# Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/3385) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/3385 - **Sunuluş tarihi:** 21 Kasım 2025 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KANUNLAŞTI - **Kabul tarihi:** 24 Aralık 2025 - **Kanun no:** 7572 - **Resmî Gazete:** 27 Aralık 2025, sayı 33120 - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/472bfaf4-5df4-4d7a-aa0b-019ab469a134 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3385-birlesmis-milletler-deniz-hukuku-sozlesmesi-kapsaminda-ulusal-yetki-alani-disindaki-alanla > 2/3385 esas numaralı kanun teklifi 21 Kasım 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. 24 Aralık 2025 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7572 sayılı Kanun, 27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete (sayı 33120). ## Özet Teklif ile; açık denizlerdeki aşırı ve kontrolsüz faaliyetlerin deniz çevresi ve deniz kaynaklarına verdiği zararlar karşısında, devletlerin ulusal yetkisi dışındaki deniz alanlarının korunmasını ve ülkelerin yetki alanında bulunmayan açık denizlerde ve bu denizlerin tabanında yürütülecek ve yakın gelecekte hızla yaygınlaşması beklenen faaliyetlerin düzenlenmesini amaçlayan Anlaşma’nın beyanlarla birlikte onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 1739266 evrak numaralı "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşması"nın beyanlarla birlikte onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Numan KURTULMUŞ . Tali Komisyon Çevre Esas Komisyon Dışişleri Tarih: 25-11-2025 Esas No:2/3385 TU GAS BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DENİZ HUKUKU SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA ULUSAL YETKİ ALANI DIŞINDAKİ ALANLARIN DENİZ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KULLANIMI ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) 27 Eylül 2024 tarihinde New York'ta imzalanan "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşması"nın beyanlarla birlikte onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı ( : Z-90666677-599- bUUL TL 19 Kasım 2925 Konu : Anlaşma TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türkiye Cumhuriyeti adına 27 Eylül 2024 tarihinde New York'ta imzalanan "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşması"nı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince beyanlarla birlikte onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı 1. Genel Gerekçe 2. Beyanlar (Türkçe, İngilizce) 3. Anlaşma (Türkçe, İngilizce, Fransızca, Çince, Arapça, İspanyolca, Rusça) aramam J329244 (logo) Referans: C.N.395.2024.TREATTIES-XXI.10 (Depoziter Bildirimi) BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DENİZ HUKUKU SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA ULUSAL YETKİ ALANI DIŞINDAKİ ALANLARIN DENİZ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KULLANIMI ANLAŞMASI NEW YORK, 19 HAZİRAN 2023 TÜRKIYE: İMZA Depoziter sıfatıyla hareket eden Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri aşağıdaki hususu bildirir: Yukarıdaki işlem 27 Eylül 2024 tarihinde şu beyanla yerine getirilmiştir: Beyan (Aslı: İngilizce) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına ilişkin anlaşmanın (BBNJ Anlaşması) imzalanması, onaylanması, katılınması, kabulü veya uygun bulunması, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (BMDHS) taraf olmayan Türkiye'nin hak ve menfaatlerine halel getirmez ve Türkiye'nin BMDHS'ye ilişkin hukuki tutumunda bir değişiklik olarak yorumlanamaz. Türkiye, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Hakları Bildirgesi"nin kabulü sırasında Türkiye'nin yaptığı açıklamayı hatırlatarak, ülkesinde Anlaşma çerçevesinde "yerli halklar" olarak değerlendirilebilecek herhangi bir halk grubunun var olmadığını beyan eder. Bu beyan, Türkiye tarafından ileride yapılabilecek ilave beyanlara ve/veya çekincelere halel getirmez." (imza) [PDF s. 7: İngilizce metin — metne alınmadı] Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşmasının Onaylanmasına İlişkin Türkiye Cumhuriyeti'nin Beyanı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşmasının ("BBNJ Anlaşması") imzalanmasının ve onaylanmasının, Türkiye Cumhuriyeti'nin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS") ve diğer ilgili belgelere taraf olmayan ülke olarak hukuki statüsünü etkilemeyeceğini ve bunun hiçbir şekilde Türkiye Cumhuriyeti'nin BMDHS ile ilgili hukuki tutumunda bir değişiklik teşkil ettiği şeklinde yorumlanamayacağını BBNJ Anlaşmasının 9. maddesinin 3. fikrası uyarınca bu bel geyle teyit etmek ister. BBNJ Anlaşmasının hiçbir hükmü, Türkiye Cumhuriyeti'nin kıyı devleti olarak egemenlik haklarını, yetkisini ve yükümlülüklerini etkilediği şeklinde yorumlanamaz. Türkiye Cumhuriyeti, oOBBNJ Anlaşmasında kıyı (devletlerinin haklarına, yetkilerine ve yükümlülüklerine BMDHS kapsamında yapılan atıfları, BMDHS"ye taraf olmayan ülkelerin uluslararası teamül hukuku kapsamındaki eşdeğer haklarına, yetkilerine ve yükümlülüklerine atıfta bulunulduğu şeklinde anlamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti, BBNJ Anlaşmasının 1. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "ulusal yetki alanı dışındaki alanları", karasularının genişliğinin ölçüldüğü baz hatlarının 200 deniz mili dışındaki açık denizler ve Alan olarak anlamaktadır. BBNJ Anlaşmasının 60. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti, BBNJ Anlaşmasının yorumlanması veya uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıkların çözümü için tercih ettiği çözüm yolu olarak Uluslararası Adalet Divanını seçmektedir. Türkiye Cumhuriyeti ayrıca, BBNJ Anlaşmasının 60. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, BBNJ Anlaşmasının IX. Kısmı kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümü için BMDHS'nin 298. maddesinde belirtilen her bir uyuşmazlık kategorisi ile ilgili olarak BMDHS'nin XV. Kısmı, 2. bölümünde öngörülen prosedürlerin hiçbirini kabul etmemektedir. Türkiye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Bildirgesinin kabulü sırasında Türkiye Cumhuriyeti'nin yaptığı açıklamayı hatırlatarak, ülkesinde BBNJ Anlaşması çerçevesinde "yerli halklar" olarak değerlendirilebilecek herhangi bir halk grubunun var olmadığını beyan eder. BBNJ Anlaşmasının 70. maddesi ve 10. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti, 10. maddenin 1. fıkrasının ikinci cümlesinde belirtilen geriye dönük etkilerin istisna oluşunu beyan eder. Bu nedenle BBNJ Anlaşmasının hükümleri Türkiye Cumhuriyeti için yalnızca BBNJ Anlaşmasının Türkiye Cumhuriyeti için yürürlüğe girmesinden sonra toplanan ve üretilen ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgileri ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetlere uygulanır. BBNJ Anlaşmasının 70. maddesine göre, BBNJ Anlaşmasının diğer maddelerinde açıkça izin verilmedikçe, BBNJ Anlaşmasına çekince veya istisna getirilemez. Ayrıca, BBNJ Anlaşmasının 71. maddesi uyarınca yapılan bir beyan, BBNJ Anlaşması hükümlerinin, beyanı yapan devlet veya bölgesel ekonomik entegrasyon örgütüne uygulanmasındaki hukuki etkisini kapsam dışı bırakma veya değiştirme iddiasında bulunamaz. Bu nedenle Türkiye Cumhuriyeti, 71. madde uyarınca herhangi bir İmzacı veya Tarafça yapılmış veya yapılacak olan ve BBNJ Anlaşması hükümlerinin etkisini kapsam dışı bırakan veya değiştiren beyan veya açıklamaları hiçbir şekilde dikkate almayacağını veya bunlarla bağlı olmayacağını beyan eder. Bu tür beyanlara ilişkin önalmama, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu tür beyanları ne kabul ettiği ne de reddettiği şeklinde yorumlanır. Türkiye Cumhuriyeti, bu tür beyanlar konusunda herhangi bir zamanda, uygun gördüğü şekilde tutum alma hakkını saklı tutar. Bu beyan, Türkiye Cumhuriyeti tarafından gelecekte yapılabilecek ilave ve/veya çekincelere halel getirmez. [PDF s. 9: İngilizce metin — metne alınmadı] GENEL GEREKÇE "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşması" ülkemiz adına 27 Eylül 2024 tarihinde New York'ta imzalanmıştır. Anlaşma, onay sürecini tamamlayan ülkeler bakımından 17 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Dünya okyanuslarının üçte ikisini ve hacim bakımından 695'ini oluşturan açık denizlerdeki aşırı ve kontrolsüz faaliyetler, deniz çevresi ve deniz kaynaklarına zarar vermektedir. Söz konusu Anlaşma, bu sorunlar karşısında devletlerin ulusal yetkisi dışındaki deniz alanlarını korumayı hedeflemektedir. Devletler tarafından deniz genetik kaynaklarından istifade edilmesine yönelik ekonomik hükümler de içeren Anlaşma, ülkelerin yetki alanında bulunmayan açık denizlerde ve bu denizlerin tabanında yürütülecek ve yakın gelecekte hızla yaygınlaşması beklenen faaliyetleri düzenlemektedir. Bahse konu Anlaşma, ülkemizin taraf olmadığı Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesinin (BMDHS) üzerine inşa edilmiş, buna mukabil ülkemiz heyetinin Anlaşma müzakerelerinde BMDHS"ye taraf olmayan diğer ülkelerle yürüttüğü girişimler neticesinde, Anlaşma metnine BMDHS'ye taraf olmayan ülkelerin hukuki statülerini teminat altına alan önemli hükümler dercedilmiştir. Bu kapsamda, Anlaşma metnine, BMDHS'ye taraf olmayan ülkelerin hukuki pozisyonlarını muhafaza etmelerine imkân sağlayan dibace ve 5. maddenin üçüncü fıkrası ile ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda yine bu statülerin korunmasını sağlayan (BMDHS'ye taraf olmayan ülkelerin ulusal çıkarlarını gözeten, beyana dayalı ve çok seçenekli bir uyuşmazlık çözüm mekanizması) 60. madde eklenmiştir. Anlaşma çerçevesinde ülkemizin hukuki statüsünün kayda geçirilmesine ve uyuşmazlık çözümüne dair mekanizmalar bağlamındaki tercihine dair beyanlarımız bulunmaktadır. Anlaşmanın yakın gelecekten itibaren taraf ülkelere sağlayacağı ekonomik ve çevresel faydalar ve ülkemizin hukuki statüsünü güvence altına alan hükümler dikkate alındığında, Anlaşmaya taraf olunmasının ülkemiz çıkarlarına uygun olduğu değerlendirilmektedir. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DENİZ HUKUKU SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA ULUSAL YETKİ ALANI DIŞINDAKİ ALANLARIN DENİZ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNİN KORUNMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR KULLANIMI ANLAŞMASI GİRİŞ İşbu Anlaşma'nın Tarafları, Deniz çevresini koruma ve muhafaza etme yükümlülüğü dahil olmak üzere, 10 Aralık 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin ilgili hükümlerini hatırlatarak, Sözleşme'de belirtilen haklar, yükümlülükler ve menfaatler dengesine saygı gösterilmesi gerekliliğini vurgulayarak, Özellikle iklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerinde yarattığı ısınma ve okyanus oksijensizleşmesi gibi etkilerin yanı sıra okyanus asitlenmesi, plastik kirliliği de dâhil olmak üzere kirlilik ve sürdürülebilir olmayan kullanım nedeniyle biyolojik çeşitlilik kaybını ve okyanus ekosistemlerinin bozulmasını tutarlı ve iş birliğine dayalı bir şekilde ele alma ihtiyacını kabul ederek, Ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımının daha iyi ele alınması için Sözleşme çerçevesinde kapsamlı bir küresel rejime duyulan ihtiyacın bilincinde olarak, Tüm insanlığın çıkar ve ihtiyaçlarını, özellikle de denize kıyısı olsun veya olmasın gelişmekte olan devletlerin özel çıkar ve ihtiyaçlarını dikkate alan adil ve hakkaniyetli bir uluslararası ekonomik düzenin gerçekleştirilmesine katkıda bulunmanın önemini kabul ederek, Ayrıca, gelişmekte olan Taraf Devletlere kapasite geliştirme ve deniz teknolojisinin geliştirilmesi ve transferi yoluyla desteğin, ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı hedeflerine ulaşılması için temel unsurlar olduğunu da kabul ederek, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Hakları Bildirgesini hatırlatarak, İşbu Anlaşma'daki hiçbir hükmün, Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Hakları Bildirgesi"nde öngörülenler de dahil olmak üzere Yerli Halkların veya geçerli olduğu hallerde yerel toplulukların mevcut haklarını azaltacak veya ortadan kaldıracak şekilde yorumlanmayacağını /feyit ederek, Bir devletin, bu tür faaliyetlerin deniz çevresinin önemli ölçüde kirlenmesine veya deniz çevresinde önemli ve zararlı değişikliklere neden olabileceğine inanması için makul gerekçeleri olması halinde, bir devletin yetki alanı veya kontrolü altındaki faaliyetlerin deniz çevresi üzerindeki potansiyel etkilerini uygulanabilir olduğu ölçüde Sözleşme'de belirlenen şekilde değerlendirme yükümlülüğünü &abul ederek, Kazalar veya faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğin Sözleşme uyarınca egemenlik haklarının kullanıldığı alanların ötesine yayılmamasını sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma konusunda Sözleşme?'de belirlenen yükümlülüğü hatırda tutarak, Ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda, deniz çevresinin korunması, bakımı ve bilinçli kullanımını sağlayarak, okyanus ekosistemlerinin bütünlüğünü koruyarak ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların biyolojik çeşitliliğinin içsel değerini muhafaza ederek, mevcut ve gelecek nesiller adına okyanusun bekçileri olarak hareket etmeyi arzulayarak, Ulusal yetki alanı dışındaki alanlardan deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerinin üretilmesi, bunlara erişim ve bunların kullanımından doğan menfaatlerin adil ve hakkaniyetli paylaşımı ile birlikte araştırma ve yeniliğe katkı sağladığını ve işbu Anlaşma'nın genel amacına uygun olduğunu £abul ederek, Tüm devletlerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve siyasi bağımsızlığına saygı göstererek, Sözleşme'ye veya diğer ilgili anlaşmalara taraf olmayan devletlerin hukuki statüsünün anlaşma hukuku kurallarına tabi olduğunu hatırlatarak, Ayrıca, Sözleşme'de belirlendiği üzere, devletlerin deniz çevresinin korunması ve muhafazasına ilişkin uluslararası yükümlülüklerin uygulanmasından sorumlu olduklarını ve uluslararası hukuk çerçevesinde sorumlu tutulabileceklerini 4atırlatarak, Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasını #aahhüt ederek, Evrensel bir katılım elde etmeyi hedefleyerek, Aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır: GENEL HÜKÜMLER Madde 1 Terimlerin kullanımı İşbu Anlaşma'nın amaçları doğrultusunda: 1. "Alan bazlı yönetim aracı", deniz koruma alanı dahil olmak üzere, coğrafi olarak tanımlanmış bir alan için işbu Anlaşma uyarınca belirli koruma ve sürdürülebilir kullanım hedeflerine ulaşmak amacıyla bir veya daha fazla sektör veya faaliyetin yönetildiği bir araç anlamına gelir. "Ulusal yetki alanı dışındaki alanlar" açık denizler ve Alan anlamına gelir. "Biyoteknoloji", spesifik kullanım için ürün veya süreç yaratmak veya bunları değiştirmek amacıyla biyolojik sistemleri, canlı organizmaları veya bunların türevlerini kullanan her türlü teknolojik uygulama anlamına gelir. "Yerinde toplama", deniz genetik kaynakları ile ilgili olarak deniz genetik kaynaklarının ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda toplanması veya örnek alınması anlamına gelir. "Sözleşme" 10 Aralık 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi anlamına gelir. "Kümülatif etkiler" bilinen geçmiş ve mevcut veya makul olarak öngörülebilir faaliyetler dahil olmak üzere farklı faaliyetlerden veya benzer faaliyetlerin zaman içinde tekrarlanmasından ve iklim değişikliği, okyanus asitlenmesi ve ilgili etkilerin sonuçlarından kaynaklanan bileşik ve artımlı etkiler anlamına gelir. "Çevresel etki değerlendirmesi", karar alınmasını şekillendirmek amacıyla bir faaliyetin potansiyel etkilerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik bir süreç anlamına gelir. "Deniz genetik kaynakları" gerçek veya potansiyel değere sahip işlevsel kalıtım birimleri içeren deniz bitkisi, deniz hayvanı, mikrobiyal veya diğer kökenli herhangi bir materyal anlamına gelir. "Deniz koruma alanı" spesifik uzun vadeli biyolojik çeşitlilik koruma hedeflerine ulaşmak için belirlenmiş ve yönetilen ve gerekli durumlarda koruma hedefleriyle uyumlu olması koşuluyla sürdürülebilir kullanıma izin verebilen coğrafi olarak tanımlanmış bir deniz alanı anlamına gelir. "Deniz teknolojisi", diğerlerinin yanı sıra, deniz bilimleri ve ilgili deniz operasyonları ve hizmetleri hakkında kullanıcı dostu bir formatta sağlanan bilgi ve verileri; kılavuzları, yönergeleri, kriterleri, standartları ve referans materyalleri; örnekleme ve metodoloji ekipmanlarını; yerinde ve laboratuvar gözlemleri, analiz ve deneyler için gözlem tesisleri ve ekipmanlarını; modeller ve modelleme teknikleri dahil olmak üzere bilgisayar ve bilgisayar yazılımlarını; ilgili biyoteknolojiyi; ve deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı ile ilgili uzmanlık, bilgi, beceri, teknik, bilimsel ve yasal teknik bilgi ve analitik yöntemleri içerir. "Taraf", işbu Anlaşma ile bağlı olmayı kabul eden ve işbu Anlaşma'nın yürürlükte olduğu bir devlet veya bölgesel ekonomik entegrasyon örgütü anlamına gelir. 12. "Bölgesel ekonomik entegrasyon örgütü", belirli bir bölgedeki egemen devletler tarafından kurulmuş, üye Devletlerinin işbu Anlaşma ile düzenlenen konulara ilişkin yetkilerini devrettiği ve kendi iç usullerine uygun olarak bu Anlaşma'yı imzalama, onaylama, uygun bulma, kabul etme veya bu Anlaşma'ya katılma konusunda usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş bir örgüt anlamına gelir. 13. "Sürdürülebilir kullanım" biyolojik çeşitliliğin bileşenlerinin, biyolojik çeşitliliğin uzun vadede azalmasına yol açmayacak şekilde ve oranda kullanılması, böylece mevcut ve gelecek nesillerin ihtiyaç ve isteklerini karşılama potansiyelinin korunması anlamına gelir. 14. "Deniz genetik kaynaklarının kullanımı", yukarıda bulunan 3. fıkrada tanımlandığı üzere, biyoteknolojinin uygulanması dahil olmak üzere, deniz genetik kaynaklarının genetik ve/veya biyokimyasal bileşimi üzerinde araştırma ve geliştirme yapılması anlamına gelir. Madde? Genel amaç İşbu Anlaşma'nın amacı, Sözleşme'nin ilgili hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanması ve daha fazla uluslararası iş birliği ve koordinasyon yoluyla, ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz biyolojik çeşitliliğinin halihazırda ve uzun vadede korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını sağlamaktır. Madde 3 Uygulama kapsamı İşbu Anlaşma, ulusal yetki alanı dışında kalan alanlarda uygulanır. Madde 4 İstisnalar İşbu Anlaşma, hiçbir savaş gemisi, askeri uçak veya donanma yardımcı aracına uygulanmaz. Bölüm TI hariç olmak üzere, bu Anlaşma, bir Tarafın sahip olduğu veya işlettiği ve hali hazırda sadece hükümetin ticari olmayan hizmetlerinde kullanılan diğer gemi veya hava taşıtlarına uygulanmaz. Bununla birlikte, Taraflardan her biri, sahip olduğu veya işlettiği bu tür gemilerin veya hava taşıtlarının operasyonlarını veya operasyonel yeteneklerini olumsuz etkilemeyecek uygun önlemleri alarak bu gemilerin veya hava taşıtlarının makul ve uygulanabilir olduğu ölçüde bu Anlaşma ile tutarlı bir şekilde hareket etmelerini sağlar. Madde 5 İşbu Anlaşma'nın Sözleşme ve ilgili hukuki belgeler ve çerçevelerle ve ilgili küresel, bölgesel, alt-bölgesel ve sektörel organlarla ilişkisi 1. İşbu Anlaşma, Sözleşme bağlamında ve Sözleşme ile tutarlı bir şekilde yorumlanır ve uygulanır. Bu Anlaşma"daki hiçbir husus, 200 deniz mili dahilindeki ve ötesindeki münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığı da dahil olmak üzere, devletlerin Sözleşme kapsamındaki hak, yetki ve görevlerine halel getirmez. 2. İşbu Anlaşma, ilgili hukuki belgelere ve çerçevelere; ilgili küresel, bölgesel, altbölgesel ve sektörel organlara zarar vermeyecek ve bu tür araçlar, çerçeveler ve organlarla tutarlılığı ve koordinasyonu teşvik edecek şekilde yorumlanır ve uygulanır. 3. Sözleşme'ye veya bu araçlarla ilgili diğer anlaşmalara taraf olmayanların hukuki statüsü işbu Anlaşma'dan etkilenmez. Madde 6 İhtirazi Kayıt İşbu Anlaşma, Taraflar Konferansı'nın veya alt organlarının herhangi bir kararı veya tavsiyesi ile bunlara dayanılarak üstlenilen herhangi bir eylem, tedbir veya faaliyet de dahil olmak üzere, bu alanlardaki uyuşmazlıkları da kapsamak üzere hiçbir egemenlik, egemenlik hakkı veya yetki alanı iddiasına halel getirmez ve bu tür iddiaların ileri sürülmesi veya reddedilmesi için bir dayanak olarak kullanılmaz. Madde 7 Genel ilkeler ve yaklaşımlar İşbu Anlaşma'nın amaçlarına ulaşılması için Taraflara aşağıdaki ilke ve yaklaşımlar rehberlik eder: (a) Kirleten öder ilkesi; (b) Sözleşme'de belirtilen insanlığın ortak mirası ilkesi; (c) Açık denizlerdeki diğer serbestiyetlerle birlikte denizde bilimsel araştırma serbestliği; (d) Hakkaniyet ilkesi ve faydaların adil ve hakkaniyetli paylaşımı; (e) Uygun olduğu şekilde ihtiyat ilkesi veya ihtiyat yaklaşımı; (d Ekosistem yaklaşımı; (e) Okyanus yönetimine bütüncül bir yaklaşım; (h) İklim değişikliği ve okyanus asitlenmesinin olumsuz etkileri de dahil olmak üzere ekosistem direncini güçlendiren ve aynı zamanda okyanusun iklimdeki rolünü destekleyen karbon döngüsü hizmetleri de dahil olmak üzere ekosistem bütünlüğünü koruyan ve geri kazandıran bir yaklaşım; (0 Eldeki en iyi bilim ve bilimsel bilginin kullanılması; d) Mevcut olması halinde, Yerli Halkların ve yerel toplulukların ilgili geleneksel bilgilerinin kullanılması; (k) Ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına yönelik işlemde bulunulurken Yerli Halkların veya gerektiğinde yerel toplulukların haklarına ilişkin olarak uygulanabilir olduğu şekilde ilgili yükümlülüklerine saygı gösterilmesi, bunların teşvik edilmesi ve göz önünde bulundurulması; (0) Deniz çevresinin kirlenmesini önlemek, azaltmak ve kontrol etmek için önlemler alınırken hasar veya tehlikelerin doğrudan veya dolaylı olarak bir alandan diğerine aktarılmaması ve bir kirlilik türünün diğerine dönüştürülmemesi; (m) Gelişmekte olan küçük ada devletleri ve az gelişmiş ülkelerin özel durumlarının bütünüyle tanınması; Denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkelerin menfaatlerinin ve özel ihtiyaçlarının kabul edilmesi. Madde 8 Uluslararası Iş Birliği Taraflar, işbu Anlaşma'nın amaçlarına ulaşmak amacıyla, ilgili hukuki belgeler ve çerçeveler ve ilgili küresel, bölgesel, alt-bölgesel ve sektörel organlarla iş birliğini güçlendirmek ve geliştirmek ve bu organlar arasında iş birliğini teşvik etmek de dahil olmak üzere, ulusal yetki alanı dışında kalan alanlardaki deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı için bu Anlaşma çerçevesinde iş birliği yapar. Taraflar, diğer ilgili hukuki belgeler, çerçeveler veya küresel, bölgesel, alt-bölgesel veya sektörel organlar bağlamında karar alma süreçlerine katılırken, uygun olduğu ölçüde, işbu Anlaşma'nın amaçlarını desteklemek için çaba gösterir. 3. Taraflar, işbu Anlaşma'nın amaçlarını desteklemek üzere, Sözleşme'yle uyumlu şekilde deniz bilimsel araştırmaları ve deniz teknolojisinin geliştirilmesi ve transferi için uluslararası iş birliğini teşvik ederler. FAYDALARIN ADİL VE HAKKANİYETLİ PAYLAŞIMI DAHİL OLMAK ÜZERE DENİZ GENETİK KAYNAKLARI Madde 9 Amaçlar İşbu Bölümün amaçları şunlardır: (a) Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetlerden elde edilen faydaların, ulusal yetki alanı dışındaki alanların biyolojik deniz çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı için adil ve hakkaniyetli paylaşımı; (b) Tarafların, özellikle gelişmekte olan Taraf Devletler, bilhassa da en az gelişmiş ülkeler, denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkeler, coğrafi olarak dezavantajlı devletler, gelişmekte olan küçük ada devletleri, Afrika'nın kıyı devletleri, takımada devletleri ve gelişmekte olan orta gelirli ülkelerin, ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda bulunan deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetlerini yürütmeleri için kapasitelerinin oluşturulması ve geliştirilmesi. (c) İşbu Anlaşma'nın uygulanmasında temel katkı olarak, bilimsel deniz araştırmalarının geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesi de dahil olmak üzere bilgi, bilimsel yaklaşım ve teknolojik inovasyon üretilmesi; (d) — İşbu Anlaşma uyarınca deniz teknolojisinin geliştirilmesi ve aktarımı. Madde 10 Uygulama 1. İşbu Anlaşma'nın hükümleri, ilgili Taraf için bu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesinden sonra ulusal yetki alanı dışındaki alanlardan toplanan ve üretilen deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetlere uygulanır. İşbu Anlaşma'nın hükümlerinin uygulanması, Taraflardan birinin bu Anlaşma'yı imzalarken, onaylarken, uygun bulurken, kabul ederken ya da Anlaşma" ya katılırken 70. madde uyarınca yazılı bir çekince sunmadıkça, bu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesinden önce ulusal yetki alanı dışındaki alanlardan toplanan veya üretilen deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin ve deniz genetik kaynaklarının kullanımını da kapsar. 2. İşbu Bölümün hükümleri aşağıdakilere uygulanmaz: a) İlgili uluslararası hukuk uyarınca düzenlenen balıkçılık ve balıkçılıkla ilgili faaliyetler; veya b) İşbu Bölüm kapsamında kullanım olarak düzenlendiği durumlar hariç olmak üzere, ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda balıkçılık ve balıkçılıkla ilgili faaliyetlerle yakalandığı bilinen balıklar ya da diğer canlı deniz kaynakları. 3. İşbu Bölümde belirtilen yükümlülükler, devletin ticari olmayan hizmetlerde bulunan gemi ve hava taşıtlarının askeri faaliyetleri de dahil olmak üzere, bir Tarafın askeri faaliyetlerine uygulanmaz. Deniz genetik kaynaklarının ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin kullanımıyla ilgili olarak bu Bölümde yer alan yükümlülükler, bir Tarafin askeri olmayan faaliyetlerinde uygulanmaz. Madde 11 Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetler İ. Coğrafi konumu ne olursa olsun bütün Taraflar ve Tarafların yetki alanındaki gerçek ve tüzel kişiler, ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetleri yürütebilir. Bu faaliyetler işbu Anlaşma'ya göre yürütülür. 2. Taraflar, ulusal yetki alanı dışındaki alanların genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili bütün faaliyetlerde iş birliğini teşvik eder. 3. Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarının yerinde toplanması, kıyı devletlerinin ulusal yetki alanlarının dahilindeki alanlarda meşru menfaatleri ile hakları ve diğer devletlerin ulusal yetki alanı dışındaki çıkarları göz önünde bulundurularak, Sözleşme'ye uygun olarak yürütülür. Taraflar bu amaçla, gerektiğinde 51. madde uyarınca belirlenen Takas Odası Mekanizmasının uygulanmasına yönelik özel yöntemler de dahil olmak üzere, işbu Anlaşma'nın uygulanması amacıyla iş birliği yapmaya gayret eder. 4. Hiçbir devlet, ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynakları üzerinde egemenlik ya da egemenlik hakkı talep edemez ya da kullanamaz. Böyle bir egemenlik ya da egemenlik hakkı iddiası ya da uygulaması tanınmaz. 5. Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarının yerinde toplanması, deniz çevresinin veya kaynaklarının herhangi bir kısmı üzerinde hak talebinin yasal dayanağını oluşturmaz. 6. Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetler, özellikle insanlığın bilimsel bilgisini ilerletmek ve gelişmekte olan devletlerin çıkarlarını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak biyolojik deniz çeşitliliğinin korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını teşvik etmek amacıyla tüm devletlerin çıkarına ve tüm insanlığın yararınadır. 7. Ulusal yetki alanı dışındaki bölgelerin deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetler, münhasıran barışçıl amaçlarla yürütülür. Madde 12 Deniz genetik kaynaklarına ilişkin faaliyetler ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgileri hakkında bildirim 1. Taraflar, işbu Bölüm uyarınca belirtilen bilgilerin Takas Odası Mekanizmasına bildirilmesini sağlamak amacıyla gerekli yasal, idari ya da politika tedbirlerini alır. 2. Aşağıdaki bilgiler, ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarının yerinde toplanmasından altı ay önce veya mümkün olan en kısa sürede Takas Odası Mekanizmasına bildirilir: a) Uygun olduğu şekilde, bir parçası olduğu program/programlar da dahil olmak üzere, toplamanın gerçekleştirilme niteliği ve amaçları, b) Araştırmanın konusu veya biliniyorsa, aranacak veya toplanacak deniz genetik kaynakları ve bu kaynakların hangi amaçlarla toplanacağı, d) e) h) j) Toplamanın gerçekleştirileceği coğrafi alanlar, Kullanılan gemilerin ismi, tonajı, türü ve sınıfı, bilimsel ekipman ve/veya çalışma yöntemleri de dahil olmak üzere, toplama için kullanılacak yöntem ve araçların özeti, Önerilen başlıca programlara yapılan her türlü diğer katkılara ilişkin bilgiler; Araştırma gemilerinin öngörülen ilk varış ve nihai ayrılış tarihleri ya da uygun olduğu şekilde ekipmanların kurulum ve kaldırılma tarihleri, Projeden sorumlu kişinin ya da sponsor kurumun/kurumların ismi/isimleri; Gelişmekte olan devletlerin bilim insanları başta olmak üzere, bütün devletlerin bilim insanlarının projeye katılmaları veya projeyle ilişkilendirilmeleri için fırsatlar, Teknik yardıma ihtiyaç duyabilecek veya teknik yardım talep edebilecek devletlerin, özellikle de gelişmekte olan devletlerin projeye katılabilmeleri veya projede temsil edilebilmelerinin ne ölçüde düşünüldüğü, Mevcut uluslararası uygulama dikkate alınarak açık ve sorumlu veri yönetişimine uygun olarak hazırlanmış bir veri yönetim planı. Yukarıdaki 2. fikrada anılan bildirimin alınmasının ardından Takas Odası Mekanizması, otomatik olarak standartlaştırılmış bir "BBNJ" grup tanımlayıcısı oluşturur. Planlanan toplama işleminden önce Takas Odası Mekanizmasına sağlanan bilgilerde önemli bir değişiklik olması halinde, güncellenmiş bilgiler makul bir süre içinde ve mümkün olması halinde en geç yerinde toplama işleminin başlamasından önce Takas Odası Mekanizmasına bildirilir. Taraflar, standartlaştırılmış "BBNJ" grup tanımlayıcısıyla birlikte aşağıdaki bilgilerin, kullanılır hale gelir gelmez herhalükarda ulusal yetki alanı dışındaki b) d) alanların deniz genetik kaynaklarının yerinde toplanmasından itibaren en geç bir yıl içinde Takas Odası Mekanizmasına bildirilmesini sağlar: Deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerinin depolandığı veya depolanacağı depo veya veri tabanı; Yerinde toplanan bütün deniz genetik kaynaklarının depolandığı veya depolanacağı veya muhafaza edileceği yer; Deniz genetik kaynaklarının toplandığı coğrafi alanı detaylandıran, enlemi, boylamı ve toplamanın derinliğine ilişkin bilgileri içeren ve mevcut olduğu ölçüde gerçekleştirilen faaliyetten elde edilen bulguları içeren bir rapor, Yukarıdaki 2. fıkranın (j) bendi kapsamında sağlanan veri yönetim planına ilişkin her türlü gerekli güncelleme. Taraflar, mevcut uluslararası uygulamaya uygun olarak ve uygulanabilir olduğu ölçüde, kendi yetkisindeki depolarda veya veri tabanlarında bulunan deniz genetik kaynakları örneklerinin ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerinin ulusal yetki alanı dışındaki alanlardan geldiğinin tespit edilebilmesini sağlar. Taraflar, mümkün olduğu ölçüde, kendi yetkileri altındaki depoların ve veri tabanlarının iki yılda bir, ilgili standartlaştırılmış "BBNJ" grup tanımlayıcılarıyla birlikte deniz genetik kaynaklarının dijital dizilim bilgilerine erişimle ilgili genel bir rapor hazırlamalarını ve raporu 15. madde uyarınca kurulan erişim ve fayda paylaşım komitesine sunmalarını sağlar. Taraflar, ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarının ve mümkün olan durumlarda bu kaynaklara ilişkin dijital dizilim bilgisinin kendi ulusal yetki alanlarındaki gerçek veya tüzel kişiler tarafından ticarileştirme de dahil olmak üzere kullanıma tabi olduğu durumlarda, varsa standartlaştırılmış "BBNJ" grup tanımlayıcısı da dahil olmak üzere aşağıdaki bilgilerin, bu bilgiler elde edilir edilmez Takas Odası Mekanizmasına bildirilmesini sağlar: a) Varsa ve mümkün olduğu ölçüde, yayınlar, alınan patentler ve geliştirilen ürünler gibi kullanım sonuçlarının nerede bulunabileceği, b) Mevcut olduğu durumlarda, kullanıma konu olan deniz genetik kaynaklarıyla ilgili olarak Takas Odası Mekanizmasına yapılan toplama sonrası bildirimin ayrıntıları; c) Kullanıma konu olan örneklerin aslının nerede muhafaza edildiği; d) Deniz genetik kaynaklarına ve kullanılmakta olan deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerine erişim için öngörülen yöntemler ve bunun için bir veri yönetim planı; (e) Piyasaya sürüldükten sonra, varsa ilgili ürünlerin satışına ve herhangi bir ilave gelişmeye ilişkin bilgi. Madde 13 Yerli Halkların ve yerel toplulukların ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz genetik kaynaklarıyla ilgili geleneksel bilgileri Taraflar, yerli halkların ve yerel toplulukların yalnızca özgür, önceden ve bilgilendirilmiş rızası veya onayı ve katılımıyla, bu yerli halkların ve yerel toplulukların ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarıyla ilgili geleneksel bilgilerine erişimin sağlanması amacıyla, ilgili ve uygun olduğu durumlarda yasama, idari veya siyasi tedbirleri alır. Takas Odası Mekanizmasıyla bu tür geleneksel bilgiye erişim kolaylaştırılabilir. Bu tür geleneksel bilgilere erişim ve bu bilgilerin kullanımı karşılıklı olarak mutabık kalınan şartlara bağlıdır. Madde 14 Faydaların adil ve hakkaniyetli paylaşımı 1. Ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisi ve deniz genetik kaynaklarıyla ilgili faaliyetlerden elde edilen faydalar, işbu Bölüm uyarınca adil ve hakkaniyetli bir şekilde paylaşılır ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların biyolojik deniz çeşitliliğin korunmasına ve sürdürülebilir kullanımına katkıda bulunur, 2. İşbu Anlaşma uyarınca parasal olmayan faydalar, diğerlerinin yanı sıra aşağıdaki şekillerde paylaşılır: Mevcut uluslararası uygulamaya uygun olarak örneklere ve örnek koleksiyonlarına erişim; Mevcut uluslararası uygulamaya uygun olarak dijital dizilim bilgisine erişim; Mevcut uluslararası uygulamaya, açık ve sorumlu veri yönetişimine uygun olarak bulunabilir, erişilebilir, birlikte çalışılabilir ve yeniden kullanılabilir (FAR) bilimsel verilere açık erişim; Standartlaştırılmış "BBNJ" grup tanımlayıcılarının yanı sıra 12. madde uyarınca sunulan bildirimlerde yer alan kamuya açık olarak aranabilir ve erişilebilir formlarda bilgi; İşbu Anlaşma'nın 5. Bölümü kapsamında sağlanan ilgili yöntemler doğrultusunda deniz teknolojisinin transferi; Gelişmekten olan küçük ada devletleri ve en az gelişmiş ülkelerin özel durumları dikkate alınarak bilhassa gelişmekte olan devletler için özel girişimlerin yanı sıra araştırma projelerindeki bilim insanları ve araştırmacılar için özellikle doğrudan ilgili ve önemlileri olmak üzere ortaklık fırsatları ve araştırma programlarının finansmanı vasıtasıyla da dahil olmak üzere kapasite artırımı; Özellikle gelişmekte olan devletlerdeki bilim insanları ve bilimsel kurumlarla artırılmış teknik ve bilimsel iş birliği; 15. madde uyarınca kurulan erişim ve fayda paylaşım komitesinin tavsiyeleri dikkate alınarak Taraflar Konferansı tarafından belirlenen diğer fayda biçimleri. 3. Taraflar, kendi yetki alanlarındaki gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanıma tabi olan ulusal yetki alanı dışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerinin ve deniz genetik kaynaklarının standartlaştırılmış "BBNJ" grup tanımlayıcılarıyla birlikte, söz konusu kullanımın başlamasından itibaren en geç üç yıl içinde veya mevcut uluslararası uygulama dikkate alınarak kullanılabilir hale gelir gelmez, ulusal veya uluslararası nitelikteki kamuya açık depolarda ve veri tabanlarında depolanmasını sağlamak için gerekli yasal, idari ve politika tedbirlerini alır. 4. Bir Tarafın yetkisindeki depolarda ve veri tabanlarında bulunan deniz genetik kaynaklarına ve ulusal yetki alanı dışındaki alanların genetik deniz kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisine erişim aşağıdaki makul koşullara tabi olabilir: (a) Deniz genetik kaynaklarının fiziksel bütünlüğünün korunması ihtiyacı; (b) (Numunelerin, verilerin veya bilginin muhafaza edildiği gen bankası, biyoloji deposu veya veri tabanının yürütülmesiyle ilgili makul maliyetler; (C) Deniz genetik kaynaklarına, verilere veya bilgiye erişimle ilgili makul maliyetler; (d) İşbu Anlaşma'nın amaçları doğrultusunda diğer makul koşullar ve gelişmekte olan devletlerin araştırmacılarına ve araştırma kurumlarına, imtiyazlı ve öncelikli koşullar da dahil olmak üzere, adil ve en uygun koşullarda bu erişim için fırsatlar sağlanabilir. 5. Deniz genetik kaynaklarının ve deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin ticarileştirilmesi de dahil olmak üzere ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda kullanımından doğan parasal faydalar, ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı için 52. madde kapsamında oluşturulan fon mekanizması aracılığıyla adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde paylaşılır. 6. İşbu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesi üzerine, Taraflar 52. maddede atıfta bulunulan özel fona yıllık katkıda bulunur. Bir Tarafın katkı miktarı, o Tarafın 47. maddenin 6 (e) fıkrası uyarınca Taraflar Konferansı tarafından onaylanan bütçeye yapacağı tahmini katkının yüzde 50'si kadardır. Bu tür ödemeler, Taraflar Konferansı tarafından aşağıdaki 7. fıkra uyarınca bir karar alınana kadar devam eder. 7. Taraflar Konferansı, 15. madde uyarınca kurulan Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin tavsiyelerini dikkate alarak ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz genetik kaynaklarının ve deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin kullanımından doğan parasal faydaların paylaşımına ilişkin yöntemler hakkında karar verir. Oydaşmaya varmak için tüm çabaların tükenmiş olması halinde, karar hazır bulunan ve oy kullanan Tarafların dörtte üç çoğunluk oyu ile alınır. Ödemeler 52. madde uyarınca oluşturulan özel fon aracılığıyla yapılır. Yöntemler aşağıdakileri içerebilir: (a) Hakediş ödemeleri; (b) Ürünlerin satışından elde edilen gelirin bir yüzdesinin ödenmesi de dahil olmak üzere, ürünlerin ticarileştirilmesiyle ilgili ödemeler veya katkılar; (c) Periyodik olarak ödenen ve bir Tarafın toplam performans düzeyini ölçen çeşitlendirilmiş bir dizi gösterge temelinde hesaplanan kademeli bir ücret; (d) Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin tavsiyeleri dikkate alınarak Taraflar Konferansı tarafından belirlenecek diğer yöntemler. 8. Taraflar Konferansı tarafından usullerin onaylanması aşamasında, bir Taraf, usullerin uygulanması için gerekli adımları atmasına zaman tanımak amacıyla usullerin dört yıla kadar bir süre için söz konusu Taraf için geçerli olmayacağına dair bir beyanda bulunabilir. Böyle bir beyanda bulunan Taraf, yeni yöntemler yürürlüğe girene kadar yukarıdaki 6. fıkrada atıfta bulunulan ödemeyi yapmaya devam eder. 9. Taraflar Konferansı, yukarıdaki 7. fıkra uyarınca ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin kullanımından kaynaklanan parasal faydaların paylaşımına ilişkin yöntemlere karar verirken, bu tür yöntemlerin karşılıklı biçimde destekleyici olması ve diğer erişim ve fayda paylaşımı araçlarına uyarlanabilmesi gerektiğini göz önünde bulundurarak Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin tavsiyelerini dikkate alır. 10. Taraflar Konferansı, 15. madde uyarınca kurulan Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin tavsiyelerini dikkate alarak, deniz genetik kaynaklarının ve deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgisinin ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda kullanımından doğan parasal faydaları iki yılda bir gözden geçirir ve değerlendirir. İlk gözden geçirme, işbu Anlaşma'nın yürürlüğe girmesinden sonra en geç beş yıl içinde yapılır. Gözden geçirme, yukarıda 6. fıkrada atıfta bulunulan yıllık katkıları dikkate alır. 11. Taraflar, kendi yetkileri altındaki gerçek veya tüzel kişiler tarafından ulusal yetki alanıdışındaki alanların deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgileriyle deniz genetik kaynaklarına ilişkin faaliyetlerinden kaynaklanan faydaların işbu Anlaşma uyarınca paylaşılmasını sağlamak için uygun yasal, idari veya politika tedbirlerini alırlar. Madde 15 Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi Ni İşbu belge ile bir Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi kurulmuştur. Komite, diğer hususların yanı sıra, 14. madde uyarınca fayda paylaşımına ilişkin kılavuz ilkelerin belirlenmesine, şeffaflığın sağlanmasına ve hem parasal hem de parasal olmayan faydaların adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde dağıtılmasına hizmet eder. 2. Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi, işlevlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak üzere ilgili alanlarda uygun niteliklere sahip 15 üyeden oluşur. Üyeler Taraflarca aday gösterilir ve Taraflar Konferansı tarafından cinsiyet dengesi ve adil coğrafi dağılımın yanı sıra en az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan küçük ada devletleri ve denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkeler de dahil olmak üzere gelişmekte olan devletlerin komitede temsil edilmesi dikkate alınarak seçilir. Komitenin görev tanımı ve çalışma usulleri Taraflar Konferansı tarafından belirlenir. 3. Komite, işbu Bölüm kapsamındaki konularda Taraflar Konferansına aşağıdakiler de dahil olmak üzere tavsiyelerde bulunabilir: (a) İşbu Bölüm uyarınca ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz genetik kaynakları ve deniz genetik kaynakları için dijital dizilim bilgisiyle ilgili faaliyetler için kılavuzlar veya davranış kuralları; (b) İşbu Bölüm uyarınca alınan kararların uygulanmasına yönelik tedbirler; (c) 14. madde uyarınca parasal faydaların paylaşımına yönelik oran veya mekanizmalar; (d) Takas Odası Mekanizmasına ilişkin işbu Bölümle ilgili hususlar; (e) 52. madde uyarınca oluşturulan mali mekanizmaya ilişkin olarak işbu Bölümle ilgili hususlar; (0 Taraflar Konferansının Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin ele almasını isteyebileceği işbu Bölüm kapsamındaki diğer konular. 4. Taraflardan her biri, Takas Odası Mekanizması aracılığıyla Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesine, işbu Anlaşma kapsamında aşağıdakileri içeren gerekli bilgileri sunar: (a) Erişim ve fayda paylaşımı ile ilgili yasal, idari ve politika tedbirleri; (b) Ulusal odak noktalarının iletişim bilgileri ve diğer ilgili bilgiler; (c) Taraflar Konferansınca alınan kararların gerektirdiği diğer bilgiler. 5. Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi, fayda paylaşımı, deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgilerinin kullanımı, en iyi uygulamalar, araçlar ve metodolojiler, veri yönetişimi ve çıkarılan dersler de dahil olmak üzere yetkisi kapsamındaki faaliyetler hakkında ilgili hukuki belgeler ve çerçeveler ve ilgili küresel, bölgesel, alt-bölgesel ve sektörel kurumlara danışabilir ve bunlarla bilgi alışverişini kolaylaştırabilir. 6. Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi, yukarıdaki 5. fıkra uyarınca alınan bilgiler konusunda Taraflar Konferansına tavsiyelerde bulunabilir. Madde16 İzleme ve Şeffaflık 1. Ulusal yetki alanı dışındaki bölgelerdeki deniz genetik kaynaklarıyla ve deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgileriyle ilgili faaliyetlerin kontrolü ve şeffaflığı, Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesinin tavsiyesi üzerine, işbu Bölüm ve Taraflar Konferansında kabul edilen prosedürler uyarınca, "BBNJ" olarak adlandırılan standardize edilmiş grup tanımlayıcıları kullanılarak Takas Odası Mekanizmasına bildirimde bulunulması suretiyle sağlanır. 2. Taraflar, ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz genetik kaynakları faaliyetleri ve deniz genetik kaynaklarına ilişkin dijital dizilim bilgileri ve bunlardan elde edilen faydaların işbu Bölüm uyarınca paylaşımı ile ilgili olarak işbu bölüm hükümlerini uygulamaları hakkında Erişim ve Fayda Paylaşımı Komitesine periyodik olarak rapor verir. 3. Erişim ve Fayda Paylaşımı Komitesi, Takas Odası Mekanizması aracılığıyla alınan bilgilere dayanarak bir rapor hazırlar ve yorumda bulunabilecek Tarafların erişimine sunar. Erişim ve Fayda Paylaşım Komitesi, alınan yorumlarla birlikte raporu Taraflar Konferansının değerlendirmesine sunar. Taraflar Konferansı, Erişim ve Fayda Paylaşımı Komitesinin tavsiyelerini dikkate alarak, işbu maddenin uygulanması için Tarafların ulusal kapasitelerini ve koşullarını dikkate alan uygun kılavuz ilkeler belirleyebilir. DENİZ KORUMA ALANLARI DA DAHİL OLMAK ÜZERE ALAN BAZLI YÖNETİM ARAÇLARI BENZERİ ÖNLEMLER Madde 17 Amaçlar İşbu Bölümün amaçları aşağıdaki gibidir: a) Ekolojik olarak temsili ve birbirine bağlı deniz koruma alanları ağlarını da içeren kapsamlı bir alan temelli yönetim araçları sistemi kurulması suretiyle, koruma gerektiren alanların muhafazası ve sürdürülebilir şekilde kullanımı; b) Devletler, ilgili hukuki belgeler, çerçeve anlaşmalar ve ilgili küresel, bölgesel, alt-bölgesel ve sektörel organlar arasında deniz koruma alanları da dahil olmak üzere alan bazlı yönetim araçlarının kullanımında iş birliği ve koordinasyonun güçlendirilmesi; e) Biyolojik çeşitliliğin ve ekosistemlerin, üretkenliklerini ve sağlıklarını arttırmak ve iklim değişikliği, okyanus asitlenmesi ve deniz kirliliği ile ilgili olanlar da dâhil olmak üzere stres faktörlerine karşı direncini güçlendirmek amacıyla korunması, muhafaza edilmesi, restore edilmesi ve sürdürülmesi; d) Kültürel değerlerin korunması da dahil olmak üzere gıda güvenliğinin ve diğer sosyo-ekonomik amaçların desteklenmesi; e) Özellikle en az gelişmiş ülkeler, denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkeler, coğrafi açıdan dezavantajlı devletler, gelişmekte olan küçük ada devletleri, kıyı Afrika devletleri, takımada devletleri ve gelişmekte olan orta gelirli ülkeler olmak üzere gelişmekte olan Taraf Devletlerin, gelişmekte olan küçük ada devletlerinin özel durumlarını dikkate alarak, deniz koruma alanları da dahil olmak üzere, alan bazlı yönetim araçlarının geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi, yönetilmesi ve uygulanmasında kapasite oluşturma ve deniz teknolojisinin geliştirilmesi ve transferi yoluyla desteklenmesi. Madde 18 Uygulama Alanı Deniz koruma alanları da dahil olmak üzere, alan bazlı yönetim araçlarının oluşturulması, ulusal yetki alanı dahilindeki herhangi bir alanı kapsamaz ve ilgili uyuşmazlıklar da dahil olmak üzere herhangi bir egemenlik, egemenlik hakkı veya yetki alanı iddiasında bulunmak veya bu iddiaları reddetmek için bir temel olarak kullanılamaz. Taraflar Konferansı, deniz koruma alanları da dahil olmak üzere bu tür alan bazlı yönetim araçlarının oluşturulmasına yönelik teklifleri karar alma amacıyla değerlendirmez ve bu tür teklifler hiçbir koşulda herhangi bir egemenlik, egemenlik hakkı veya yetki alanı iddiasının tanınması veya tanınmaması olarak yorumlanamaz. Madde 19 Teklifler 1. İşbu Bölüm kapsamında deniz koruma alanları da dahil olmak üzere alan bazlı yönetim araçlarının oluşturulmasına yönelik teklifler Taraflarca tek tek veya toplu olarak Sekretaryaya sunulur. 2. Taraflar, işbu Bölümde öngörüldüğü şekilde, tekliflerin geliştirilmesi için devletler ve küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organların yanı sıra sivil toplum, bilim camiası, özel sektör, Yerli Halklar ve yerel topluluklar da dahil olmak üzere, uygun şekilde ilgili paydaşlarla işbirliği yapar ve onlara danışır. 3. Teklifler, ihtiyati yaklaşım ve ekosistem yaklaşımı dikkate alınarak, mevcut en iyi bilim ve bilimsel bilgiler ile mevcut olduğu takdirde Yerli Halkların ve yerel toplulukların ilgili geleneksel bilgileri temelinde formüle edilir. 4. Belirlenen alanlara ilişkin teklifler aşağıdaki temel unsurları içerir: (a) Ek İ'de belirtilen gösterge niteliğindeki kriterlere atıfta bulunarak, teklif konusu alanın coğrafi veya mekansal bir tanımı; (b) Alanın belirlenmesinde kullanılan, Ek 1'de belirtilen gibi kriterlerin yanı sıra, aşağıdaki 5. fıkra uyarınca daha fazla geliştirilebilecek ve revize edilebilecek kriterlere ilişkin bilgiler; (c) Yerli Halklar ve yerel topluluklar tarafından kullanım da dahil olmak üzere alandaki insan faaliyetleri ve varsa bunların olası etkileri; (d) Belirlenen alandaki deniz çevresinin ve biyolojik çeşitliliğin durumunun bir tanımı; (e) Alan için geçerli olan koruma ve uygun olduğu hallerde sürdürülebilir kullanım hedeflerinin bir tanımı; (f) Önerilen tedbirleri açıklayan ve belirtilen hedeflere ulaşmak için önerilen izleme, araştırma ve inceleme faaliyetlerini özetleyen bir taslak yönetim planı; (g) Önerilen alanın statüsünün süresi ve varsa tedbirler; (h) Varsa, komşu kıyı devletleri ve/veya ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlar da dahil olmak üzere devletlerle yapılan istişareler hakkında bilgi; (i) Deniz koruma alanları da dahil olmak üzere, ilgili hukuki belge ve çerçeveler ve ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlar kapsamında uygulanan alan bazlı yönetim araçları hakkında bilgi; () İlgili bilimsel girdiler ve mevcut olduğu takdirde, Yerli Halkların ve yerel toplulukların geleneksel bilgileri 5. Bu alanların belirlenmesine yönelik gösterge niteliğindeki kriterler, ilgili olduğu ölçüde, Ek 1'de belirtilenleri içerir ve Taraflar Konferansı tarafından değerlendirilmek ve onaylanmak üzere Bilim ve Teknik Kurulu tarafından daha da geliştirilebilir ve gerektiğinde revize edilebilir. 6. Yukarıdaki 5. fıkrada atıfta bulunulan gösterge kriterlerinin uygulanmasına ilişkin yöntemler ve yukarıdaki 4 (b) fıkrasında atıfta bulunulan tekliflere ilişkin rehberlik de dahil olmak üzere tekliflerin içeriğine ilişkin ilave gereklilikler, Taraflar Konferansı tarafından değerlendirilmek ve onaylanmak üzere gerektiği ölçüde Bilim ve Teknik Kurulu tarafından geliştirilir. Madde 20 Tekliflerin Aleniyeti ve Ön Değerlendirmesi Bir teklifin yazılı olarak alınması üzerine Sekretarya teklifi kamuya açık hale getirir ve ön inceleme için Bilim ve Teknik Kuruluna iletir. İncelemenin amacı, teklifin işbu Bölümde ve Ek 1'de açıklanan gösterge niteliğindeki kriterler de dahil olmak üzere 19. madde kapsamında gerekli bilgileri içerip içermediğini belirlemektir. Sekretarya bu incelemenin sonuçlarını kamuya açık hale getirir ve teklif sahibine iletir. Bilim ve Teknik Kurulu tarafından yapılan ön incelemenin sonuçlarını dikkate alarak, teklif sahibi teklifi Sekretaryaya yeniden sunar. Sekretarya Tarafları bilgilendirir, yeniden sunulan teklifi kamuya açık hale getirir ve 21. madde uyarınca istişareleri kolaylaştırır. , , Madde 21 Tekliflere İlişkin İstişare ve Tekliflerin Değerlendirilmesi 1. 19. madde kapsamında sunulan tekliflere ilişkin istişareler kapsayıcı, şeffaf ve devletler ile küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organların yanı sıra sivil toplum, bilim camiası, Yerli Halklar ve yerel topluluklar da dahil olmak üzere ilgili tüm paydaşlara açık olur. 2. Sekretarya aşağıdaki şekilde istişareleri kolaylaştırır ve girdileri toplar: (a) Devletler, özellikle de komşu kıyı devletleri, bilgilendirilir ve diğerlerinin yanı sıra aşağıdaki hususları sunmaya davet edilir: (i) Teklifin esasına ve coğrafi kapsamına ilişkin görüşler; (i) Diğer ilgili bilimsel girdiler; (iti) Ulusal yetki alanı içindeki ve ulusal yetki alanı dışındaki komşu veya ilgili alanlarda mevcut tedbir veya faaliyetler hakkında bilgi; (iv) Teklifin ulusal yetki alanı içindeki alanlar üzerindeki potansiyel etkilerine ilişkin değerlendirmeler; W) Diğer ilgili bilgiler; (b) İlgili hukuki belge ve çerçeveler ile ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlar bilgilendirilir ve diğerlerinin yanı sıra aşağıdaki hususları sunmaya davet edilir: (0) o Teklifin esasına ilişkin görüşler; (4) İlgili diğer bilimsel girdiler; (ib İlgili alan veya komşu alanlarla ilgili olarak söz konusu araç, çerçeve veya organ tarafından kabul edilen mevcut tedbirler hakkında bilgi; (iv) Teklifte tanımlanan tedbirlerin ve taslak yönetim planının diğer unsurlarının söz konusu organın yetki alanına giren yönlerine ilişkin değerlendirmeler; (W Söz konusu araç, çerçeve veya organın yetki alanına giren ilgili ek tedbirlere ilişkin değerlendirmeler; (Wi) Diğer ilgili bilgiler; (c©) Yerli Halklar ve ilgili geleneksel bilgiye sahip yerel topluluklar, bilim camiası, sivil toplum ve diğer ilgili paydaşlar diğerlerinin yanı sıra aşağıdaki hususları sunmaya davet edilir: Teklifin esasına ilişkin görüşler; İlgili diğer bilimsel girdiler; Yerli Halkların ve yerel toplulukların ilgili tüm geleneksel bilgileri; Diğer ilgili bilgiler. Yukarıdaki 2. fıkra uyarınca toplanan katkılar Sekretarya tarafından kamuoyuna açık hale getirilir. Teklif edilen tedbirin devletlerin münhasır ekonomik bölgeleri ile tamamen çevrili alanları etkilediği durumlarda, teklif sahipleri: a) b) Söz konusu devletlerle, önceden bildirimde bulunmaları da dahil olmak üzere, hedefe yönelik ve proaktif istişarelerde bulunurlar; Söz konusu devletlerin önerilen tedbire ilişkin görüş ve yorumlarını değerlendirir, bahsekonu görüş ve yorumlar için özel olarak hazırlanmış yanıtları yazılı biçimde sunar ve gerekli hallerde önerilen tedbiri uygun şekilde revize ederler. Teklifin sahibi, istişare döneminde alınan katkıların yanı sıra, Bilim ve Teknik Kurulunun görüş ve sunduğu bilgileri de dikkate alır ve uygun olduğu şekilde, teklifi gereken şekilde revize eder veya teklifte yansıtılmayan, esasa ilişkin katkılar hakkında yanıt verir. İstişare süreci zamanla sınırlı olur. Gözden geçirilmiş teklif, teklifi değerlendirecek ve Taraflar Konferansına tavsiyelerde bulunacak olan Bilim ve Teknik Kuruluna sunulur. 8. Süre de dahil olmak üzere, istişare ve değerlendirme sürecinin modaliteleri, gelişmekte olan küçük ada devletlerinin özel koşulları göz önünde bulundurularak, Taraflar Konferansı tarafından değerlendirilmek ve onaylanmak üzere, gerekli hallerde Bilim ve Teknik Kurulunun ilk toplantısında ilave detaylandırmaya tabi tutulur. Madde 22 Deniz koruma alanları da dahil olmak üzere, alan bazlı yönetim araçlarının oluşturulması 1. Taraflar Konferansı, nihai teklif ve taslak yönetim planı temelinde, işbu Bölüm uyarınca belirlenen istişare sürecinde edinilen katkı ve bilimsel girdileri ile Bilim ve Teknik Kurulunun bilimsel tavsiye ve önerilerini dikkate alarak: a) Deniz koruma alanları ve ilgili tedbirler dahil alan bazlı yönetim araçlarının oluşturulmasına ilişkin kararları alır; b) İlgili hukuki belgeler ve çerçeveler ve ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlar tarafından kabul edilenlerle uyumlu tedbirler hakkında, bu araç, çerçeve ve organlarla işbirliği ve koordinasyon içinde kararlar alabilir; c) Önerilen tedbirlerin diğer küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organların yetki alanına girmesi halinde, bu Anlaşma'nın Taraflarına ve küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlara, ilgili tedbirlerin bu tür araç, çerçeve ve organlar aracılığıyla, kendi yetkileri doğrultusunda alınmasını teşvik etmek için tavsiyelerde bulunabilir. 2. Taraflar Konferansı, işbu madde kapsamında karar alırken, ilgili hukuki belge ve çerçeveler ile ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organların yetkilerine riayet eder ve bunlara halel getirmez. 3. Taratlar Konferansı, deniz koruma alanları da dahil olmak üzere, alan bazlı yönetim araçlarına ilişkin olarak ilgili hukuki belge ve çerçeveler ile ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel ve sektörel organlar arasında iş birliği ve koordinasyonun yanı sıra bu tür araç ve çerçeveler kapsamında ve söz konusu organlar tarafından kabul edilen ilgili tedbirlere ilişkin eşgüdümün geliştirilmesi amacıyla düzenli istişareler için düzenlemeler yapar. 4. Taraflar Konferansı, işbu Bölümün uygulanması ve hedeflerine ulaşılmasında gerekli olduğu takdirde, ulusal yetki alanı dışında kalan alanlardaki, denizdeki biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı hususunda uluslararası iş birliği ve eşgüdümün ilerletilmesi için ve yukarıdaki 1. ve 2. fıkralara tabi olarak, ilgili hukuki belgeve çerçeveler veya ilgili küresel, bölgesel, alt bölgesel veya sektörel organlar tarafından kabul edilen deniz koruma alanları dahil mevcut alan bazlı yönetim araçlarına ilişkin bir mekanizma geliştirmeyi değerlendirebilir ve uygun olduğu şekilde buna karar verebilir. 5. Taraflar Konferansı tarafından işbu Bölüm kapsamında alınan kararlar ve tavsiyeler, ulusal yetki alanı dahilindeki alanlarla ilgili olarak alınan tedbirlerin etkinliğini zayıflatmaz ve Sözleşme'ye uygun olarak tüm devletlerin hak ve yükümlülükleri dikkate alınarak alınır. İşbu Bölüm kapsamında önerilen tedbirler, bir kıyı devletinin Sözleşme kapsamında üzerinde egemenlik haklarını kullandığı deniz tabanı yüzeyindeki sular ve sualtı bölgelerindeki alt toprak tabakalarını etkilediği veya etkilemesinin makul olarak beklendiği durumlarda, bu tedbirler söz konusu kıyı devletinin egemenlik hakları dikkate alınarak uygulanır. Bu amaçla, işbu Bölümdeki hükümler uyarınca istişarelerde bulunulur. 6. Deniz koruma alanı da dahil olmak üzere, işbu Bölüm kapsamında oluşturulan bir alan bazlı yönetim aracının daha sonra tamamen veya kısmen bir kıyı devletinin ulusal yetki alanı altına girmesi halinde, ulusal yetki alanı içinde kalan kısım derhal yürürlükten kalkar. Halen ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda bulunan kısım, Taraflar Konferansı bir sonraki toplantısında deniz koruma alanı da dahil olmak üzere alan bazlı yönetim aracını ele alıp gerektiği şekilde değiştirmeye veya iptal etmeye karar verene kadar yürürlükte kalır. 7. İlgili bir hukuki belge veya çerçeve ya da ilgili bir küresel, bölgesel, alt bölgesel veya sektörel organın oluşturulması veya yetkisinde değişiklik yapılması üzerine, Taraflar Konferansı tarafından işbu Bölüm kapsamında kabul edilen ve daha sonra tamamen veya kısmen söz konusu araç, çerçeve veya organın yetkisine giren deniz koruma alanı dahil herhangi bir alan bazlı yönetim aracı veya ilgili tedbirler, Taraflar Konferansı söz konusu araç, çerçeve veya organla yakın işbirliği ve koordinasyon içinde deniz koruma alanı dahil alan bazlı yönetim aracını ve ilgili tedbirleri uygun şekilde muhafaza etmeye, değiştirmeye veya iptal etmeyi ele alıp bu konuda karar verene kadar yürürlükte kalır. Madde 23 Karar Alma 1. Genel kural olarak, işbu Bölüm kapsamındaki karar ve tavsiyeler oydaşmayla alınır. 2. Oydaşmaya varılamaması halinde, işbu Bölüm kapsamındaki kararlar ve tavsiyeler, Taraflar Konferansının, hazır bulunan ve oy kullanan Tarafların üçte iki çoğunluk oyuyla oydaşmaya varılabilmesi için tüm çabaların tüketildiğine karar vermesinden sonra, hazır bulunan ve oy kullanan Tarafların dörtte üç çoğunluğuyla kabul edilir. 3. İşbu Bölüm kapsamında alınan kararlar, bu kararların alındığı Taraflar Konferansı toplantısından 120 gün sonra yürürlüğe girer ve tüm Taraflar için bağlayıcı olur. 4. Yukarıdaki 3. fıkrada öngörülen 120 günlük süre zarfında, herhangi bir Taraf, Sekretaryaya yazılı bildirimde bulunarak, işbu Bölüm kapsamında alınan bir karara itiraz edebilir ve bu karar söz konusu Taraf için bağlayıcı olmaz. Bir karara yapılan itiraz, Sekretaryaya yazılı bildirimde bulunmak suretiyle herhangi bir zamanda geri çekilebilir; bunun üzerine karar, itirazın geri çekildiğinin bildirildiği tarihten 90 gün sonra söz konusu Taraf için bağlayıcı hale gelir. 5. Yukarıdaki 4. fıkra uyarınca itirazda bulunan Taraf, aşağıdaki nedenlerden bir veya daha fazlasına dayanan itirazının gerekçelerini, itirazını sunduğu sırada yazılı olarak Sekretarya'ya iletir: a) Kararın işbu Anlaşma'ya veya itiraz eden Tarafın Sözleşme kapsamındaki hak ve yükümlülüklerine uygun olmaması; b) Kararın itiraz eden Taraf aleyhine şekil veya esas bakımından makul olmayan bir şekilde ayrımcı olması; c) Tarafın itirazı sunduğu anda, tüm makul çabaları göstermesine rağmen, pratikte bahsekonu kararı uygulayamaması. 6. Yukarıdaki 4. fıkra uyarınca itirazda bulunan Taraf, uygulanabilir olduğu ölçüde, itiraz ettiği karara eşdeğer alternatif tedbirler veya yaklaşımlar kabul eder ve itiraz eden Tarafın Sözleşme kapsamındaki hak ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için gerekli olduğu durumlar hariç olmak üzere, itiraz ettiği kararın etkinliğini zayıflatacak tedbirler almaz veya eylemlerde bulunmaz. 7. İtiraz eden Taraf, yukarıdaki 4. fikra uyarınca yaptığı bildirimi takiben Taraflar Konferansının bir sonraki olağan toplantısında ve daha sonra periyodik olarak 26. madde uyarınca izleme ve gözden geçirme için bilgi sağlama amacıyla yukarıdaki 6. fikranın uygulanmasına dair rapor verir. 8. Yukarıdaki 4. f [… metnin devamı TBMM kaydında] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Kapsamında Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Alanların Deniz Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3385, 21 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3385-birlesmis-milletler-deniz-hukuku-sozlesmesi-kapsaminda-ulusal-yetki-alani-disindaki-alanla (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/472bfaf4-5df4-4d7a-aa0b-019ab469a134 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.