# 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/541)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/541
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/61ab16cb-99a9-4a77-b3ff-0188dc66031b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-541-3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/541 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamının, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu durumlarda, aradaki farkın mükellefe iade edilmesine olanak tanınması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde verilen,

2/3726. 2/3509. 2/3399, 2/3135, 2/2909, 2/2910, 2/2773. 2/2758, 2/2759, 2/2325, 2/2292, 2/1985, 2/1986, 2/1987. 2/1657, 2/1222, 2/1042, 2/1025, 2/440, 2/441, 2/442, 2/443, 2/444, 2/445, 2/446, 2/447, 2/418, 2/416, 2/417, 2/419, 2/420, 2/421, 2/422, 2/423, 2/424, 2/425, 2/426, 2/427, 2/428, 2/429, 2/430, 2/431, 2/432, 2/433, 2/434, 2/435, 2/436, 2/437, 2/438, 2/439, 2/835, 2/4729, 2/4733, 2/4366. 2/4090, 2/3848, 2/3849, 2/3850, 2/3851, 2/3841, 2/3842,2/3843,2/3844,2/3845,2/3846,2/3825,2/3824, 2/3815, 2/3547, 2/3305, 2/3306, 2/3307,2/3308,2/3309,2/3310,2/3311,2/3312,2/3113, 2/3314, 2/3315, 2/3294, 2/3295, 2/3296, 2/3297,'. :/3299, 2/3302; "^2/3193, 2/3161, 2/2525, 2/2487, 2/2421, 2/2050, 2/1759, 2/988, 2/4591, 2/4346," 2/4338, 2/3782, 2/2436, 2/2168, 2/2158, 2/2146, 2/2097, 2/1130, 2/1078, 2/1079, 2/1070, 2/1040, 2/1023, 2/994, 2/954, 2/944, 2/831, 2/760, 2/762, 2/763 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum.

08.06.2023

ELEV

ZEN

0g Harran 7023 BAK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/2132 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Tali

Komisyonlar

Esas Komisyon

Tarih:01.10.2018 Esas No:444

Plan ve Bütçe

09 Em 2018

CUMHUR HALK PARTİSİ Tarih EM İK" sane ersasaasasezerassisane

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Plan ve Bile pm

TBMM li öSNEL EYRAK

13 Şibet 2018 Ni Ne: 2)u0$İ

GENEL GEREKÇE

Dünyada 162 ekonomide uygulanan ve Avrupa Birliğinin ortak bir gider vergisi olan katma değer vergisi (KDV), ülkemizde 1985 yılında yürürlüğe girmiş olmasına rağmen mükelleflerin girdileri nedeniyle yüklendiği vergilerin satışları nedeniyle hesapladıkları vergiyi aşması halinde aşan kısmın, teslim ve hizmetleri indirimli orana tabi olanlar dışında, iadesine imkân verilmemekte, sonraki dönemlerde indirim konusu yapılmak üzere devretmektedir.

Satış ve kullanım amacı, arsa değeri, tüketim biçimi gibi çeşitli ölçülere göre oran farklılaştırılması nedeniyle mali tarafsızlık ilkesinin önemli ölçüde bozulduğu Türk KDV sisteminde gerek düşük satışlar nedeniyle tahsil ettiği KDV'si yetersiz kalan gerek başlangıçta çok büyük yatırımlar nedeniyle yüksek KDV yüküyle karşılaşan işletmelerin devreden KDV yükü, bu işletmelerin mikro ekonomik maliyetlerinin yanı sıra makroekonomik olarak da işsizliği, faizi ve enflasyonu artırmaktadır.

Gelişmiş ülkelerle yükselen ekonomilerde tipik olarak daha yüksek seyreden KDV iadelerinin toplanan KDV'ye oranı, ülkeden ülkeye, bölgeden bölgeye değişmektedir. . Bu durum aşağıda, Tablo-1'de, 1998-2001 yılları için bazı ülkeler/bölgeler için iade edilen KDV'nin toplam KDV hasılatına oranlarından da görülmektedir.

Tablo-1: Ülke ve Bölgeler İtibarıyla Toplam KDV Hasılatı İçinde KDV İadelerinin Payı (9s)

Ülke/bölge Pay (o) | Ülkelbölge Pay (9) Slovak Cumhuriyeti 53,9 Kanada 50.3 Hollanda 50,0 Yeni Zelanda 35,5 Letonya 49,1 Güney Afrika Cumhuriyeti 39,5 İsveç 48,6 Meksika 32,1 Macaristan 48,2 Latin Amerika 17,1 İngiltere 40,9 Ukrayna 24,1 İrlanda 24,9 Rusya 44,6 Romanya 24,7 Doğu Avrupa Ortalaması 36,8 Bulgaristan 21,5 Ortadoğu ülkeleri 16,2 AB Ortalaması 38,1 Mozambik

Kamboçya

Kaynak: Harrison, Graham and Russell Krelove (2005), "VAT Refunds: A Review Of County Experence* IMF Working Paper WP/05/218. http ://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2005/wp05218.pdf

Yukarıdaki Tablodan gelişmiş ülkelerde KDV iade oranının da yükseldiği, AB ortalamasının "0 38,1 ve Doğu Avrupa ülkeleri ortalamasının ise 90 36,8 olduğu görülmektedir. Türkiye'de aynı dönemde en düşük "o 16,41 o 16,41, en yüksek "o 24,32 oranında gerçekleş en KDV iade oranı sonraki yıllarda artmakla birlikte, aşağıdaki tablo-2'den de görüleceği üzere, 2017 yılı sonunda ulaştığı "o 32,86 oranı hala 16 yıl önceki AB ortalamasının altındadır.

Tablo-2: Türkiye'de KDV Hasılatı ve KDV İadesi (Milyon TL)

KDV İade/Hasılatı/Yıl 2014 2015 2016 2017 Toplam KDV İadesi 28.006,00 | 32.773,87 | 37.985,90 | 50.999,89 Dahilde alınan KDV İadesi 28.003,37 | 32.764,36 | 37.979,41 | 50.989,63 İthalde Alınan KDV İadesi 2,62 9,52 6,49 10,26 Toplam KDV Hasılatı 104.445,34 | 121.070,30 | 130.822,45 | 155.220,60 Dahilde alınan KDV 39.625,76 | 46.424,50 | 53.986,88 | 55.582,59 İthalde alınan KDV 64.819,58 | 74.645,81 | 76.835,58 | 99.638,01 KDV İadesi/KDV Hasılatı (96) 32,86 29,04 27,07 26,81

Kaynak: Maliye Bakanlığı Genel Yönetim Mali İstatistiklerinden Yapılan Hesaplamalarımız. httos:/Www.muhasebat.gov.tr/content/genel-yönetim-mali-istatistik-detayi ?tabld-1&pageld-5 (31/1/2018)

AB'de yüklenilen verginin tahsil edilen KDV'yi aşması halinde aşan tutarın iade edilmesine yönelik olarak bağlayıcı bir direktif bulunmamakla birlikte KDV indirim ve iadelerine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu 2006/112/EC sayılı Konsey Direktifinin 183'üncü maddesinde;

"Belli bir vergilendirme döneminde, yüklendiği KDV miktarı tahsil ettiği KDV'yi aşanlar, ilgili üye ülkenin belirleyeceği şartlar çerçevesinde aşan miktarın iadesini isteyebilir veya sonraki döneme devredebilir.

Bununla birlikte, üye ülkeler önemsiz sayılacak tutarın iadesini veya devrini reddedebilir." hükmü bulunmaktadır.

Bu çerçevede Çek Cumhuriyeti, Güney Kıbrıs, Hırvatistan, Polonya, Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovenya vg gibi AB'ye yakın zamanda üye olan ülkeler ile İngiltere, İspanya, Port İrlanda, Lüksemburg, Malta, Yunanistan, Danimarka ve Avusturya'da devreden KDV'nin iadesine imkân sağlanırken! kurucu ülkelerden Almanya ve Fransa dışında Belçika'da devreden KDV'nin iadesinin yanı sıra devreden KDV doğmaması için ayrıca "KDV gruplaması" olarak adlandırılan farklı çözüm yolları öngörülmüştür. İtalya da bu uygulamayı 2012 Nisan'ında yürürlüğe koyacağını duyurmuştur.

AB üyesi olmayan ülkelerde de devreden KDV'nin iadesine imkân veren düzenlemeler olduğu bilinmektedir. Örneğin KDV iadesinin toplam KDV hasılatına oranı Yo 50'yi aşan Kanada ile Avustralya, Norveç, Japonya, Güney Afrika, Brezilya, Meksika, İzlanda, Rusya, Sırbistan ve Bosna Hersek'te devreden KDV iade edilirken ekonomik istikrarı tam sağlayamadığı düşünülen Arjantin ve KDV iadesinin toplam KDV hasılatına oranı sırasıyla Y 4,1 ve Ye 2,8 olan Kolombiya ve Kamboçya'da devreden KDV'nin iadesine imkân verilmemektedir.

İade sürecinin uzunluğunun? yanı sıra ülkemizde iade edilen KDV'nin toplam KDV hasılatına oranının gelişmiş ülkeler için hesaplanan oranının altında kalmasının en temel nedeni devreden KDV'nin iadesine imkân sağlanmamasıdır. Oysa iadeye imkân verilmesi halinde girişimciler üzerindeki finansman baskısı azaltılarak işsizlik, faiz ve enflasyonun artışına neden olan bu problem ortadan kalkacaktır. l KPMG INTERNATIONAL, KPMG Global Indirect Tax Services, "VAT/GST Refunds Survey 2014 ".http://www.kpmg. com/Global/en/IssuesAndinsights/ArticlesPublications/Documents/vat-gst-refunds- survey: 2014-v2.pdf (28/10/2014) NN N

2017.pdf i

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 — Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de işletmelerin girdileri nedeniyle yüklendikleri verginin satışları nedeniyle tahsil ettikleri vergiyi aşması halinde, aşan kısmın işletmeye iadesine imkân verilmesi amacıyla Katma Değer Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin 2 numaralı fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Aşan kısım iade edilecek olması nedeniyle mevcut hükümde indirimli orana tabi teslim ve hizmetlere ilişkin iade hükmüne yer verilmemiştir.

MADDE 2 — Halen uygulanmakta olan indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerle ilgili olarak yüklenilen ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar indirilemeyen vergilerin mevcut hükümler çerçevesinde iadesi için geçici madde düzenlenmektedir.

MADDE 3 — Yürürlük maddesidir.

MADDE 4 — Yürütme maddesidir.

3065 SAYILI KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 — 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin 2 numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

2. Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark mükellefin talebi halinde iade edilir. İade talebinde bulunmayanlarda bu fark sonraki dönemlerde indirilmek üzere devrolunur.

Bakanlar Kurulu, bu fıkra uyarınca iade edilecek vergi için bir alt sınır belirlemeye, nakden iade yerine iade talebinde bulunan mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin 90 51'i veya daha fazlası kamuya âit olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenmesi zorunluluğu getirmeye, iade hakkını amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

MADDE 2 — 3065 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"Geçici Madde 39 - 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminden Aralık 2017 vergilendirme dönemi sonuna kadar indirilemeyen vergi, 29 uncu maddenin bu Kanunla değiştirilmeden önceki 2 numaralı fıkrası hükümlerine göre iade edilir."

MADDE 3 — Bu Kanun 1/1/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 4 — Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/541, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-541-3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/61ab16cb-99a9-4a77-b3ff-0188dc66031b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
