# Yapay Zekâ, Otomasyon ve Sosyal Dönüşüm Uyum Fonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/3744) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/3744 - **Sunuluş tarihi:** 25 Haziran 2026 - **İlk imza:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/249947e6-b6a6-4178-b1f3-019eff1c11eb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3744-yapay-zeka-otomasyon-ve-sosyal-donusum-uyum-fonu-kurulmasi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/3744 esas numaralı kanun teklifi 25 Haziran 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Lütfü Türkkan (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, yapay zeka, robotik sistemler ve otomasyon teknolojilerinin istihdam, sosyal güvenlik sistemi, kamu maliyesi ve çalışma hayatı üzerindeki etkilerini yönetmek, ortaya çıkabilecek gelir kayıplarını telafi etmek, işgücünün yeniden beceri kazanmasını sağlamak ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini güvence altına almak amacıyla Yapay Zeka ve Otomasyon Uyum Fonu ve Ulusal Yapay Zeka Etki Kurulu kurulması ile yapay zeka katma değer katkı payı, taşınabilir sosyal hak hesabı, ulusal yeniden beceri kazandırma programı ve benzeri uygulamaların hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni Yapay Zekâ, Otomasyon ve Sosyal Dönüşüm Uyum Fonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. Lütfü TÜRKKAN " Kocaeli Milletvekili Sağlık, Aile, Çalışma ve Tali Komisyon Sosyal İşler Sanayi, Ticaret, Enerji, Esas Komisyon (Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Tarih: 26-6-2026 İEsas No:2/3744 Adres: Halkla İlişkiler Binası 2.Kat Oda No:F219 TBMM-Çankaya/ANKARA &R ve KftRARLAR 6SKJ£_ 2 5 Ît^îirsn 2026 2 b tezra 2026 GEREKÇE Yapay zekâ ve otomasyon teknolojileri, sanayi devriminden bu yana çalışma hayatını en fazla dönüştüren gelişmelerden biri haline gelmiştir. Önümüzdeki yıllarda milyonlarca çalışanın mesleği dönüşecek, bazı meslekler ortadan kalkacak, yeni meslekler ortaya çıkacaktır. Türkiye'nin sosyal güvenlik sistemi büyük ölçüde çalışanlardan alınan primlere dayanmaktadır. İnsan emeğinin yerini teknolojinin aldığı bir dönemde mevcut finansman modelinin sürdürülebilirliği tartışmalı hale gelecektir. Bu Kanun Teklifi ile amaçlanan; teknolojik dönüşümü engellemek değil, dönüşümün toplumsal maliyetlerini yönetmek, çalışanları korumak, SGK sistemini geleceğe hazırlamak ve yapay zekâ çağında Türkiye'nin rekabet gücünü artırmaktır. Amaç, yapay zekâyı vergilendirmek değil; yapay zekânın yarattığı verimlilik kazancının küçük bir bölümünü yeniden eğitim, sosyal güvenlik ve toplumsal uyum için kullanmaktır. YAPAY ZEKÂ, OTOMASYON VE SOSYAL DÖNÜŞÜM UYUM FONU KURULMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ Amaç, Kapsam ve Tanımlar MADDE 1- Bu Kanunun amacı; yapay zekâ, robotik sistemler ve otomasyon teknolojilerinin istihdam, sosyal güvenlik sistemi, kamu maliyesi ve çalışma hayatı üzerindeki etkilerini yönetmek, ortaya çıkabilecek gelir kayıplarını telafi etmek, iş gücünün yeniden beceri kazanmasını sağlamak ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini güvence altına almaktır. MADDE 2- Bu Kanun; a) Yapay zekâ tabanlı sistemleri, b) Robotik üretim sistemlerini, c) Otomasyon sonucu iş gücü ihtiyacını azaltan teknolojileri, d) Bu teknolojileri kullanan gerçek ve tüzel kişileri, kapsar. MADDE 3- Bu Kanunun uygulanmasında; "Otomasyon" insan emeğiyle yürütülen iş süreçlerinin yazılım, robotik sistem veya yapay zekâ tarafından gerçekleştirilmesini, "İstihdam İkame Oranı" belirli bir dönemde teknoloji nedeniyle ortadan kaldırılan tam zamanlı çalışan sayısını, "Yapay Zekâ Katma Değer Kazancı" işletmenin otomasyon sonucu elde ettiği ilave verimlilik artışını ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Yapay Zekâ ve Otomasyon Uyum Fonu MADDE 4- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde "Yapay Zekâ ve Otomasyon Uyum Fonu" kurulmuştur. Fonun gelirleri şunlardır: a) Yapay Zekâ Katma Değer Katkı Payı, b) Dijital hizmet gelirlerinden aktarılacak paylar, c) Genel bütçe katkıları, d) Uluslararası fon ve hibeler, e) Diğer gelirler. MADDE 5- Fon gelirleri yalnızca aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir: a) İşini kaybeden çalışanların yeniden eğitim programları, b) Yapay zekâ dönüşümünden etkilenen sektörlerde ücret destekleri, c) Mesleki dönüşüm bursları, d) Teknoloji dönüşümüne uyum sağlayan KOBİ destekleri, e) Sosyal güvenlik sistemine aktarılacak katkılar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yapay Zekâ Katma Değer Katkı Payı MADDE 6- Bir işletmede yapay zekâ veya otomasyon yatırımı sonucu çalışan sayısında yüzde 20 ve üzeri azalma meydana gelmesi halinde, elde edilen verimlilik kazancı üzerinden yüzde 2 ile yüzde 5 arasında değişen oranlarda Yapay Zekâ Katma Değer Katkı Payı alınır. Oranlar sektör bazında Cumhurbaşkanınca belirlenir. MADDE 7- Katkı payı; a) Yeni yatırım yapan işletmeleri cezalandırmayacak, b) Uluslararası rekabet gücünü zayıflatmayacak, c) Teknolojik dönüşümü engellemeyecek, şekilde uygulanır. Katkı payı hiçbir şekilde kurumlar vergisinin yerine geçmez. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Sosyal Güvenlik Koruma Mekanizması Madde 8- Sosyal Güvenlik Kurumu her iki yılda bir; a) | milyon, b) 5 milyon, c) 10 milyon, d) 20 milyon kişilik istihdam kaybı senaryolarına göre aktüeryal etki raporu hazırlamakla yükümlüdür. Madde 9- Yapay zekâ ve otomasyonun SGK prim gelirleri üzerindeki etkileri TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sunulur. Taşınabilir Sosyal Hak Hesabı Madde 10- Her vatandaş için dijital ortamda "Taşınabilir Sosyal Hak Hesabı" oluşturulur. Bu hesapta; a) Emeklilik hakları, b) İşsizlik sigortası hakları, c) Mesleki eğitim kredileri, d) Sağlık hakları, bir arada tutulur. Vatandaş iş değiştirdiğinde, serbest çalıştığında veya girişimci olduğunda haklarını kaybetmez. ALTINCI BÖLÜM Ulusal Yeniden Beceri Kazandırma Programı Madde 11- Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu ve İŞKUR koordinasyonunda "Ulusal Yeniden Beceri Kazandırma Programı" oluşturulur. Program kapsamında; a) Yapay zekâ, b) Veri analitiği, c) Robotik bakım, d) Siber güvenlik, e) Dijital üretim, alanlarında ücretsiz eğitim sağlanır. MADDE 12- Otomasyon nedeniyle işini kaybeden çalışanlar, programlara katıldıkları süre boyunca asgari ücretin yüzde 75'i oranında dönüşüm desteği alırlar. Çalışma Hayatına Uyum MADDE 13- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yapay zekâ kaynaklı verimlilik artışlarının çalışma sürelerine etkisini değerlendirmek üzere her üç yılda bir "Çalışma Süresi Raporu" hazırlar. Haftalık çalışma süresinin azaltılmasına yönelik pilot uygulamalar başlatılabilir. MADDE 14- Platform çalışanları, dijital serbest çalışanlar ve proje bazlı çalışanlar için sosyal güvenlik kapsamını genişleten düzenlemeler en geç iki yıl içinde hazırlanır. SEKİZİNCİ BÖLÜM Ulusal Yapay Zekâ Etki Kurulu Madde 15- Cumhurbaşkanlığı, TBMM, üniversiteler, işçi ve işveren örgütleri ile teknoloji sektörünün temsilcilerinden oluşan "Ulusal Yapay Zekâ ve İstihdam Etki Kurulu" kurulur. Kurul; a) Yapay zekânın iş gücü piyasasına etkilerini, b) Yeni meslekleri, c) Kaybolan meslekleri, d) Gelir dağılımı sonuçlarını, e) Sosyal güvenlik sistemine etkilerini, yıllık raporlarla kamuoyuna açıklar. GEÇİCİ MADDE 1 Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Yapay Zekâ ve Otomasyon Uyum Fonu kurulur. GEÇİCİ MADDE 2 İlk ulusal istihdam risk haritası bir yıl içinde hazırlanır. MADDE 16- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 17- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Yapay Zekâ, Otomasyon ve Sosyal Dönüşüm Uyum Fonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3744, 25 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3744-yapay-zeka-otomasyon-ve-sosyal-donusum-uyum-fonu-kurulmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/249947e6-b6a6-4178-b1f3-019eff1c11eb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.