# Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/455) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/455 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6d5558d2-e673-495f-a9f1-0188d921c73e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-455-turk-ceza-kanunu-ve-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi > 2/455 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, mahkemelerde savunmaya yönelik sövme dışındaki ifadelerin savunma dokunulmazlığı kapsamında sayılması ile bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinin delil olarak kabul edilmesini kesin tespite dayanması ve yan delillerle desteklenmesi koşullarına bağlanması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLİĞİNA 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1,698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/1İl, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356,' 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon Esas Adalet Komisyonu Komisyon Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No; 2/455 OT Haziran 2023 Tüm —— MAK , 0.1 Hare 2023 he l77 7757 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1651,2/1629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 21171, 21170, 2/169, 2/1168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 21156,2/155,2/154,2/153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,21127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 2/108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94,2/93, 2192,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2173, 2172, 2/71, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2/61, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar Esas Adalet Komisyon Tarih:01.10.2018 Esas No:218 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25. Döneme att 8112, 8113, 8114, 8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851, - 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10874, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10914, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21764, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21772 amatamammnani 21773,21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yeritiyorum. Saygılarımla. Sezgin TANRIKULU i İstanbul Milletvekili Tali Komisyon keğlisen | Heleki 7 İ Tarih: 10 dk TİR E. No: 77 iğ 07 Nİ i amm 2k Kasm 7015 CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP eya TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 24. Dönemde Meclis Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1043 esas numaralı Kanun Teklifini yeniliyorum. DraM. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili TBMM il Ne: 2VAb5 7B.M.M. "ET HALK PARTİSİ CHP Tarik OS fana, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifim ve gerekçeleri ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. Av. Gürkut ACAR Antalya Milletvekili Tali N ii O Komisyon i GL. Komisyort Adalet Ni Tartm: İk Aralik /0İZ E Naz , m p74 VA Mb-BAŞKANI ' is GENEL GEREKÇE Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu'nun "Şerefe Karşı Suçlar" bölümünde ayrıntılı olarak yer almış, bu suçu işleyenlerin 3 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılması öngörülmüştür. Bu suçun kamu görevlisine karşı işlenmesi durumunda ise alt sınır bir yıl olarak belirlenmiştir. Türk Ceza Kanunu'nda hakaret suçu ile ilgili istisna 128'inci maddede getirilmiş, yargılama aşamasında iddia ve savunmanın özgürce yapılabilmesi için iddia ve savunmaya hakaret konusunda dokunulmazlık sağlanmıştır. Söz konusu maddenin devamında ise bu dokunulmazlık sınırlandırılmıştır. İddia ve savunma dokunulmazlığına getirilen sınırlamanın yansımaları, özellikle İstanbul Silivri'de özel yetkili mahkemelerde devam eden yargılamalarda sıklıkla ortaya çıkmaktadır. Bir sanık, davadaki savunmalarında hakaret suçu işlediği iddiasıyla birden çok mahkumiyetle karşı karşıya kalmıştır. Bu kişinin sonuçlanan davalarda aldığı cezalar, 20 yılı aşarken, açılan diğer davalarda da istenen ceza 20 yıl düzeyindedir. Savunma dokunulmazlığına getirilen sınırlama nedeniyle, Kişinin yargılandığı dava sonuçlanmadan, bu davadaki savunması nedeniyle 20 yıla yakın cezası alması ağır bir haksızlık yaratmaktadır. Özel yetkili mahkemeler, kuruluşundan bu yana yargılama süreçlerinde izlenilen yöntem ve verilen Kararlar nedeniyle çok tartışılmıştır. MIT Soruşturması nedeniyle Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından "İyice çizmeyi aşan bir durum oldu. Alacaksan beni al" şeklinde ağır bir şekilde eleştirilen bu mahkemeler, bir süre sonra da tamamen kaldırılmıştır. Başbakan düzeyinde de tartışma konusu yapılan ve bu doğrultuda kapatılan mahkemelerin, sanıklar tarafından da eleştiriliyor alması doğal kabul (edilmeli ve savunma dokunulmazlığı sınırları içinde değerlendirilmelidir. Kapatılmış mahkemelerin eleştirilmesi nedeniyle hakaret gerekçeli cezalar verilmesi, adil yargılama ve hukuk devleti ilkesiyle çelişmektedir. Ayrıca, iddia makamına sınırsız iddia ve suçlama olanağı tanınırken, savunma hakkının sürekli olarak mahkum edilmesi, silahların eşitliği ilkesine de aykırıdır. Silahların eşit olmadığı bir yargılamanın adil olduğunu söylemek de mümkün değildir. Bu kapsamda, savunma dokunulmazlığının güçlendirilmesi, alenen sövme dışında savunma hakkının kullanımından dolayı ceza verilmemesi sağlanmalıdır. Kanun teklifi ile de sövme dışında savunma nedeniyle ceza verilmesinin önlenmesi amaçlanmıştır. Ceza hukukunda "şüpheden tanık yararlanır" ilkesinin geçerli olmasına karşın, Türkiye'deki uygulamada şüphe tamamen sanık aleyhine kullanılmakta, sanıklardan suçu işlemediklerini kanıtlamaları beklenmektedir. Bu durum özellikle gizli tanık uygulaması ile dijital deliller konusunda yaşanmaktadır. İsimsiz, imzasız bilgisayar çıktıları ve bigi verileri insanlar uzun süre tutuklu kalmakta, hatta bunlar g gösterilerek hapis cezalarına çarptırılmaktadır. Bilgisayarlar, bilgisayar (programları ve kütükler, dışarıdan müdahaleye açık araçlardır. Bu nedenle de bu araçlar içinde bulunan bilgi, belge ve dokümanların kim tarafından hangi amaçla hazırlandığının kesin olarak ortaya konulabilmesi gereklidir. Son olarak kamuoyuna yansıyan örneklerde, aynı bilgisayar ve kütükleri üzerine bazı üniversitelerin bilirkişileri farklı, TÜBİTAK farklı görüş bildirmektedir. Hatta TÜBİTAK, aynı bilgisayar kütüğü üzerinde yaptığı incelemeye ilişkin iki farklı rapor verebilmektedir. Delilin doğruluğuna ilişkin şüphelerin artmasına karşın, mahkemeler son örneklerde de olduğu gibi şüpheyi sanıkların tutukluluk halinin sürmesine ya da mahkumiyetlerine gerekçe yapmaktadır. Bu durum şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırıdır. Bu nedenle de bilgisayarlar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütükleri ile ilgili kesin tespitlerin yapılamaması ve bunun yan delillerle desteklenememesi durumunda, bunların delil olarak kabul edilmemesi sağlanmalıdır. Kanun teklifi ile savunma dokunulmazlığının güçlendirilmesi, şüpheden sanık yararlanır ilkesi doğrultusunda da dijital veri ve belgelerin delil kabul edilebilmesi için kesin tespitlere dayanması ve yan delillerle desteklenmesi koşullarının sağlanması amaçlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ Madde 1-Mahkemelerdeki, savunmaya yönelik sövme dışındaki ifadelerin hakaret sayılmaması, eleştiri, suçlama ve olumsuz değerlendirmelerin tümünün savunma dokunulmazlığı içinde kalması amaçlanmıştır. Madde 2-Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinin delil olarak kabul edilebilmesi için kesin tespite dayanması ve yan delillerle desteklenmesi koşullarına bağlanması amaçlanmıştır. Madde 3- Yürürlük maddesidir. Madde 4- Yürütme maddesidir. TÜRK CEZA KANUNU VE CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 128 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, alenen sövme dışında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulması halinde, ceza verilmez." MADDE 2-4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 206 ncı maddesinin 2 fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. "d) Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütükleri ile ilgili kesin tespit yapılamamış ve yan delillerle desteklenememişse." MADDE 3-Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 4-Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/455, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-455-turk-ceza-kanunu-ve-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6d5558d2-e673-495f-a9f1-0188d921c73e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.