# Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3412)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3412
- **Sunuluş tarihi:** 10 Aralık 2025
- **İlk imza:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 21
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b7416be3-54c7-4c71-a317-019b08cbf4bf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3412-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/3412 esas numaralı kanun teklifi 10 Aralık 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Elif Esen (Yeni Yol); 21 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları için çocuklara yönelik özel tedbirler belirlenerek suça ilk kez yönelen çocuklara ilişkin rehabilitasyonun güçlendirilmesi, suç sanığı olan çocuğun suçun mağduru ile temasının engellenmesi ve çocuk hakkında sosyal inceleme raporuyla belirlenen tedavi ve katılım programlarının uygulanması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

"Gereğini saygılarımla arz ederim. 10.12.2025 bul Milletvekili

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 11-12-2025

Esas No:2/341£

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara kanunlar vpKflD/vnl

I O Aralık ?0?5 1 o f.:slılı 2Ö25 Pam N ) Pal UN m Mi " a — —— Ahonmek AZAN Koyseri Ş z , Elif ESEN İstanbul Milletvekili

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA

GENEL GEREKÇE

Ceza muhakemesi mevzuatında yer alan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (KDAE) kurumları, sanığın topluma yeniden kazandırılması ve düşük cezaların doğurabileceği olumsuz sonuçların önlenmesi amacıyla geliştirilmiş mekanizmalardır. Ancak mevcut düzenlemelerde çocukların ve kırılgan grupların korunmasına yönelik özel hükümler bulunmaması hem uygulamada eşitsizliklere hem de cezasızlık algısının güçlenmesine yol açmaktadır.

Hukukla çatışma halindeki çocukların ilk suça yönelişlerinde rehabilitasyonun güçlendirilmesi, sosyal inceleme raporunun bağlayıcılığının artırılması ve çocuğun mağdurla temasının engellenmesi için HAGB ve KDAE süreçlerinde çocuğa özgü tedbirlerin açıkça düzenlenmesi zorunlu hâle gelmiştir.

Diğer yandan, çocuklara, engellilere ve beden ve ruh bakımından kendisini savunamayacak derecede yaşlı kişilere karşı işlenen bazı suçlarda HAGB veya KDAFE uygulanması, toplumda cezasızlık algısı yaratmakta ve devletin pozitif yükümlülükleriyle çelişmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin 23.05.2023 tarihli kararında da vurgulanan bu riskleri ortadan kaldırmak amacıyla, kırılgan mağdurlara yönelen belirli suçlarda HAGB ve KDAE'nin uygulanmasına sınırlama getirilmesi gerekmektedir.

Teklif, çocukların yüksek yararını esas alan bir yaklaşım çerçevesinde, ceza adalet sisteminin hem soruşturma hem kovuşturma aşamalarında koruyucu ve rehabilite edici nitelik kazanmasını, mağdur güvenliğinin artırılmasını ve kırılgan gruplara karşı işlenen bazı suçlarda cezasızlık riskinin bertaraf edilmesini amaçlamaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile, Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesine eklenen fıkra sayesinde, çocuklar hakkında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilirken çocuğa özgü tedbirlerin açık, uygulanabilir ve zorunlu bir çerçeveye kavuşturulması amaçlanmaktadır. Mevcut düzenlemede çocuklara yönelik özel tedbirlerin bulunmaması, suçla ilk kez karşılaşan çocukların rehabilite edilmesi ve topluma yeniden kazandırılması

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Elif ESEN İstanbul Milletvekili açısından önemli bir boşluk yaratmaktadır. Bu nedenle, mağdurla temasın engellenmesi, yerleşim yerinin sınırlandırılması ve sosyal inceleme raporuyla belirlenen tedavi/katılım programlarının uygulanması, çocuğun yüksek yararı doğrultusunda bireyselleştirilmiş tedbirler olarak düzenlenmektedir.

MADDE 2- Bu maddeyle, Türk Ceza Kanununda düzenlenen ve toplumsal olarak cezasızlık algısı yaratan bazı suçların, kırılgan gruba mensup mağdurlara karşı işlendiği hâllerde HAGB uygulanmasının engellenmesi amaçlanmaktadır. Çocuklara, engellilere veya beden ve ruh bakımından kendisini savunamayacak derecede yaşlı kişilere karşı işlenen bazı suçların ertelenebilir sonuçlar doğurması, hem mağdur güvenliği hem de devletin pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmamaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin 23.05.2023 tarihli iptal kararında vurgulanan cezasızlık risklerinin önlenmesi adına, belirtilen suçlarda HAGB'nin yasaklanması, mağdur korunmasını güçlendirmektedir.

MADDE 3- Bu maddeyle, 171 inci maddenin kapsamına çocuklar açısından özel bir düzenleme eklenerek, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (KDAE) kurumunun çocuğun yüksek yararı çerçevesinde yeniden yapılandırılması amaçlanmaktadır. HAGB"'de çocuğa özgü tedbirlerin düzenlenmesi yeterli görülmeyerek, soruşturma aşamasında da çocuk failin rehabilitasyonu için benzer bir koruyucu çerçeve öngörülmektedir. Mağdurla temasın önlenmesi, yerleşim yerinin sınırlandırılması ve sosyal inceleme raporu ile pedagog görüşüne dayalı bireysel tedbirler, çocuğun ilk suça yönelişinin toplumla barışık biçimde çözümlenmesini hedeflemektedir.

MADDE 4- 171 inci maddenin altıncı fıkrasına eklenen bentle, TCK"da sayılan bazı suçların çocuklara, engellilere veya kendisini savunamayacak derecede yaşlı kişilere karşı işlendiği hallerde KDAE uygulanmasının engellenmesi amaçlanmaktadır. Soruşturma aşamasında verilen erteleme kararları dahi mağdurlar açısından cezasızlık algısını güçlendirdiğinden, bu suçların kırılgan gruplara yöneldiği durumlarda KDAE'nin uygulanmaması, devletin koruma yükümlülüğünün yerine getirilmesi bakımından zorunlu görülmüştür.

MADDE 5- Yürürlük maddesidir.

MADDE 6- Yürütme maddesidir.

CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Elif ESEN İstanbul Milletvekili

MADDE 1- 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"(15) a) Hakkında hükmün açıklamasının geri bırakılması uygulanacak sanık çocuk ise, bu Kanunun 231 nci maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin uygulanmasına karar verilemez.

b) Aşağıda sayılan çocuğa özgü tedbirlerin hepsi veya birkaçı beş senelik denetim süresince uygulanır.

1. Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak.

2. Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak.

c) Aşağıda sayılan çocuğa özgü tedbirlerin hepsi veya birkaçı çocuk hakkında düzenlenecek sosyal inceleme raporunda yer alan tespitleri göz önünde bulundurarak, uygun olduğu belirtilen süre boyunca, uygulanmasına karar verilir.

1. Tedavi amaçlı programlara katılmak.

2. Akranlarıyla bir arada öğrenmeyi geliştiren faaliyetlerde bulunmak.

3. Kamu yararına bir işte çalışmak ve raporlamak."

MADDE 2- 5271 sayılı Kanunun 231 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"(16) Türk Ceza Kanununda düzenlenen,

TCK md. 278 suçu bildirmeme, md. 232/1 kötü muamele, md.228/1 kumar oynanması için yer ve imkan sağlama, md. 226 müstehcenlik, md. 214 suç işlemeye tahrik, md. 193 zehirli madde imal ve ticareti, md. 194 sağlık için tehlikeli madde temini, md. 123/A ısrarlı takip, md. 107 şantaj, md. 97 terk suçlarının; çocuğa, engelliye ve/veya hayatını yalnız idame etüremeyecek derecede yaşlı kişiye karşı işlenmesi halinde hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilemez."

MADDE 3- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir.

"(7) (a) Kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulanacak şüpheli çocuk ise, bu Kanunun 171 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinin uygulanmasına karar verilemez. (b) Aşağıda sayılan çocuğa özgü tedbirlerin hepsi veya birkaçı beş senelik denetim süresince uygulanır

1. Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Elif ESEN İstanbul Milletvekili

2. Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak.

(ce) Aşağıda sayılan çocuğa özgü tedbirlerin hepsi veya birkaçı SİR raporu ve pedagog görüşü ile uygun olduğu belirtilen süre boyunca uygulanmasına karar verilir.

1. Tedavi amaçlı programlara katılmak.

2. Akranlarıyla bir arada öğrenmeyi geliştiren faaliyetlerde bulunmak.

3. Kamu yararına bir işte çalışmak ve raporlamak.

MADDE 4- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin 6 ncı fikrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

"d)Türk Ceza Kanununda düzenlenen,

TCK md. 278 suçu bildirmeme, md. 232/1 kötü muamele, md.228/1 kumar oynanması için yer ve imkan sağlama, md. 226 müstehcenlik, md. 214 suç işlemeye tahrik, md. 193 zehirli madde imal ve ticareti, md. 194 sağlık için tehlikeli madde temini, md. 123/A ısrarlı takip, md. 107 şantaj, md. 97 terk suçlarının; çocuğa, engelliye ve/veya hayatını yalnız idame ettiremeyecek derecede yaşlı kişiye karşı işlenmesi halinde hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilemez."

MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

---

**Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3412, 10 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3412-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b7416be3-54c7-4c71-a317-019b08cbf4bf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
