# 24.06.2004 Tarih ve 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/543)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/543
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Çevre Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/686089b4-af80-420a-954c-0188dc6661fb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-543-24-06-2004-tarih-ve-5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda

> 2/543 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Hayvanları Koruma Kanunu hükümlerine aykırı davrananlara verilecek idari para cezalarının artırılması; hayvanlara eziyet eden, hayvanları dövüştüren, terk eden ve haklı bir neden olmaksızın öldüren kişilere hapis ve adli para cezası verilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLİĞİNA

27. Dönemde verilen,

2/3726, 2/3509, 2/3399, 2/3135, 2/2909, 2/2910, 2/2773, 2/2758, 2/2759, 2/2325, 2/2292, 2/1985, 2/1986, 2/1987, 2/1657, 2/1222, 2/1042, 2/1025, 2/440, 2/441, 2/442, 2/443, 2/444, 2/445, 2/446, 2/447, 2/418, 2/416, 2/417, 2/419, 2/420, 2/421, 2/422, 2/423, 2/424, 2/425, 2/426, 2/427, 2/428, 2/429, 2/430, 2/431, 2/432, 2/433, 2/434, 2/435, 2/436, 2/437, 2/438, 2/439, 2/835, 2/4729, 2/4733, 2/4366, 2/4090, 2/3848, 2/3849, 2/3850, 2/3851, 2/3841, 2/3842,2/3843,2/3844,2/3845,2/3846,2/3825,2/3824, 2/3815, 2/3547, 2/3305, 2/3306, 2/3307,2/3308,2/3309,2/3310,2/3311,2/3312,2/3313, 2/3314, 2/3315, 2/3294, 2/3295, 2/3296, 2/3297,^^7 ^ -'3299, 2/3302:7 "^^2/3193, 2/3161, 2/2525, 2/2487, 2/2421, 2/2050, 2/175972/988, 2/4591, 2/4346," 2/4338, 2/3782, 2/2436, 2/2168, 2/2158, 2/2146, 2/2097, 2/1130, 2/1078, 2/1079, 2/1070, 2/1040, 2/1023, 2/994, 2/954, 2/944, 2/831, 2/760, 2/762, 2/763 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum.

08.06.2023

0 & Ferre 2023 amma ariana rare

KOMEK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/2340 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

M. Akif HAMZAÇEBİ Tali Komisyon/lar Adalet Esas Komisyon Çevre Tarih'01.10.2018 Esas No:446

0İ mm 2018

CUMHURİYET HALK PARTİSİ si mn Grup Başkanlığı

NE TEDİ Terin... 0.7 Mans 201 a Sav Aşa ililemeesenıcenes

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24.06.2004 Tarih ve 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.

SİBEL acem. KN Mehmet Akif HAMZAÇEBİ / TOkg MA "İmer Fethi PALA NN AN VU Zal Zeoylek

Cure LE ŞA NN 7777 Hibe yıllı PAY Mw , 7 Ni Bul Csfgandul 2. Gerim ila oi yak e

AMİLD

Tali Komisyon bayii m sağ

Komisyon Gevre

Tarih ; 1 1 Mans 08

5 07 Mayıs 2018

Nuttara!

EBYS'YE e emmi ve 2ğid3

1654, Sayılı Memnun "Teklifinin

— İmza Çizelgesi We (bende Wi ve #227 >> gi j WP DİZE | İskenbul UYU ) Bell O hi — işi

AM — ZAaTık. i Kazım Hes 7

Tan e

GENEL GEREKÇE

Her türlü şiddetin giderek arttığı ve toplumda büyük bir kesimin bu duruma sessiz kalmayı tercih ettiği ülkemizde, şiddetin en zayıf halkasında ne yazık ki hayvanlar yer almaktadır. Bunun önüne geçmek amacıyla bir takım yasa ve yönetmelikler çıkarılmıştır. Hayvan haklarının korunmasına dair çıkarılan yasaların özünde, savunmasız tüm canlıların bedensel, yaşamsal ve hürriyet haklarının korunması ve yasalar aracılığıyla teminat altına alınması yer almaktadır. Buna rağmen hayvanlar maruz kaldığı şiddet ve kötü muamele nedeniyle gündelik yaşamda tam anlamıyla cehennemi yaşamaktadırlar. Çünkü ülkemizde hayvanlara kaşı işlenen şiddet, işkence, tecavüz gibi suçların cezalarının yetersiz olması ve caydırıcı olmaması, hayvanlara yönelik şiddetin önlenmesinin önündeki en büyük engellerden biridir. Hayvanları mal olarak kabul eden ve birer canlı olduklarını göz ardı eden mevcut yasalar, onları korumak konusunda yeterli işleve sahip değildir. Bu da şiddetin toplum tarafından kanıksanmasına ve suçun tekrarlanmasına neden olabilmektedir.

AB üyesi devletler arasında özellikle Belçika, Danimarka, Almanya, Hollanda ve İsveç'te hayvanlara karşı işlenen suçlara ilişkin oldukça etkili yasal düzenlemeler bulunmaktadır. Örneğin Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Macaristan, Litvanya, İsveç ve Almanya'da hayvan hakları Ceza Kanunu'nda düzenlenmiştir.

Türkiye'de ise konuyla ilgili mevcut yasal düzenlemeler olmasına rağmen uygulamada eksiklikler bulunmaktadır. Türkiye'de hayvanlara yapılan her türlü kötü muamele idari suç olarak kabul edilmektedir. Türk hukuk sisteminde ceza yasaları "suçlar" ve "kabahatler" olarak ikiye ayrılmıştır. Kabahatlerin yaptırımları son derece zayıftır. "İdari suç" olarak isimlendirilen kabahatler, caydırıcılıktan uzak para cezalarına bağlanmıştır. Hayvanlara yönelik her türlü şiddetin ülkemizde suç değil kabahat olarak değerlendirilmesi ve yaptırım olarak sadece idari para cezalarının öngörülmesi, savunmasız bir hayvana karşı her türlü kötülüğü düşünen bir suçlunun mahkemeye dahi çıkmadan para ödeyerek suçtan aklanması o sonucunu doğurmaktadır.

Gelişmişlik düzeyi arttıkça her canlıya verilen değer de artacaktır. Verilecek cezanın 3 yılın üzerinde olması halinde kişinin sabıka kaydına da işleneceğinden ceza ile amaçlanan şey söz konusu suçu caydırıcı hale getirmektir. Her tür canlıya karşı uygulanan şiddetle ilgili mevcut düzenlemeler eğer caydırıcı olsaydı tekrarlanan bir suç olmaktan çıkardı. Bu nedenle ceza süresinin 3 yıla kadar çıkarılması Türk Ceza Kanunun hazırlanış anlam ve mantığına da uygun olacaktır. a

Bu kanun teklifi ile amaçlanan, hayvanlara karşı uygulanan şiddetin kanunu ile ilgili bölümlerinin nispeten daha caydırıcı olarak düzenlenme (, fillerin Türk Ceza Kanunu'na göre de suç sayılması ve bu yolla tekrarlanmasının önüne geçilmesidir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- oOMadde ile hayvanların daha iyi korunmasını sağlamak ve hayvanlara karşı işlenecek kabahatlere verilecek cezaları yükselterek caydırıcılığı sağlamak amacıyla 24.06.2004 tarih ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun para cezalarını düzenleyen 28'inci maddesinde belirlenmiş olan idari para cezaları 5 katı oranında artırılmaktadır.

MADDE 2- (Madde ile 5199 sayılı Kanuna bir madde eklenerek hayvanlara acımasız ve zalimce muamelede bulunan veya eziyet eden ya da hayvanları haklı bir

'neden olmaksızın öldüren, hayvanları dövüştüren kişilere hapis cezası getirilmesi düzenlenmektedir.

MADDE 3- (o Yürürlük maddesidir.

MADDE 4- (Yürütme maddesidir.

24.06.2004 TARİH VE 5199 SAYILI HAYVANLARI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 24.06.2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 28'inci maddesinin birinci fıkrasının;

1. (a) bendinde yer alan "üçyüz" ibaresi "binbeşyüz",

2. (b) bendinde yer alan "altmış" ibaresi "üçyüz", "ikiyüz" ibaresi "bin",

3. (d) bendinde yer alan "ikiyüz" ibaresi "bin",

4. (f) bendinde yer alan "üçyüz" ibaresi "binbeşyüz", "binikiyüz" ibaresi "altıbin",

5. (g) bendinde yer alan "bin" ibaresi "beşbin"

6. (h) bendinde yer alan "binbeşyüz" ibareleri "yedibinbeşyüz",

7. () bendinde yer alan "altıyüz" ibaresi "üçbin", "binbeşyüz" ibaresi "yedibinbeşyüz",

8. (m) bendinde yer alan "üçyüz" ibaresi "binbeşyüz",

9. (n) bendinde yer alan "yediyüz" ibaresi "üçbinbeşyüz" şeklinde, (c), (e) ve (k) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkranın (9) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

"c): Fil suç teşkil etmediği takdirde, 6'ncı maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere hayvan başına üçbin Türk Lirası idari para cezası."

"e) Fiil suç teşkil etmediği takdirde, 8'inci maddenin birinci fıkrasında yazılı, bir hayvan neslini yok edecek müdahalede bulunanlara hayvan başına ellibin Türk Lirası; ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına uymayanlara hayvan başına altıbin Türk Lirası idari para cezası." i

"k) Fiil suç teşkil etmediği takdirde 14'üncü maddenin (a), (b), (c), (d), (e), (9), (h), (0, () ve (k) bentlerine aykırı davrananlara binbeşyüz Türk Lirası; (f) ve (1) bentlerine aykırı davrananlara hayvan başına onbeşbin Türk Lirası idari para cezası verilir. Kesilmiş ve canlı hayvanlara elkonulur."

MADDE 2- 5199 Saylı Kanuna 28'inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 28/A maddesi eklenmiştir.

"Suçlar MADDE 28/A- Sahipli veya sahipsiz hayvana acımasız ve zalimce muamelede bulunan veya eziyet eden ya da bu hayvanı haklı bir neden olmaksızın öle ç dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldüren kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların birden fazla hayvana karşı işlenmesi durumunda verilecek ceza yarısına kadar artırılır,

Hayvanları birbirlerine zarar verecek şekilde dövüştürenler üç aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır,

Sahipli hayvanı terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Birinci. fıkrada tanımlanan suçun sahipli hayvana karşı işlenmesi halinde soruşturma ve kovuşturma yapılması hayvan sahibinin şikayetine; diğer fıkralarda tanımlanan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması Bakanlık tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına . bağlıdır. Hayvan sahibinin şikâyeti olmasa bile veya hayvanın sahipsiz olması halinde, Bakanlığın yazılı başvurusu üzerine birinci fıkrada tanımlanan suç sebebiyle soruşturma ve kovuşturma yapılır"

MADDE 3- Bu Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “24.06.2004 Tarih ve 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/543, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-543-24-06-2004-tarih-ve-5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/686089b4-af80-420a-954c-0188dc6661fb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
