# Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/369) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/369 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c47f2b47-65f2-4fd0-9cfa-0188d9165acd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-369-gecmiste-yasanan-aci-ve-travmalari-hatirlatan-isimleri-tasiyan-yerlerin-belirlenmesi-ve-bu > 2/369 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, ve benzeri alanların, kamu kurum ve kuruluşlara ait yapıların tespit edilmesi ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde tespit komisyonun oluşturulması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40. 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/İ11, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/140, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158. 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, "2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 01.06.2023 Tali Komisyon İçişleri Komisyonu Esas Komisyon Anayasa Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/369 OT erin 2073 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tah İçişleri Komisyonlar Anayasa Tanlr01 10.27018 Esas No:147 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i ge mir İğ CHP: pe TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25. Döneme ait 8112, 8113, 8114, 8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8634, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10920, 10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21773,21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi y hiğiyorum. pil Saygılarımla. Tali uteri Komisyon Esas > R "! Komisyon VA. ÇK v8 v li Tarih: Tb İf E. No: Bap | (lK | s Ss 2 10851 ,Ş © Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili m VE KANARLAR BŞK # map İk Kasım 2015 Numara; i TBMM | ep OE Ne: 5376 j GUMUMURİYET HALK PARTİSİ ii yanlığı GrupBâ$ Ağ ASİ Tarihi PT emmi 2015... Girip Sayı İN A ararsan TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1352 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum. Saygılarımla arz ederim. Dr.M. Sezgin TANRIKULU İstanbul milletvekili ÇT Tram ğ No : PAY Zİ. TEMM. 5 CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CAP) ae TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifim ve gerekçesi ektedir. DE-M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili — İciş Yer? Tali Kemisyon Esas kanla İlrmas a " Terin TT 70 E, io; iğ ll .Uzm. 7 Yrd, İva 7 1 3 ram YSA A Ürt 72 195 U80| GEREKÇE: Hesabı verilmemiş her ihlal, yası tutulmamış her kayıp toplumsal hafızada bir yara olarak durur. Bu yaraların üstüne sünger çekmek, söz konusu yaranın iyileşmesini değil, giderek toplumsal yapıyı kemirmesini ve hatta kangrenleşmesini beraberinde getirir. Ne yazık ki Türkiye'de pek toplumsal travma, hiçbir iyileştirme girişimi olmadan olduğu yerde bırakılmakta ve bu travmaların daha da derinleşmesine sebebiyet verecek uygulamalar ortaya konmaktadır. Bunun en tipik örneklerinden biri de söz konusu travmaların faili olanlarının isimlerinin çeşitli kurumlara veya yerlere verilerek "ölümsüzleştirilmesi" uygulamasıdır. Kuşkusuz bu uygulamalar, uygar ve demokratik hiçbir ülkede rastlanmayacak kadar gayri insanidir. Örneğin on binlerce yurttaşın hayatını altüst eden, pek çok yurttaşın canına, özgürlüğüne, hayat düzenine mal olan 12 Eylül askeri darbesinin bazı faillerinin isimleri halen sokaklarda, caddelerde, okullarda, parklarda veya muhtelif yerlerde varlığını sürdürmekte, bu da 12 Eylül'den mağdur olan, bu uygulamanın yarattığı travmadan etkilenen yurttaşların acılarını taze tutmaktan öte hiçbir işlev görmemektedir. Hukuku, kanunları, siyaseti ve hayatın genel akışını kendi kişisel veya ideolojik hırsları dolayısıyla altüst eden söz konusu kişiler, ne yazık ki yine kendilerinin temelini attığı hukuk düzeni içinde yargılanamamış ve bu kalkan sayesinde hesap vermekten kurtulmayı başarmışlardır. Ancak hesaplaşma sadece hukuki yollardan gerçekleşmek durumunda değildir. Söz konusu kişilerin isimlerinin, en azından acıları tazelemesine mani olacak şekilde hayatın her alanından silinmesi bile önemli bir adım olarak görülmektedir. Bu doğrultuda CHP 12 Haziran 2011 seçimleri öncesinde hazırladığı seçim bildirgesinde ve Güneydoğu broşüründe bu konu ile tespitlere yer vererek demokratikleşme bakımından bu yönde bir çalışmanın gerekli olduğunu savunmuştur. Demokratik ülkelerde, ismi ihlallerle anılanlar olsa olsa işledikleri suçlar dolayısıyla hatırlatılır. Türkiye'deki uygulama ise bunun tam tersidir. Toplum nazarında mahkum edilmiş pek çok ad parklarda, bulvarlarda, apartmanlarda, tesislerde, işletmelerde veya askeri kışlalarda "yaşatılmaya" devam edilmektedir. Bu uygulama, kuşkusuz müstakbel suçlular açısından teşvik edici, travmaya uğramış kesimler açısından da geleceğe dair şüphe uyandırıcı hisler yaratmaktadır. Bu bakımdan, yakın veya uzak geçmişte, acı ve travmalara sebebiyet vermiş olanların resmi veya sivil, hayatın her alanında silinmesi için bir tespit komisyonunun kurulmasını gerekli görmekteyiz. GEÇMİŞTE YAŞANAN ACI VE TRAVMALARI HATIRLATAN İSİMLERİ TAŞIYAN YERLERİN BELİRLENMESİ VE BU İSİMLERİN KALDIRILMASINA İLİŞKİN TESPİT KOMİSYONU KURULMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ Amaç MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı, ülkemizde geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve benzeri alanların, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işletme, tesis, bina ve benzeri tüm yapıların ve kışlaların tespit edilmesi ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir Tespit Komisyonu kurulması ve bu Komisyonun görev, yetki ve çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesidir. Komisyonun oluşumu MADDE 2- (1) Komisyonun üye sayısı on ikidir. Siyasi parti grupları tarafından bu Kanunun yayımını takip eden on beş gün içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Komisyon üyeliği için üçer aday bildirilir. Komisyon üyelerinin seçimi, siyasi parti grupları tarafından önerilen adayların Genel Kurulca işaret oyu ile onaylanması ile tamamlanır. (2) Komisyon, bu Kanunun yayımını takip eden bir ay içerisinde oluşturulur. (3) Komisyon Başkanı, komisyon üyeleri tarafından oyçokluğu esasına göre seçilir. Komisyonun görev ve yetkileri MADDE 3- (1) Komisyon, ülkemizde geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve benzeri alanları, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işletme, tesis, bina ve benzeri tüm yapıları ve kışlaları tespit etmek ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla önerilerde bulunmak üzere inceleme ve araştırmalar yapar. (2) Komisyon, göreviyle ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden bilgi isteyebilir ve belge alabilir. Komisyon, gerekli gördüğü hâllerde ilgili kişi ve uzmanların bilgisine başvurabilir. (3) Komisyonun görev süresi bir yıldır. Komisyonun çalışma usul ve esasları MADDE 4- (1) Komisyonun toplantı yeter sayısı üye tam sayisıdır. Komisyon, kararlarını üye tam sayısının dörtte üçü ile verir. Oylamalarda çekimser oy kullanılamaz. (2) Komisyon gündemi Başkan tarafından belirlenir. (3) Komisyon, geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan yerlerin tespitine yönelik inceleme ve araştırmaları resen yapabileceği gibi, başvuru üzerine de yapabilir. (4) Komisyon, görevi ile ilgili olarak hazırladığı, tespit ve önerilerini içeren raporu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. (0) Komisyonun raporu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca ad belirlemeye ve değiştirmeye yetkili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilir. Bu kuruluşlar raporun gereğini yerine getirmekte bir takdir hakkına sahip değildirler. Başvuru MADDE 5- (1) Komisyona başvurular, 1/11/1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunda belirlenen esaslara göre, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de ikamet eden yabancı gerçek kişiler tarafından yapılabilir. (2) Komisyon tarafından başvuru sahiplerine inceleme ve araştırma sonuçları hakkında bilgi verilir. Uygulanacak İçtüzük MADDE 6- (1) Bu Kanunda açıklık olmayan hâllerde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır. Yürürlük MADDE 7- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 8- (1) Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve Bakanlar Kurulu yürütür. i --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/369, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-369-gecmiste-yasanan-aci-ve-travmalari-hatirlatan-isimleri-tasiyan-yerlerin-belirlenmesi-ve-bu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c47f2b47-65f2-4fd0-9cfa-0188d9165acd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.