# 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kapsamında Mahalle Statüsüne Dönüştürülen Köylerin Tüzel Kişiliklerinin Yeniden İhdası Hakkında Kanun Teklifi Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3604)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3604
- **Sunuluş tarihi:** 24 Mart 2026
- **İlk imza:** Murat Çan (CHP, Samsun)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e43048aa-efa4-49df-a613-019d1f9796bb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3604-6360-sayili-on-dort-ilde-buyuksehir-belediyesi-ve-yirmi-yedi-ilce-kurulmasi-ile-bazi-kanun

> 2/3604 esas numaralı kanun teklifi 24 Mart 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Murat Çan (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, tüzel kişiliği kaldırılan köylerin eski statüsüne kavuşturulması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararmamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kapsamında Mahalle Statüsüne Dönüştürülen Köylerin Tüzel Kişiliklerinin Yeniden İhdası Hakkında

Kanun Teklifi, gerekçesi ile birlikte ilişikte sunulmuştur.

Murat ÇAN Samsun Milletvekili Tali Komisyon Plan ve Bütçe Esas Komisyon İçişleri Tarih: 30-3-2026 Esas No:2/3604

TBMM , ii ".. TBMRİ "İL GENEL EYPAK

Nİ ÖZ dart 2026

• : |Ââ24h499 i.e batan ni Ya

GENEL GEREKÇE

2012 yılında kabul edilen ve 2014 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun ile Türkiye'nin yerel yönetim sisteminde kapsamlı bir değişiklik yapılmış; büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki köylerin tüzel kişilikleri kaldırılarak bu yerleşim yerleri mahalle statüsüne dönüştürülmüştür. Bu düzenleme sonucunda Türkiye genelinde yaklaşık 16.000 köy ve 1.000'in üzerinde belde belediyesi tüzel kişiliğini kaybetmiştir. Böylece kırsal yerleşimlerin yüz yılı aşkın yerel yönetim geleneği ortadan kaldırılmıştır.

Aradan geçen süre zarfında, söz konusu düzenlemenin kırsal yerleşim birimlerinde ciddi idari, ekonomik ve sosyal sorunlar yarattığını görülmüştür. Köylerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasıyla birlikte köy halkının kendi yaşam alanları üzerindeki karar süreçlerine doğrudan katılımı zayıflamış, yerel yönetim yetkileri merkezileşmiş ve kırsal toplulukların yönetime katılım kanalları daralmıştır.

Oysa Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 127'nci maddesi, mahalli idarelerin yerinden yönetim ilkesine göre kurulmasını ve mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak üzere faaliyet göstermesini öngörmektedir. Köyler, bu anayasal yerel yönetim sisteminin en köklü ve en temel unsurlarından biridir. Köy tüzel kişiliğinin ortadan kaldırılması, yerinden yönetim ilkesinin zayıflamasına ve kırsal nüfusun demokratik temsilinin gerilemesine neden olmuştur.

6360 sayılı Kanun'ile birlikte köylerin ortak malları olan mera, yaylak, kışlak, harman yeri ve benzeri taşınmazların yönetiminde de önemli sorunlar ortaya çıkmış, bu alanlar üzerindeki karar yetkisi köy halkının doğrudan katılımından uzaklaşmıştır. Köy tüzel kişiliklerine ait birçok taşınır ve taşınmaz malın belediyelere devredilmesi, kırsal toplulukların ortak varlıkları üzerindeki tasarruf hakkını fiilen ortadan kaldırmıştır.

Mahalle statüsüne dönüştürülen köylerde yaşayan yurttaşlar, şehir merkezleri için belirlenmiş su tarifeleri, emlak vergileri ve çeşitli belediye harçlarıyla karşı karşıya kalmış, buna karşın köylerin kendi kendini yönetme kapasitesi ortadan kaldırılmıştır. Tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan yurttaşların kırsal üretim koşullarına uygun olmayan mali yükümlülüklerle karşı karşıya bırakılması, kırsal yaşamın sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemiştir.

6360 sayılı Kanunun yarattığı sorunları gidermek amacıyla daha sonra getirilen "kırsal mahalle" düzenlemesi ise sorunun özünü çözmekten uzak kalmıştır. Bu düzenleme köylerin tüzel kişiliğini yeniden kurmamakta, yalnızca bazı mali kolaylıklar sağlamaktadır. Oysa kırsal yerleşimlerin temel ihtiyacı mali istisnalar değil, yerel yönetim yetkilerinin ve tüzel kişiliklerinin yeniden tanınmasıdır.

Türkiye'nin kırsal alanları yalnızca bir yerleşim alanı değil; aynı a üretimin, gıda güvenliğinin, doğal kaynakların korunmasının ve kültürel iğ mekânlarıdır. Kırsal yönetim yapısının zayıflatılması, yalnızca yerel demokrsiği zamanda üretim kapasitesini de olumsuz etkilemektedir. vz

Yukarıda sözü edilen tespit ve değerlendirmelerden hareketle;

• 6360 sayılı Kanun kapsamında mahalle statüsüne dönüştürülen köylerin tüzel kişiliklerinin yeniden kurulması,

• Köylerin ortak malları ve kamusal varlıkları üzerindeki tasarruf yetkisinin yeniden köy halkına verilmesi,

• Kırsal yerleşimlerde yerel demokrasinin ve katılımcı yönetim anlayışının güçlendirilmesi,

• Tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan yurttaşların şehir merkezlerine göre belirlenmiş mali yükümlülüklerden korunması,

• Kırsal kalkınmanın ve üretim kapasitesinin desteklenmesi zorunluluk arz etmektedir.

Teklif ile Anayasa'nın 127'nci maddesinde tanımlı olan "yerinden yönetim ilkesi" ile uyumlu bir yerel yönetim yapısının inşası ve kırsal yerleşim birimlerinin yeniden ihdası hedeflenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 — Madde ile 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği lağv edilerek mahalle statüsüne dönüştürülen ve hali hazırda fiilen kırsal yerleşim özelliği taşıyan köylerin, idari ve hukuki yönden yeniden ihdası ile köy tüzel kişiliklerinin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile hak ve alacakların aynı köy tüzel kişiliklerine iade edilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE 2 — Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ne şekilde belirleneceği tanımlanmaktadır.

MADDE 3 — Yürürlük maddesidir.

MADDE 4 — Yürütme maddesidir.

6360 SAYILI ON DÖRT İLDE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ VE YİRMİ YEDİ İLÇE KURULMASI İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN KAPSAMINDA MAHALLE STATÜSÜNE DÖNÜŞTÜRÜLEN KÖYLERİN TÜZEL KİŞİLİKLERİNİN YENİDEN İHDASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 - 12/11/2012 tarih ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dar Kanun'un Vinci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen köylerden; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu"nun Ek 3*üncü maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan ilgili yönetmelik hükümleri kapsamında, sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar nazara alınarak "kırsal mahalle? ya da "kırsal yerleşik alan" olarak belirlenmiş olan yerler, herhangi bir başka idari işleme gerek kalmaksızın köy tüzel kişiliğini yeniden kazanmış sayılır. Köy tüzel kişiliğinin kaldırılması nedeniyle ilçe belediyelerine veya diğer kamu idarelerine devredilmiş bulunan taşınım ve taşınmaz mallar, haklar, alacaklar, köy tüzel kişiliğine devrolunur ve köy tüzel kişiliği adına tescil olunur.

MADDE 2 — Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, İçişleri Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

MADDE 3 — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Murat Çan (CHP, Samsun). “6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kapsamında Mahalle Statüsüne Dönüştürülen Köylerin Tüzel Kişiliklerinin Yeniden İhdası Hakkında Kanun Teklifi Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3604, 24 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3604-6360-sayili-on-dort-ilde-buyuksehir-belediyesi-ve-yirmi-yedi-ilce-kurulmasi-ile-bazi-kanun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/e43048aa-efa4-49df-a613-019d1f9796bb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
