# 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/382) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/382 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3d50caa4-741d-428d-9577-0188d917f32a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-382-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/382 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, Büyükşehir belediyelerine ilçe belediyeleri tarafından hazırlanan imar planlarını reddetme yetkisi verilmesi, engellilere yönelik veri tabanı oluşturulması ve bunların ilçe belediyeleri ile paylaşılması öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620. 2/4579. 2/3940, 2/3941, 2/3890. 2/3436. 2/3372. 2/3252, 2/3221. 2/3165. 2/3156, 2/3157. 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789. 2/2666, 2/2492. 2/2396. 2/1724, 2/1725. 2/1698, 2/1144. 2/821. 2/825. 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365. 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381. 2/382, 2/383, 2/384,2/385.2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397.2/398,2/399.2/400.2/401.2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410. 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/1İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349. 2/139, 2/350, 2/r40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210,2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/1'8, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyon | Komisyonu Esas Komisyon İçişleri Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/382 BMM Ü 1 Haziran 203 0.1 kesir 2023 KALMAYAN VE) TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde verilen; 2/2293, 2/2083, 2/2025, 2/1996, 2/1940, 2/1918, 2/1904, 2/1903, 2/1902, 2/1886, 2/1773, 2/1570, 2/1489, 2/1408, 2/1145, 2/1061, 2/979, 2/836, 2/738,2/359, 2/497, 2/2265, 2/1726, 2/1363, 2/1216, 2/1205, 2/1561, 2/483, 2/405,2/1784, 2/2326, 2/2325, 2/2257, 2/2217, 2/2216, 211920, 2/1660, 2/739, 2/395, 2/467, 2/1466, 2/762, 2/722, 21576, 21575, 2/569, 21574, 2/1989, 3m 2/1391, 2/1888, 2/1065, 2/669, 2/668, 2/747, 2/2024, 2/1771, 2/1647, 2/1087, 2/1362,2/1566,2/2309,2/2208,2/1995,2/1893,2/1885,2/1702, ,211508,2/1416,2/1395,2/1 277,211276,211272,2/1253,2/1192,2/1178,2/1139,211123,2/1078,2/1008,2/971,2/869, 2/ 709,2/551,2/501,2/448,2/447,2/446,2/445,2/429,2/419,2/418,2/417,2/355,2/234,2/1130,. ,2/2064,2/1756,2/1559,2/1429,2/1428,2/1400,2/1390,2/1389,2/1385,2/1291,2/ 1271,2/1269,2/1223,2/1183,2/1168,2/1094,2/903,2/757,2/756,2/753,2/745,2/744,2/632,2/1631 ,21630,2/420,2/372,2/2167,2/2129,2/1856,2/1744,2/1743, ,211057,2/1047, ,2/1728 ,2/11534,2/1204,2/1179,2/1146,2/1077 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyoru 29.06.2018 Av. Dr. M. Sezgin TANRIKUL İstanbul Milletvekili Tali |, , ii, Bayındırlık İmar Ulaştırma ve Turizm Komisyonlar Esas İçişleri Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:359 02 ez 2018 TEM, KE — | CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP Za r2e16.. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞ'NA 5216 Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur. ©) .0s.lah Zeynep ALTIOK İzmir Milletvekili Tai | ğa eşin < Baker ve Komisyon e Esas iR Komisyon N AK İNLEŞ İ Tarih: 25 Mans 203 E.No; # İ ERİ 46. BAŞKANI MA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde verilen; 2/2293, 2/2083, 2/2025, 2/1996, 2/1940, 2/1918, 2/1904, 2/1903, 2/1902, 2/1886, 2/1773, 2/1570, 2/1489, 2/1408, 2/1145, 2/1061, 2/979, 2/836, 2/738,2/359, 2/497, 2/2265, 2/1726, 2/1363, 2/1216, 2/1205, 2/1561, 2/483, 2/405,2/1784, 2/2326, 2/2325, 2/2257, 2/2217, 2/2216, 211920, 2/1660, 2/739, 2/395, 2/467, 2/1466, 2/762, 2/722, 21576, 21575, 2/569, 21574, 2/1989, 3m 2/1391, 2/1888, 2/1065, 2/669, 2/668, 2/747, 2/2024, 2/1771, 2/1647, 2/1087, 2/1362,2/1566,2/2309,2/2208,2/1995,2/1893,2/1885,2/1702, ,211508,2/1416,2/1395,2/1 277,211276,211272,2/1253,2/1192,2/1178,2/1139,211123,2/1078,2/1008,2/971,2/869, 2/ 709,2/551,2/501,2/448,2/447,2/446,2/445,2/429,2/419,2/418,2/417,2/355,2/234,2/1130,. ,2/2064,2/1756,2/1559,2/1429,2/1428,2/1400,2/1390,2/1389,2/1385,2/1291,2/ 1271,2/1269,2/1223,2/1183,2/1168,2/1094,2/903,2/757,2/756,2/753,2/745,2/744,2/632,2/1631 ,21630,2/420,2/372,2/2167,2/2129,2/1856,2/1744,2/1743, ,211057,2/1047, ,2/1728 ,2/11534,2/1204,2/1179,2/1146,2/1077 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyoru 29.06.2018 Av. Dr. M. Sezgin TANRIKUL İstanbul Milletvekili Tali |, , ii, Bayındırlık İmar Ulaştırma ve Turizm Komisyonlar Esas İçişleri Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:359 02 ez 2018 g4 Mays 2018 Numatfa: TEM No: ( 8 bolu GENEL GEREKÇE Aşağıda sözü geçen hükümde, büyükşehir belediyelerinin ilçe belediyeleri tarafından hazırlanan planları onaylama ve değişiklikle onaylama görev ve yetkisine yer verilmiş, ancak bu planları reddetme yetkisi düzenlenmemiştir. Bu husus zaman zaman yorum kargaşasına yol açmakta ve yargıda veya belediyeler arasında büyükşehir belediyelerinin 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının "b" bendi kapsamında kendisine gönderilen planları yalnızca onaylama ya da değiştirerek onaylama yetkisinin bulunduğu, iade etme yetkisinin bulunmadığı yönünde değerlendirmeler yapılmaktadır. Büyükşehir belediyelerine plan onaylama görev ve yetkisinin verilmesinin gerekçesi, ilçe belediyelerinin bazılarının bu konuda yeterli yetişmiş eleman ya da teknik donanıma sahip olmayışı, bu nedenle planların daha güçlü kadro yapısına ve teknik yapıya sahip büyükşehir belediyeleri tarafından hukuka uygunluk açısından denetlenmesinin amaçlanmasıdır. Büyükşehir belediyelerine verilen onay görev ve yetkisinin bir nedeni de, ilçe belediyeleri tarafından yapılan uygulama imar planlarının, büyükşehir belediyesi tarafından yapılan nazım imar planlarına uygunluğunun sağlanmasıdır. Şehirlerin düzenli bir biçimde gelişmesi, sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşması, imar planları aracılığıyla bu gelişmenin bir sisteme bağlanması ve gelişmenin önceden yönlendirilerek alınan plan kararlarının mekâna yansıtılması yoluyla mümkündür. Büyükşehir belediyelerine çevre düzeni planlarını ve nazım imar planlarını yapma görev ve yetkisinin verilmesinin nedeni, üst ölçekli plan olan, çevre düzeni planının il bütününde ele alınarak ana ilkelerin ve gelişme eğilimlerinin belirlenmesi, alt ölçekli planlar arasında da imar ve planlama açısından bütünselliğin sağlanması, böylelikle birbirinden kopuk ve parçacıl planların önüne geçilerek, il sınırları içinde planlı ve düzenli gelişmenin sağlanmasıdır. Ancak, değişik kanunlarla çok sayıda kamu kurumuna görevleriyle ilgili konularda münferit parseller bazında imar planları yapma görev ve yetkisi verilmiştir. Bu da bütüncül planlama anlayışından uzaklaşılarak, kent düzeyinde getirilen plan kararlarının dengesini bozan imar planlarının onaylanması sonucunu doğurmakta ve gerekli sosyal donatı alanlarından yoksun, plansız ve birbirinden kopuk bir biçimde yapılaşmış mekânların oluşturulmasına sebebiyet vermektedir. Kanun'da engellilere yönelik sosyal ve kültürel hizmetleri yürütme ve yardımlar yapma görev ve yetkisi büyükşehir belediyelerine verilirken, aynı zamanda 5393 sayılı Kanun ile belediyelere de aynı mahiyette görev ve yetkiler verilmiştir. Söz konusu yardım ve hizmetlerini kişilerin engel durumuna ve sosyal konumuna göre sağlıklı ve doğru bir biçimde dağılımının sağlanması, dengeli ve eşit bir biçimde yürütülebilmesi ve mükerrerliğin önüne geçilmesi; belli bir sistem dâhilinde hareket edilmesi ve büyükşehir belediyeleri ve yetki alanındaki ilçe belediyeleri arasında koordinasyonun sağlanması ile mümkündür. 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1ç. fıkrasının "g" bendi ve "k" bendi uyarınca; büyükşehir belediye sınırları içindeki meydan, bulvar, cadde ve anayolların bakım, yapım, onarımı, bu alanların işgaline ilişkin düzenlemeler yapmak, bu alanların zabıta hizmetlerini yürütmek büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasındadır. Bu alanların işgaline İzin vermek ve izinsiz işgalleri men etmek de büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri dâhilindedir. Ancak büyükşehir belediyelerinin yetki ve sorumluluk alanlarındaki meydan, bulvar, cadde ve anayolların işgal harcının hangi kurum tarafından tahsil edileceği hususunda kanunlarda - açıklık bulunmaması, tahsilât konusunda yetki kargaşasına sebebiyet vermektedir. Büyükşehir belediyelerinin söz konusu alanlarda her türlü hizmeti vermek ve denetim işlerini yürütmek görev ve yetkisinin bulunduğu göz önüne alındığında, buradan elde edilecek gelirlerin de yine büyükşehir belediyelerine ait olması gerekir. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1: Yapılan değişiklikle, büyükşehir belediyelerinin belirtilen yetkilerini sağlıklı bir biçimde kullanabilmeleri için, nazım imar planlarına aykırı buldukları uygulama imar planlarını geri çevirme yetkilerinin de bulunması zorunludur. Böylelikle, reddedilen uygulama imar planı ilçe belediyesi tarafından yeniden gözden geçirilerek nazım imar planına uygun hale getirilmesi sağlanacaktır. Bu nedenle "uygun bulmadıklarını belediyelere iade etmek" ibaresinin eklenmesi uygun olacaktır. İmar planları arasındaki bütünselliğin korunarak, ilin tamamını kapsayan ve kentin sosyal ve ekonomik gelişimini yönlendiren üst ölçekli plan kararlarının sağlıklı bir biçimde alt ölçeklere yansıtılabilmesi için, değişik kurumlar tarafından hazırlanan imar planlarının büyükşehir belediyesinin olumlu görüşünün ardından onaylanması uygun olacaktır. Bu nedenle "Plan yapma yetkisi bulunan diğer kamu kurumları, görev alanlarına giren konularda hazırladıkları veya hazırlattıkları 1/25000 ölçekli çevre düzeni planlarını, 1/5000 ölçekli nazım imar planlarını ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarını onaylamadan önce, plan bütünlüğünün sağlanması açısından büyükşehir belediyelerinin uygun görüşünü almak zorundadırlar" paragrafının eklenmesi uygun olacaktır. MADDE 2: Büyükşehir belediyelerinin kontrol ve denetiminde, kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etmeyecek şekilde engelli verilerinin toplanması ve belli koşullar dâhilinde bu verilerin ilçe belediyeleri ile paylaşılması, hizmet ve yardımların çok daha verimli olması sonucunu doğuracaktır. Bu nedenle "Engellilere yönelik veri tabanları oluşturmak ve bunları ilçe belediyeleri ile paylaşmak" cümlesinin eklenmesi uygun olacaktır. MADDE 3: 5216 Sayılı Kanun'un büyükşehir belediyelerinin gelirlerini düzenleyen 23. maddesinde, görev ve yetkisi dâhilindeki bu alanlardan tahsil edilen işgal harcına ilişkin düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle, 23. maddenin 1. fıkrasının büyükşehir belediyesine bırakılan alanlardaki vergi, resim ve harçların büyükşehir belediyelerine ait olacağına ilişkin "d" bendine "yollar ve meydanlar" ibaresinin eklenmesi uygun olacaktır. MADDE 4: Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 5: Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ Madde 1: 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin Vinci fıkrası "b" bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. b) Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar. ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek, uygun bulmadıklarını belediyelere iade etmek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak. Plan yapma yetkisi bulunan diğer kamu kurumları, görev alanlarına giren konularda hazırladıkları veya hazırlattıkları 1/25000 ölçekli çevre düzeni planlarını, 1/5000 ölçekli nazım imar planlarını ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarını onaylamadan önce, plan bütünlüğünün sağlanması açısından büyükşehir belediyelerinin uygun görüşünü almak zorundadırlar. Madde 2: 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin Vinci fıkrası "v" bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak. Engellilere yönelik veri tabanları oluşturmak ve bunları ilçe belediyeleri ile paylaşmak. Madde 3: 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23. maddesinin Vinci fıkrası "d" bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. d) Büyükşehir belediyesine bırakılan yollar ve meydanlar sosyal ve kültürel tesisler, spor, eğlence ve dinlenme yerleri ile yeşil sahalar içinde tahsil edilecek her türlü belediye vergi, resim ve harçları. MADDE 4- Yürürlük maddesidir. MADDE 5- Yürütme maddesidir. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/382, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-382-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3d50caa4-741d-428d-9577-0188d917f32a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.