# 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3449)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3449
- **Sunuluş tarihi:** 25 Aralık 2025
- **İlk imza:** Necmettin Çalışkan (Yeni Yol, Hatay)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d616525a-e78f-4b35-8fff-019b5538a1be
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3449-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/3449 esas numaralı kanun teklifi 25 Aralık 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Necmettin Çalışkan (Yeni Yol); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; nafaka alacaklısının çalışabilir durumda olması hâlinde Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) kayıt yaptırarak aktif iş arama yükümlülüğünü yerine getirmesi ile İŞKUR tarafından kendisine önerilen iş, mesleki eğitim, işbaşı eğitim veya danışmanlık programlarına haklı bir sebep olmaksızın katılmayı reddetmesi durumunda mahkemece nafaka miktarının azaltılabileceği veya kaldırılabileceği öngörülmektedir.

## Teklif metni

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanunu teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 26-12-2025

Esas No:2/3449

İBMM Halkla İlişkiler Binası ko Blok hat Oda Nolk e-posta necmettin cuHskandadbınm gov Wetli Bakanıklian Ank

TRMM

SK.LIGİ m ve amam an ve ömer nan sarar e (ALANAR..

Km mem ma

Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN Hatay Milletvekili Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi

GENEL GEREKÇE

Türk Medeni Kanunu'nun 17$'nci ve devamı maddelerinde vücut bulan yoksulluk nafakası müessesesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin korunması ve sosyal risklerin asgariye indirilmesi amacıyla ihdas edilmiştir. Ancak mevcut yasal düzlemde nafakanın "süresiz" olarak hükmedilebilmesi, uygulama safhasında nafaka borçlusu açısından öngörülebilirlik ilkesini zedeleyen ve taraflar arasındaki hukuki bağı koparmak yerine hayat boyu süren bir ekonomik yükümlülüğe dönüştüren bir yapı arz etmektedir. Bu durum, toplumsal dinamikler ve değişen ekonomik koşullar muvacehesinde sosyal adalet duygusunun zedelenmesine yol açmaktadır.

Anayasa'da yer alan sosyal devlet ilkesi, ekonomik yoksunlukla mücadeleyi yalnızca bireyler arası bir borç-alacak ilişkisi olarak değil; kamu politikaları, istihdam stratejileri ve sosyal güvenlik mekanizmaları üzerinden ele almayı gerektirir. Mevcut sistemde ekonomik külfetin tamamen borçlu eşin üzerinde bırakılması, devletin sosyal koruma fonksiyonunu bireylere devretmesi sonucunu doğurmaktadır.

Bu kanun teklifi ile boşanma sonrası mali ilişkilerin makul bir sürede tasfiyesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda düzenlenen temel mekanizmalar şunlardır:

Aktif İş Arama Yükümlülüğü: Nafaka alacaklısının, kusuru olmaksızın yoksulluğa düşmüş olsa dahi, kendi geçimini sağlamaya yönelik makul bir çaba göstermesi ve aktif iş arama yükümlülüğü altına girmesi esası benimsenmiştir.

İŞKUR ile Entegre Denetim Mekanizması: Nafaka alacaklısının istihdama katılımını desteklemek amacıyla, İŞKUR kayıt ve yönlendirme süreçlerinin yargısal denetime tabi bir hukuki zemine oturtulması amaçlanmaktadır.

Süresiz Bağımlılığın Önlenmesi: Nafaka yükümlülüğünün taraflar arasında bir "cezalandırma" aracına dönüşmesinin önüne geçilerek; hakkaniyet, sürelilik ve toplumsal denge esaslı bir sistem inşası hedeflenmiştir.

TBMM Halkla Hişkiier Binası bo Bilek Kapi da Non bebii sefi app Sim çegişçi iş İeeeaşa öğr v-posa; hecmelin vas Ani Lv

Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN Hatay Milletvekili Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi

Adil ve Dengeli Bir Sistem: Borçlunun hayat boyu öngörülemez bir borç yükü altında kalmasının engellenmesi ile alacaklının çalışma hayatına kazandırılarak ekonomik özgürlüğüne kavuşturulması arasında adil bir denge kurulması amaçlanmaktadır.

Düzenleme ile yoksulluk nafakasının sosyal amacı korunmakla birlikte; statik bir mali destekten ziyade, bireyi üretken kılan ve taraflar arasındaki hukuki barışı tesis eden dinamik bir yapıya geçilmesi hedeflenmiştir.

Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN Hatay Milletvekili Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1: Nafaka alacaklısının, çalışabilir durumda olması hâlinde, istihdama yönlendirilmesini sağlamak ve iş arama faaliyetlerini objektif bir kuruma bağlamak amaçlanmıştır.

MADDE 2: İŞKUR tarafından sunulan iş, mesleki eğitim ve danışmanlık hizmetlerine katılımın teşvik edilmesi ve nafaka sisteminin sosyal politikalarla entegre edilmesi hedeflenmiştir.

MADDE 3: Yükümlülüklere uymayan nafaka alacaklısı bakımından yaptırım mekanizması getirilerek düzenlemenin etkinliği sağlanmıştır.

MADDE 4: Yürürlük maddesidir.

MADDE 5S: Yürütme maddesidir.

Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN Hatay Milletvekili Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi

4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUNU TEKLİFİ

MADDE 1- 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir: "Yoksulluk nafakasına hükmedilen eş, çalışabilir durumda olması hâlinde, nafakanın kesinleşmesinden itibaren en geç üç ay içinde Türkiye İş Kurumu'na

(İŞKUR) kayıt olmak ve aktif iş arama yükümlülüğünü yerine getirmekle yükümlüdür."

MADDE 2- 4721 sayılı Kanun'un 176. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

"İŞKUR tarafından nafaka alacaklısına önerilen iş, mesleki eğitim, işbaşı eğitim veya danışmanlık programlarına, haklı bir sebep olmaksızın katılımın reddedilmesi hâlinde, nafaka miktarı mahkemece azaltılabilir veya nafaka kaldırılabilir. Haklı sebepler; sağlık durumu, çocuk bakımı yükümlülüğü, yaş, mesleki yeterlilikle açıkça bağdaşmayan iş teklifleri ve benzeri objektif hâller olarak değerlendirilir."

MADDE 3— Aynı Kanun'a aşağıdaki madde eklenmiştir:

"MADDE 176/A — Nafaka alacaklısının İŞKUR kayıt ve aktif iş arama yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, talep hâlinde mahkeme tarafından İŞKUR'dan istenecek bilgi ve belgelerle denetlenir. Bu yükümlülüğün sürekli olarak ihlal edildiğinin tespiti hâlinde, nafakanın kaldırılmasına karar verilebilir."

MADDE 4— Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5— Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

#BMMİ Halkla ilişkiler Binas

---

**Kaynak gösterme:** Necmettin Çalışkan (Yeni Yol, Hatay). “4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3449, 25 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3449-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d616525a-e78f-4b35-8fff-019b5538a1be

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
