kurulu belgelerinden set fotoğraflarına kadar geniş bir arşiv potansiyeline sahip olsa da, bu materyallerin önemli bir bölümü ya kişisel koleksiyonlarda dağınık durumdadır ya da zamanla yok olma tehlikesi altındadır.

Bu Kanun Teklifiyle, Türk sinema tarihine ait belge, görsel ve fiziksel materyallerin düzenli şekilde arşivlenmesi, bu arşivin öğrencilere, akademisyenlere, sanatçılara ve topluma açık bir kaynak olarak sunulması, sinemamızın toplumsal boyutlarıyla birlikte geçirdiği dönüşümlerin kayıt altına alınması ve Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi'nin kurulması hedeflenmektedir.

Sinemamız; işçi grevlerini, topraksız köylülerin umudunu, kadının özgürleşme mücadelesini, kentsel dönüşümün yarattığı sosyo-ekonomik adaletsizlikleri beyazperdeye taşıyarak büyük bir toplumsal aydınlanma işlevi görmüştür. Bu işlevin kavranması ve yaşatılması yalnızca geçmişi onurlandırmakla kalmayacak; aynı zamanda toplumsal hafızamıza sahip çıkmamıza ve kültür politikalarımızın demokratikleşmesine katkıda bulunacaktır.

Sinema tarihimizin bu zengin birikimini sahiplenmek; sanatı, toplumsal adalet, eşitlik ve özgürlük mücadelelerinin bir yansıması olarak korumak, hem kültürel mirasımıza hem de ortak vicdanımıza sahip çıkmak anlamına gelmektedir. Bu Kanun şilili sihemamızın belleğini kurumsal bir yapıya kavuşturarak, sanatla halk arasındaki bağ üğigndi eyi, entelektüel dinamizmi beslemeyi ve Türkiye"nin kültürel tarihine ışık imi hedeflerğektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Ankara ili Beypazarı ilçesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi'nin kurulmasına yönelik düzenlemedir. Bu müze, Türk sinemasının tarihsel birikimini belgeleyerek korumak, arşivlemek ve kültürel mirası kuşaklar arasında aktarmak amacı taşımaktadır.

MADDE 2- Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi'nin kuruluş, yönetim ve işleyişine ilişkin usul ve esasların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle düzenlenmesini öngörmektedir. Bu sayede müzenin etkin ve sürdürülebilir bir şekilde hizmet verebilmesi hedeflenmektedir.

MADDE 2- Yürürlük maddesi.

MADDE 3- Yürütme maddesi.

KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi

EK MADDE 9- Türk sinemasını tarihi gelişimi içinde araştırmak; sinema ile ilgili araç, gereç, doküman ve her türlü eseri toplamak, arşivlemek; Türk sinema tarihi mirasını yeni kuşaklara aktarmak ve Türk sinemasını geliştirmek amacıyla Ankara ili Gölbaşı ilçesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi kurulmuştur."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3229, 23 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3229-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1c958204-12c0-409c-9636-019836649547

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
