# 5393 Sayılı Belediye Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/368) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/368 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2e76f54f-c5ca-432f-b947-0188d9163e10 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-368-5393-sayili-belediye-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/368 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamına giren ve belirli şartları taşıyan büyükşehir belediyelerinin borç stok tutarının hesaplanmasında değişiklik yapılarak belediyelerin yatırım finansman imkânlarının genişletilmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1.698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/302, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/^40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204,2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/1.5, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/İ8, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon içişleri Komisyonu Esas Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/3568 OT Haziran 2025 0.1 Hasir 2073 ve: 77 İ20Ğ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde verilen; 2/2293, 2/2083, 2/2025, 2/1996, 2/1940, 2/1918, 2/1904, 2/1903, 2/1902, 2/1886, 2/1773, 2/1570, 2/1489, 2/1408, 2/1145, 2/1061, 2/979, 2/836, 2/738,2/359, 2/497, 2/2265, 2/1726, 2/1363, 2/1216, 2/1205, 2/1561, 2/483, 2/405,2/1784, 2/2326, 2/2325, 2/2257, 2/2217, 2/2216, 211920, 2/1660, 2/739, 2/395, 2/467, 2/1466, 2/762, 2/722, 21576, 21575, 2/569, 21574, 2/1989, 3m 2/1391, 2/1888, 2/1065, 2/669, 2/668, 2/747, 2/2024, 2/1771, 2/1647, 2/1087, 2/1362,2/1566,2/2309,2/2208,2/1995,2/1893,2/1885,2/1702, ,211508,2/1416,2/1395,2/1 277,211276,211272,2/1253,2/1192,2/1178,2/1139,211123,2/1078,2/1008,2/971,2/869, 2/ 709,2/551,2/501,2/448,2/447,2/446,2/445,2/429,2/419,2/418,2/417,2/355,2/234,2/1130,. ,2/2064,2/1756,2/1559,2/1429,2/1428,2/1400,2/1390,2/1389,2/1385,2/1291,2/ 1271,2/1269,2/1223,2/1183,2/1168,2/1094,2/903,2/757,2/756,2/753,2/745,2/744,2/632,2/1631 ,21630,2/420,2/372,2/2167,2/2129,2/1856,2/1744,2/1743, ,211057,2/1047, ,2/1728 ,2/11534,2/1204,2/1179,2/1146,2/1077 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyoru 29.06.2018 Av. Dr. M. Sezgin TANRIKUL İstanbul Milletvekili Tali İçişleri Komisyonlar v5 Esas Plan ve Bütçe Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:357 02 ez 2018 CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP Tarih :.... SO/572072... Sayı... Mİ Yemen TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz gerekçesi ile ekte sunulmuştur. Tali N Komisyon Kapisi Esas Komisyon © MP Tarih: Haziran E.No: BAŞKANI Jar na Prof. Dr. Nurettin Demir Muğla Milletvekili ne: İgyaa GENEL GEREKÇE Bilindiği üzere 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesi ile birlikte ülke genelindeki Büyükşehir Belediyesi sayısı 30'a ulaşmıştır. Ayrıca ve en önemlisi, Büyükşehir Belediyelerinin sınırları "İl Mülki Sınırları" olarak belirlenmiştir. Büyükşehir belediye sınırlarının, il mülki sınırları olarak belirlenmesi beraberinde; çok büyük borç yükünün Büyükşehir Belediyelerine devredilmesine sebep olmuştur. 6360 Sayılı Kanun ile il veya ilçe belediyeleri ile kapatılan belde belediyeleri, köy tüzel kişilikleri ve birlik ve buna benzer tüzel kişiliklere ait yüzlerce milyonluk borç, görev ve sorumluluk tanımı gereği Büyükşehir Belediyelerine devrolmuştur. Bu borç yükünün büyük kısmının da atık su ve içme-kullanma suyu yatırımlarından kaynaklanıyor olması nedeniyle de sürdürülebilir borç yönetimi yapma imkânı olmayan Büyükşehir Belediyelerine bağlı özel bütçeli Su ve Kanalizasyon İdarelerinin oluşmasına sebep olmuştur. Yukarıda ifade edilen borçlarla birlikte, geçmiş dönem ilgili idarelerce yapılan projeler için gerekli olup kamulaştırılması gereken ancak, kamulaştırılmayan çok sayıda taşınmazın maliyetlerini de devralmışlardır. İl mülki sınırları içinde bulunan, kapanan belde belediyeleri ile köy tüzel kişiliklerinin borçlarını devralan Büyükşehir Belediyelerine bağlı Su ve Kanalizasyon İdarelerine, 6360 Sayılı Kanun'un Geçici 1'inci Maddesinin 15 ve 29'uncu bentleri ile içme ve kullanma suyu bedellerinde 9675 ve 9450 oranında indirim yapmak, yasal bir zorunluluk haline getirilmiştir. Bu indirimler, Su ve Kanalizasyon İdarelerinin, işletme maliyeti ilçe merkezlerine göre çok daha yüksek olan mülga belde ve köylerden kaynaklı gelir kaybını da sübvanse etmek zorunda kalmasına sebep olmuştur. Bu duruma ek olarak, 6360 Sayılı Kanun'un Geçici 1'inci maddesinin 24 üncü fıkrasında da yatırım bütçesinin en az 9olO'luk kısmının; uygulanan indirimler nedeniyle yatırımın geri dönüş imkânı olmayan yerleşim yerlerine tahsis edilme zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca, 08.05.2014 tarih ve 28994 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliğinin" 9uncu maddesinde yer alan "İdareler su kayıp oranlarını, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren, büyükşehir ve il belediyelerinde 5 yıl içerisinde en fazla 9430, takip eden 4 yıl içerisinde ise en fazla 9625 düzeyine indirmekle yükümlüdür" hükmü gereği Su ve Kanalizasyon İdareleri yüzlerce milyonluk yatırımı, büyüklüğü ölçüsüne göre çok kısa bir vadede yerine getirmekle yükümlü hale getirilmiştir. Bunlara ek olarak, 2010/5 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin 9*uncu maddesinde yer alan "DSİ tarafından yapılacak akarsu ve dere yatağı ıslahlarının projesine göre yapılabilmesi için; bu alanlardan belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunanlar, ilgili belediyelerce DSİ'ye ihtilafsız olarak teslim edilecek, bu alanların dışında kalan yerlerin ise DSİ'ye tesliminin sağlanması hususunda gerekli çalışmalar valilerin koordinasyonunda yürütülecektir" hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm ile 6360 Sayılı Kanun öncesinde sadece Belediye sınırları içindeki projelerdeki kamulaştırmalardan yükümlü olan Büyükşehir Belediyeleri, tüm il mülki sınırları içindeki projelerin, yüzlerce milyona denk gelen kamulaştırma maliyetini karşılamakla yükümlü hale getirilmiştir. Yasal zorunluluklardan kaynaklı devralınan yüksek miktarda borcu ödemesi, köy ve beldelere uygulanan indirimleri sübvanse etmesi ve bunların yanında yine yasal zorunluluklar nedeniyle milyarlarca liralık yatırım ve kamulaştırma yapması beklenen Büyükşehir Belediyeleri ve bağlı kuruluşları, kendi öz kaynakları ile yukarıda detayları örneklenen mali yükün altından kalkma imkânları bulunmamaktadır. Bu nedenle, dış kaynak yaratmak zorunda olan Büyükşehir Belediyelerinin, 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 68'inci maddesinin "d" bendi karşısına çıkmaktadır. Bilindiği üzere bahsi geçen yasa maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır." hükmü bulunmaktadır. Yukarıda özetlenen yasal zorunlulukların doğurduğu büyük mali sorunları yaşayan ve dış kaynak yaratamayan 6360 Sayılı Kanun ile kurulmuş olan Büyükşehir Belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının büyük bir kısmı; sabit ve yarı sabit giderlerini ödeyebilmek uğruna, yatırım bütçelerini azaltmak ve dolayısıyla da her geçen yıl artan işletme maliyetlerini ödemek zorunda kalan kurumlar haline gelmektedir. Her yıl çığ gibi büyüyen bu kısır döngünün devam etmesi halinde birkaç yıl içinde sabit ve yarı sabit giderlerini dahi ödeyemeyen idarelerle karşılaşılması kuvvetle muhtemeldir. Bu kurumların bu hale gelmesi, Hazineye de büyük bir ek yük gelmesi ihtimalini de doğurmaktadır. İş bu gerekçeler doğrultusunda, özellikle büyük finansman kaynağına ihtiyaç duyulan ve halk sağlığı, kentsel yaşam kalitesi açısından büyük önem arz eden su ve kanalizasyon yatırımlarının gerçekleşmesine engel olmaktadır. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinin ivedilik gereken yatırım işlerinin finansmanının sağlanması ülkemiz adına yerine getirilmesi gereken bir zorunluluktur. Bu kanun teklifi ile; Belediyelerin borçlanma sınırına esas tutulan limite 6360 sayılı Kanunla kapatılma nedeniyle devir alınan belediye ve idare borçlarının dahil edilmeyerek borçlanma konusunda esneklik sağlanması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5393 Sayılı Belediye Kanununun 68 inci maddesine göre hesaplanan 6360 Sayılı Kanun ile tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köyler ile kapatılan birliklerden devraldıkları borçlar nedeni ile borç stok tutarı kesinleşmiş bütçe gelirlerinden fazla olan büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yasalar gereği yapmak zorunda olduğu yatırım planlarının finansmanın sağlanması amaçlanmıştır. MADDE 2- Yürürlük Maddesidir. MADDE 3- Yürütme Maddesidir. İLENİX 5393 SAYILI BELEDİYE KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 13.07.2005 tarih ve 5393 Sayılı Belediye Kanununda Yapılmasına Dair Kanun Teklifi 5393 sayılı Belediye Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 10 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12/11/2012 tarihli ve 28489 Resmi Gazetede yayımlanan 6360 sayılı On dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile büyükşehir belediyesi olan belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının 6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi gereği tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler ile kapatılan birliklerden devraldıkları borçlar 68 inci maddenin (d) bendindeki borç stok tutarının belirlenmesinde on yıl süre ile dikkate alınmaz. Bu madde kapsamındaki muafiyetten faydalanılarak yurt içi ve dışında yer alan finans kuruluşlarından kullanılacak olan yıllık kredi miktarı, o yılın yatırım bütçesini aşamaz. İş bu krediler, yatırım programında yer alan projelerin ve tüm kamulaştırma iş ve işlemlerinin finansmanında kullanılır. " MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5393 Sayılı Belediye Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/368, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-368-5393-sayili-belediye-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2e76f54f-c5ca-432f-b947-0188d9163e10 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.