# Nadir Toprak Elementlerinin Ülke Yararına Kullanılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3332)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3332
- **Sunuluş tarihi:** 21 Ekim 2025
- **İlk imza:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin); Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul); Murat Emir (CHP, Ankara); Özgür Özel (CHP, Manisa)
- **İmza sayısı:** 138
- **Esas komisyon:** Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/546e528a-dbfb-40c9-ad25-019a0715aec7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3332-nadir-toprak-elementlerinin-ulke-yararina-kullanilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/3332 esas numaralı kanun teklifi 21 Ekim 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Ali Mahir Başarır (CHP) ve 3 vekil; 138 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, nadir toprak elementlerinin belirlenmesi, hammadde olarak yurt dışına satışının yasaklanması, işletilmesinin devlet eliyle yapılması ve bugüne kadar bu hususta verilen ruhsatların iptal edilmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

gerekçesiyle birlikte ilişikte sunulmuştur.

/ yi Gökhân GÜNAYDIN Ali Mahir BAŞARIR pan Milletvekili nbul Milletvekili Mersin Milletvekili

CHP Grup Başkanvekili CHP Grup Başkanvekili o CHP Grup Başkanvekili Tali Komisyon

Sanayi, Ticaret, Enerji, Esas Komisyon (Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji

Tarih: 22-10-2025 İEsas No:2/3332

TBMM ,

2.1 Ekim 2025

İ TEM —ŞEn EKİ 20limZ025 e ADS

GENEL GEREKÇE

Nadir Toprak Elementleri (NTE), modern sanayi, savunma, enerji ve yüksek teknoloji üretiminin temel girdileri arasında yer alan stratejik madenlerdir. Türkiye, başta Eskişehir-Beylikova sahası olmak üzere dünya ölçeğinde önemli düzeyde nadir toprak elementleri rezervine sahip olmasına rağmen, bugüne kadar söz konusu kritik madenlerin katma değerli üretimi adına yalnızca pilot tesis düzeyinde kalınmış, endüstriyel üretim aşamasına geçilememiştir.

Bu kanun teklifiyle, Nadir Toprak Elementlerinin devlet eliyle işletilmesi, hammadde halinde yurtdışına satışının yasaklanması ve mevcut özel ruhsatların iptali öngörülerek, stratejik öneme sahip bu kaynakların ulusal çıkarlar doğrultusunda, yerli sanayiye ve teknoloji üretimine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece Türkiye'nin maden politikası, dışa bağımlılığı azaltacak, katma değeri yüksek üretimi teşvik edecek ve milli güvenliği önceleyen bir yapıya kavuşturulacaktır. Mevcut iktidar bu stratejik madenleri işleyip yüksek katma değerli ürünler üretmek yerine, hammadde halinde ve düşük fiyatlarla yurtdışına satarak ülkenin kaynaklarını ucuza elden çıkarmayı tercih etmektedir. Ayrıca Nadir Toprak Elementlerinin üretilmesi sürecinin Devlet eliyle yapılması suretiyle, çevre ve sağlık etki değerlendirme süreçlerinin titizlikle yapılması sağlanacaktır.

Nadir Toprak Elementlerinin uluslararası politikalar üzerinde var olan stratejik gücü ve günümüzde sürekli değişen dış politika dengeleri göz önüne alındığında ülkemizin gelecekte dışa bağımlı olmadan kendi ihtiyacını karşılayabilmesi için Beylikova'da kurulu İşletme Müdürlüğü ve endüstriyel tesis faaliyetlerinin önemi ortadadır. Bu yaklaşım, NTE gibi 21. yüzyılın "stratejik altını" sayılan bir kaynağı, tıpkı ham petrolü varil fiyatına satıp rafine edilmiş ürünü katbekat pahalıya geri almak gibi, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarına ve teknolojik bağımsızlık hedefine aykırı biçimde değerlendirmektedir.

Nadir Toprak Elementlerinin küresel ölçekte yenilenebilir enerji alanı olmak üzere geniş kullanım alanlarının olması nedeniyle stratejik konumda bulunması, günümüz koşullarında yüksek teknoloji gerektiren ürünlere hammadde olarak kaynaklık etmesi sebebiyle ülkemize ekonomik olarak yüksek katma değer sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Ancak Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışı halinde, yüksek teknoloji gerektiren son ürünlerin ithal edilmesiyle cari açığın artması ve dışa bağımlılığın artması riski vardır.

Bu sebeple madenin Devlet eliyle işletilerek herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra kamu yararını en çok gözeten ara ve nihai ürünler haline getirilerek satışının yapılması; ülke ekonomisine yüksek katma değer sağlaması, ülkemizin hem enerji güvenliğinin sağlanması hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaj sağlayacaktır. Yine madenin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması ve devlet eliyle işletilmesiyle, Nadir Toprak Elementlerine bağlı ürünlerde bağımsız bir yapı kazanılm yasır. Vek, stratejik hamleler yapılabilecektir.

Bu kanun teklifiyle amaçlanan; Nadir Toprak Elementlerinin devlet eliyle aranması, işletilmesi ve işlenmesi, yine Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması suretiyle bu stratejik kaynakların millet yararına kullanılmasını güvence altına almaktır. Böylece Türkiye, kendi teknolojisini üreten, katma değeri kendi topraklarında yaratan, bağımsız ve güçlü bir sanayi yapısına kavuşacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 3213 sayılı Maden Kanununun ruhsata tabi maden grupları listesine Nadir Toprak Elementleri eklenmekte ve Kanunda açıkça sıralanmaktadır.

MADDE 2- Maden Kanununda tanımlanan Nadir Toprak Elementleri Grubundaki madenlerin aranması ve işletilmesinin sadece Devlet eliyle yapılacağı belirtilmekte; bu elementlerin hammadde olarak ihracı yasaklanmaktadır.

MADDE 3- Bu maddeyle, Maden Kanununda açıkça sıralanan, aranma ve işletilmesinin Devlet tekeline verildiği, yurtdışına ihracının yasaklandığı Nadir Toprak Elementlerinin çıkarılma ve işletilmesine dair bugüne kadar başka gerçek veya tüzel kişilere verilmiş ruhsatlar varsa iptal edileceği; bekleyen başvurular varsa bu başvuruların olumsuz sonuçlandırılacağı hüküm altına alınmaktadır.

MADDE 4- Yürürlük maddesidir.

MADDE 5- Yürütme maddesidir.

NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNİN ÜLKE YARARINA KULLANILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 4/6/1985 Tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (Vİ) numaralı bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiştir.

"YI. Nadir Toprak Elementleri Grubu: Lantan, seryum, praseodim, disprosyum, holmiyum, terbium, tulyum, iterbiyum ve lütesyum."

MADDE 2- 3213 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "Nadir Toprak Elementlerinin İşlenmesi ve satışı:

Ek Madde 20- Bu Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (VII) numaralı bendinde sayılan Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışı yasaktır.

Nadir Toprak Elementlerinin aranması ve işletilmesi Devlet eliyle yapılır."

MADDE 3- 3213 sayılı Maden Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"Geçici Madde 47- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (Vil) numaralı bendinde sıralanan Nadir Toprak Elementleri Grubunda yer alan madenlerle ilgili olarak gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerine verilmiş ruhsatlar iptal edilir, başvurular ise olumsuz değerlendirilerek sonuçlandırılır."

MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin) ve diğerleri. “Nadir Toprak Elementlerinin Ülke Yararına Kullanılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3332, 21 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3332-nadir-toprak-elementlerinin-ulke-yararina-kullanilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/546e528a-dbfb-40c9-ad25-019a0715aec7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
