# 05.02.1972 Tarih ve 1586 Sayılı "Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanunun" Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/412) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/412 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/03eb1448-5b5c-48d2-b235-0188d91b5f36 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-412-05-02-1972-tarih-ve-1586-sayili-deniz-gezmis-yusuf-aslan-ve-huseyin-inan-in-olum-cezalar > 2/412 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanunun yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/r40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163,2/164,2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon Esas Komisyon Adalet Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/4127 Ü Tİ Haziran 2023 1271076 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tah Komisyonlar Esas Adalet Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:177 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i EE BUMHURİYET HALK PAST amme 5'i Byiepığ çtlığı ç GHP|gn Si 1gE TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25. Döneme ait 8142, 8113, 8114,8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, — 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866, 10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10904, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 2177 21773, 21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yerli . Dr. M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili Saygılarımla. İ Tali 5 " . j Komisyon Es Att Tİ Komisyon Deal Nİ • Tarihi Tali o E.Ne ö TENİM 2k Kasım 205 2h Kasm 2015 çe İCAP Tarih... im an TÜRKİYE BÜYÜK MİLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 24. Dönemde Meclis Başkanlığına verilmiş, 2 / 203 esas numaralı kanun teklifini yeniliyorum. Gereğini * saygılarımla arz ederim. CHP Grup ânvellili TM.JEZGİ NRİKULU 4 26 Tu 2015 v2 erdrammemi Grup Başkanlığı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 05.02.1972 tarih ve 1586 sayılı " Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN'ın Ölüm cezalarının Yerine getirilmesine Dair Kanunun" yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. Ali Rıza Öztürk Mersin Milletvekili Tali Komisyon Esas Komisyon A Ja İce Tarih: 90 EF. No:) (107 /4 İRR 2. | Kli BAŞKAN -Z> # Kanutilâr ve Karalar Müdürlüğü diken 2011 Numarâ * © 01 fan 201 GEREKÇE Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın bundan otuz dokuz yıl önce haksız bir şekilde idam edilmişlerdir. Bundan kırk üç yıl önce, 1968'de, başta Avrupa ve Amerika olmak üzere, Latin Amerika ülkeleri ve tüm ülkelerde gençlik hareketleri başlamış, "özgür, demokratik üniversite" talepleriyle başlayan bu hareketler daha sonra işçi gençlik, köylü gençliğe sıçramış, toplumun diğer kesimlerine sıçramış. Bu hareketler bizim ülkemizi de etkilemiş, derinden etkilemiştir. Ama demokratik ülkelerde bu hareketler hoşgörüyle karşılanmış ve o dönemin gençlik liderleri daha sonra bakan olmuş, ancak bizim gibi ülkelerde demokrasi kıt olduğundan, demokratik hak ve özgürlükler olmadığından, bizim gençlik hareketinin liderleri idam sehpalarına gönderilmiş ve toplu katledilmişlerdir. "1968 olayları" denilince akla başta Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan gelmektedir. Bunların bu yükselen gençlik mücadelesini de esas olarak bastırmak, bunların düşüncelerinin önüne geçmek için, toplumda yükselen bu muhalefeti bastırmak için 12 Mart 1971 askeri darbesi gelmiştir. Askeri darbe, tüm olağanüstü yönetimlerde olduğu gibi, bir hukuksuzluk, bir keyfilikle başlamıştır ve başta bu gençlik hareketlerinin liderleri tutuklanmış, bunlar yargılanmaya başlanmıştır. Deniz Gezmişler ne yaptı da yargılandılar, ne eylem yaptılar da yargılandılar? Onlar "Anayasa ihlal edilmesin." dediler, "1961 Anayasası tam uygulansın." dediler ve Anayasa'yı ihlalden yargılandılar. Onlar, gerçekten 61 Anayasası'nın uygulanması için Samsun'dan Ankara'ya kadar yürüyüş yapan insanlardı. Onların 146'dan, yani Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nı tağyir, tebdil ve ilgadan yargılanmasını gerektirecek en küçük somut bir eylemlerinin olmadığı ve o konudaki o suçun maddi unsurlarının olmadığı bugün tüm hukukçular tarafından tespit edilen bir gerçektir. Denizler, Mahirler, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan bir uyanışın ürünüydü. Onlar, kendilerini evrensel mücadelenin, yani ezenlerle ezilenlerin mücadelesinin bir parçası olarak görüyorlardı. Onlar, emperyalizm ve iş birlikçilerinin bu ülkeden sökülüp atılacağına, Türkiye'nin bağımsızlığına kavuşacağına ve bir gün bu ülkede sömürünün olmadığı insanların eşit ve özgür olacakları bir toplumsal düzenin kurulacağına inanmaktaydılar. İnsanın insanı sömürmediği hakça bir düzenin Türkiye'de kurulmasını istiyorlardı. Böyle bir düzenin kurulması için ülkenin bağımsız olması gerektiğini düşünüyorlardı. Bu nedenle emperyalizme ve yerli iş birlikçilerine karşı mücadele edilmesinin gerektiğini düşünüyorlardı. Tarihteki pek çok devrimci gibi Denizlerin de ölümü göze almalarını, idam sehpası önünde bile kararlılıklarından yılmamalarını sağlayan işte bu inanç ve bu mücadele gücüdür. > Bugün geçmişe dönüp baktığımızda Deniz Gezmiş'i, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ı darağacına çıkaranlar gerek o 12 Mart faşist diktatörlüğünün önderleri gerekse o dönemde, olağanüstü dönemde olağanüstü hukuk kurallarına bağlı olarak onların idam kararlarını verenlerin bugün halk tarafından hiç birisi bilinmiyor. Onların, o idam kararını verip uygulayanları halk unuttu. Ancak egemen güçlerin her türlü unutturmasına, baskısına ve tehdidine karşı hiç kimse Deniz Gezmiş'i, Yusuf Aslan'ı ve Hüseyin İnan'ı unutmadı. Bu kanun teklifi bir itibar iadesi teklifi değildir. 2 Mayıs 1972 tarihinde Meclis tarafından alınan yanlış bir kararın düzeltilmesi talebidir. Anayasaya tam bağlılık ve tam bağımsızlık için mücadele eden Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının itibar iadesine ihtiyaçları yoktur. Onların zaten bu toplumda iyi bir itibarları vardır. Bu teklifin kanunlaşması, idam cezaları ve cezaların infazının toplumsal vicdanda yarattığı tahribatı giderecek ve toplumsal barışa katkı sağlayacaktır. 05.02.1972 TARİH VE 1586 SAYILI " DENİZ GEZMİŞ, YUSUF ASLAN VE HÜSEYİN İNAN'IN ÖLÜM CEZALARININ YERİNE GETİRİLMESİNE DAİR KANUNUN" YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 05.02.1972 tarih ve 1586 sayılı " Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN'ın Ölüm cezalarının Yerine getirilmesine Dair Kanun" yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “05.02.1972 Tarih ve 1586 Sayılı "Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanunun" Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/412, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-412-05-02-1972-tarih-ve-1586-sayili-deniz-gezmis-yusuf-aslan-ve-huseyin-inan-in-olum-cezalar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/03eb1448-5b5c-48d2-b235-0188d91b5f36 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.