# Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/556)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/556
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3a44ba69-4868-4658-928d-0188dc68ee42
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-556-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/556 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile pasaport harçlarının kaldırılması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLİĞİNA

27. Dönemde verilen,

2/3726, 2/3509, 2/3399, 2/3135, 2/2909, 2/2910, 2/2773, 2/2758, 2/2759, 2/2325, 2/2292, 2/1985, 2/1986, 2/1987, 2/1657, 2/1222, 2/1042, 2/1025, 2/440, 2/441, 2/442, 2/443, 2/444, 2/445, 2/446, 2/447, 2/418, 2/416, 2/417, 2/419, 2/420. 2/421, 2/422, 2/423, 2/424, 2/425, 2/426, 2/427, 2/428, 2/429, 2/430, 2/431, 2/432, 2/433, 2/434, 2/435, 2/436, 2/437, 2/438, 2/439, 2/835, 2/4729, 2/4733, 2/4366, 2/4090, 2/3848, 2/3849, 2/3850, 2/3851, 2/3841, 2/3842,2/3843,2/3844,2/3845,2/3846,2/3825,2/3824, 2/3815, 2/3547, 2/3305, 2/3306, 2/3307,2/3308,2/3309,2/3310,2/3311,2/3312,2/3313, 2/3314, 2/3315, 2/3294, 2/3295, 2/3296, 2/3297,^!'7"^ '^3299, 2/3302',^" '^'^/3193, 2/3161, 2/2525, 2/2487, 2/2421, 2/2050, 2/1759^/988, 2/4591, 2/4346," 2/4338, 2/3782, 2/2436, 2/2168, 2/2158, 2/2146, 2/2097, 2/1130, 2/1078, 2/1079, 2/1070, 2/1040, 2/1023, 2/994, 2/954, 2/944, 2/831, 2/760, 2/762, 2/763 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum.

08.06.2023

0 & tan 20173

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/24 Esas Numaralı Kanun Tektifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Tali

Komisyonlar

Esas Komisyon

Tarih01.10.2018 E

Plan ve Büçe as No:477 a)

3JNATI

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Tarih : İsen

"aşama nesen

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

02/07/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda değişiklik yapılmasına dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ekli olarak sunulmuştur.

M. Akif HAMZAÇEBİ oOX İstanbul Milletvekili

ME amam,

Tali Komisyon ileri | Plan ve Bike

Tarik: MİT 205 ie,

Ysın.Üztit. " ini Ün.Şek

ZE MR, VE Ali BAŞKANI

KANUNLAR ve K

GENEL EYRAK

GENEL GEREKÇE

2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 85 inci maddesi harçtan müstesna işlemleri belirlemiştir. Buna göre, "umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlar" madde kapsamı dışında tutularak "diplomatik pasaportlar", "hususi pasaportlar" ve "hizmet pasaportları" harçtan müstesna edilmiştir.

Genel olarak kamu görevlilerinin kullandığı pasaportlar olarak nitelendirilebilecek diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları harçtan müstesna tutulurken diğer vatandaşlarımızın kullandığı umuma mahsus münferit ve müşterek . pasaportlardan harç alınması her şeyden önce Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırıdır. Diğer taraftan, Anayasa'nın 23 üncü maddesinde, seyahat özgürlüğünün ancak suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek amacıyla kanunla sınırlandırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla gruplar için var olan bu farklılık ayrıca Anayasayla güvence altına alınmış olan "seyahat özgürlüğü" nü de zedelemektedir.

Aşağıda, 2015 yılında umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlardan alınan harçlar belirtilmiştir.

SÜRE UYGULANAN HARÇ KANUNLA GETİRİLEN TUTARI TUTAR (TL) (TL) 6 aya kadar 105,80 TL 0,21 1 yıl için olanlar 154,70 TL 0,30 2 yıl için olanlar 252,40 TL 0,51 3 yıl için olanlar 358,40 TL 0,73 3 yıldan fazla süreli olanlar 505,00 TL 1,04

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Kanunun 94 üncü maddesi gereğince Bakanlar Kurulu'nca belirlenen harç miktarına Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit edilen değerleme oranlarının uygulanmasıyla umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlardan alınan harçlar zaman içerisinde vatandaşımızın ödemede güçlük çekebileceği yüksek meblağlara ulaşmıştır.

Kanun teklifi ile belirli gruplar için var olan ayrıcalığın ortadan kaldırılması ve vatandaşlarımızın seyahat özgürlüğünün önünde engel teşkil eden uygulamaya son verilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1- Kanunun 83 üncü maddesinde pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden Kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, Kanunun 85 inci maddesi ile diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları harçtan müstesna tutulmuştur. Bunların dışında kalan "umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlar" harca tabidir. Genel olarak kamu görevlilerinin kullandığı pasaportlar olarak nitelendirilebilecek diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları harçtan müstesna tutulurken diğer vatandaşlarımızın kullandığı umuma mahsus münferit ve müşterek pasaportlardan harç alınması her şeyden önce Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırıdır. Bu farklılık ayrıca Anayasayla güvence altına alınmış olan "seyahat özgürlüğü" nü zedelemektedir. Kanun teklifi ile belirli gruplar için var olan ayrıcalığın ortadan kaldırılması ve vatandaşlarımızın seyahat özgürlüğünün önünde engel teşkil eden uygulamaya son verilmesi amaçlanmaktadır.

Madde 2- Kanunda, 1 inci madde ile yapılan düzenlemeye uygun olarak Kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yer alan Pasaport Harçları tarifeden çıkartılmıştır.

Madde 3- Yürürlük maddesidir.

Madde 4- Yürütme maddesidir.

2) zi Rö İDİ Np, ği A"

HARÇLAR KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Madde 1- 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Altıncı Kısım Başlığındaki "Pasaport," ibaresi ile 83, 84, 89, 93 ve 94 üncü maddelerindeki "Pasaport," ibareleri çıkartılmış ve 85 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 2- 492 sayılı Kanuna bağlı (6) sayılı tarifenin birinci fıkrasındaki "Pasaport" ibaresi ile "I-Pasaport Harçları:" bölümü Tarife'den çıkartılmıştır.

Madde 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 4- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/556, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-556-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3a44ba69-4868-4658-928d-0188dc68ee42

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
