# Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3898)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/3898
- **Sunuluş tarihi:** 30 Eylül 2026
- **İlk imza:** Cumhur Uzun (Yeni Parti, Muğla)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/925ffadc-448a-4525-b50d-01a0f222d0f1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3898-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasin

> 2/3898 esas numaralı kanun teklifi 30 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Cumhur Uzun (Yeni Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Anayasa Mahkemesince iptal edilen kanun maddelerinin, verilen süre içinde yeni düzenleme şeklinde aynen veya benzer aykırılık içerir şekilde TBMM tarafından yasalaştırılması ve daha sonra yeniden Anayasa Mahkemesi önüne getirilmesi hâlinde ivedi olarak incelemeye alınması ve iptaline karar verilmesi hâlinde iptal kararının yürürlüğü için TBMM'ye dört aydan fazla süre verilmemesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim ve gerekçesi ekte Başkanlığınıza sunulmuştur.

Gereğini arz ederim,

Saygılarımla. uğla Milletvekili

Tali Komisyon

Esas Komisyon ' Anayasa

Tarih: 1-10-2026 Esas No:2/3898 el, hi, EN İRAN Pay ile)

İN SESİ ağ

TBMM ğ

No: "gu 9516

GENEL GEREKÇE

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinde görülen davalar oldukça uzun sayılabilen süreler almaktadır. Bu sürelerin sonunda; Anayasa Mahkemesi'nce görüşülerek iptal edilen ve yasamaya düzenleme süresi kazandırmak üzere iptal hükmünün yürürlüğünü ileri bir tarihe bıraktığı (bir yılı geçmemek üzere) kararlara dair düzenlemeler, özellikle son yıllarda iktidar tarafından yüksek mahkemece tanınan sürenin sonlarına doğru Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği gerçeği karşısında bu durum, özellikle son dönemde ne yazık ki; Anayasa'ya uymamanın kanuna uydurulmuş hali olarak yeni kanun yapma tekniği haline gelmiştir.

Getirilen bu yeni tekliflerin birçoğu Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçelerini karşılamadığı gibi büyük bir bölümü ise Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanun madde ya da maddelerinin aynısı şeklinde yeniden kanunlaşmaktadır.

Anayasa'ya aykırı olarak yeniden kanunlaştırılan madde ve hükümler için tekrar Anayasa Mahkemesine gidilmek zorunda kalınmakta ve fakat bu yeni düzenleme Anayasa Mahkemesinde yeni bir başvuru olarak inceleme sırası almakta, inceleme sırası gelinceye kadar da yürürlüğünü sürdürmek suretiyle; Anayasa aykırılığı daha önce mahkemece tespit edilmiş olan bir kanun, madde ya da maddeler hukuk aleminde inceleme süresi ve yeni düzenleme süresi boyunca uygulamada kalmakta, bu durum haksız hak elde edilmesi ya da hak ihlallerine neden olmaktadır.

Bu nedenle;

Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen bir kanun maddesi ya da maddelerinin verilen süre içinde yeni düzenleme şeklinde aynen ya da yine benzer aykırılık içerir şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce yasalaştırılması ve daha sonra yeniden mahkeme önüne götürülmesi halinde, inceleme sırası beklenmeksizin ivedi olarak incelemeye alınması ve iptaline karar verilmesi halinde, iptal kararının yürürlüğü için yasa koyucuya dört aydan fazla süre verilmemesi yönlü düzenleme ile, Anayasaya aykırılığı Yüksek Mahkeme tarafından tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde, uygulamada uzun süreler kalmaması, bu nedenle haksız hak elde edilmemesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığına gölge düşüren bu tür yasa yapmanın son bulması açısından bu düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Kanunun 39 maddesine eklenecek fıkra ile daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasına konu olması hâlinde bu dosyaların ivedi olarak incelenmesi sağlanmaktadır.

MADDE 2- Kanunun 66'ncı maddesinin üçüncü fıkrasına eklenecek cümle ile daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde yasa koyucuya verilecek sürenin dört ayı geçmemesi böylelikle Anayasaya aykırılığı Yüksek Mahkeme tarafından tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde uygulamada uzun süreler kalmaması bu nedenle haksız hak elde edilmesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığına gölge düşüren bu tür yasa yapımının son bulması amaçlanmıştır.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir

MADDE 4- Yürütme maddesidir

ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun, 39 uncu maddesinin başlığına "ile ivedi olarak incelenecek dosyalar" ibaresi, aynı maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir.

"(5) Daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasına konu olması hâlinde, bu dosyalar ivedi olarak incelemeye alınır."

MADDE 2- 6216 sayılı Kanunun, 66 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"Daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde bu süre dört ayı geçemez."

MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Cumhur Uzun (Yeni Parti, Muğla). “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3898, 30 Eylül 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3898-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/925ffadc-448a-4525-b50d-01a0f222d0f1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
