# Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türk Yargıç Üye Seçimi Hakkında Kanun Teklifi (2/391) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/391 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/346cec87-3163-4d06-ae94-0188d918f9fd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-391-avrupa-insan-haklari-mahkemesine-turk-yargic-uye-secimi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/391 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yargıç üye seçimi yönteminin düzenlenmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1.698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48. 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301. 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103,2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/1İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon Dışişleri Komisyonu İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Esas Komisyon Adalet Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/391 OT Haziran 2023 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1651,2/1629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 21171, 21170, 2/169, 2/1168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 21156,2/155,2/154,2/153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,21127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 2/108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94,2/93, 2192,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2173, 2172, 2/71, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2/61, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Dışişleri Komisyonlar İnsan Haklarını İnceleme id Adalet Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:156 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i 1. B.M.M, Sayı ..4. 16. LEE TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25. Döneme ait 4965, 5291, 5293, 5296, 5711, 5713, 5714, 5718, 5779, 5987, 6442, 6673, 6786, 6788, 7312, 8147, 8149, 8152, 9234, 9567, 9570, , 10107, 10111, 10114, 10887, 11122, * 13142, 13143, 13146, 15248 15523, 15524, 16535, 16694, 17646, 21780, 23657, 24261, 24489, 26619 ve 27305 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili Saygılarımla. — -Pasiğları , Tal İlam Helen he eleme Komisyon NN Pdhlet vi , Tarih; 11 9015 E. Na: 2. 2k Kasım 2015 S2 İ CUMHURİYET HALK PARTİSİ HP Tarih :. 1.4. Miss /0İ)......... Sayı :....... T A3 asapanaa aasarasızaş TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türk Yargıç Üye seçimi hakkında kanun teklifimiz gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur Özceü Dr/M. Sezgin TANRIKULU CHP Başkanvekili (3 in 2015 No: GAZ GENEL GEREKÇE Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi, Avrupa Konseyinin en önemli "yargısal denetim" mekanizmasıdır. Türkiye 1987 yılında Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna bireysel başvuru hakkını kabul etmişti. 1990 yılında da Avrupa İnsan Haklan Divan'ın yargı yetkisini kabul etmiştir. 1998 yılında 11 no'lu protokolle Komisyon ve Divan birleşerek tek mahkeme haline geldi ve "Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi" adını aldı. Bu tarihten itibaren Türkiye tek yargıçla temsil edilmeye başlandi Türkiye Avrupa Mahkemesi kuruluş sürecine katılan ve yargıç vermesine rağmen uzun yıllar yargı yetkisini kabul etmemişti. Bireysel başvuru hakkının kabulü sonrası Türkiye hakkında en çok dava açılan ülke durumuna gelmiştir. Özellikle AB aday üyelik sürecinde yapılan reformlarda AİHM kararlarının büyük etkisi olmuştur. Ayrıca AİHM kararları CMK ve İdari Yargılama Usulü Kanununda "yeniden yargılama" nedeni olmuştur. Türkiye AİHM davaları nedeniyle en çok tazminat ödeyen ülkelerden birisi olması nedeniyle de yargıç seçimi çok önemlidir. Bu sebeple yargıç üye seçiminin tarafsızlık konusunda şüphe uyandırmayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Bu nedenle bu kanun teklifi hazırlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE :1- Yargıç seçiminde bu madde ile tek yanlı iktidar tasarruflarını önlemek, liyakat, bilgi, tecrübe ve kurumlar arası eşitlik sağlamayı amaçlamıştır. MADDE :2- Yürürlük maddesidir. MADDE :3-Yürütme maddesidir & (sig sini " " 28) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türk Yargıç Üye seçimi Hakkında Kanun Teklifi MADDE 1: - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine aşağıda ki esaslara göre üye seçimi önerilir, Dışişleri Bakanlığının Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisine sunacağı üç yargıç adayının biri Türkiye Barolar Birliği, biri üst yargı kurumlan ve diğeri Hukuk Fakülteleri öğretim üye/eri arasından seçilir. Dışişleri Bakanlığınca bir ay içerisinde bu kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmeliği çıkarır. Önerilecek yargıçların Konsey resmi dillerinden birini bilmesi kendi alanında en az on beş yıl çalışmış olması, kırk yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. GEÇİCİ MADDE 1: - Bu kanun hükümleri 2015 yılından sonra seçilecek yargıçlar hakkında uygulanacaktır. MADDE 2: - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer MADDE 3: - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Türk Yargıç Üye Seçimi Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/391, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-391-avrupa-insan-haklari-mahkemesine-turk-yargic-uye-secimi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/346cec87-3163-4d06-ae94-0188d918f9fd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.