# 5216 Sayılı Büyükşehir belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/614)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/614
- **Sunuluş tarihi:** 29 Mart 2022
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2b9311b8-0445-47b4-a417-0188dc7552fb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-614-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/614 esas numaralı kanun teklifi 29 Mart 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nin çalışma usul ve esasları ile katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken belirlenmesi yerine Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından belirlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde verilen,

2/3726, 2/3509. 2/3399. 2/3135, 2/2909, 2/2910, 2/2773, 2/2758, 2/2759, 2/2325, 2/2292, 2/1985, 2/1986, 2/1987, 2/1657, 2/1222, 2/1042, 2/1025, 2/440, 2/441, 2/442, 2/443, 2/444, 2/446, 2/446, 2/447, 2/418, 2/416, 2/417, 2/419, 2/420. 2/421, 2/422, 2/423, 2/424, 2/425, 2/426, 2/427, 2/428, 2/429, 2/430, 2/431, 2/432, 2/433, 2/434, 2/435, 2/436, 2/437, 2/438, 2/439, 2/835, 2/4729, 2/4733, 2/4366, 2/4090, 2/3848, 2/3849, 2/3850, 2/3851, 2/3841, 2/3842,2/3843,2/3844,2/3845,2/3846,2/3825,2/3824, 2/3815, 2/3547, 2/3305, 2/3306, 2/3307,2/3308,2/3309,2/3310,2/3311,2/3312,2/3313. 2/3314, 2/3315, 2/3294, 2/3295, 2/3296, 2/3297,^!^ :/3299, 2/3302'^ ^2/3193, 2/3161, 2/2525, 2/2487, 2/2421, 2/2050, 2/1759, 2/988, 2/4591, 2/4346, 2/4338, 2/3782, 2/2436, 2/2168, 2/2158, 2/2146, 2/2097, 2/1130, 2/1078, 2/1079, 2/1070, 2/1040, 2/1023, 2/994, 2/954, 2/944, 2/831, 2/760, 2/762, 2/763 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum.

08.06.2023

GENELEYRAK. ii | ) g hain 103 KN aaa

No: 100.66 (İ

1. B.M.M. a CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı

Sayı DİAZ asemassamsanazan Gürsel TEKİN İstanbul Milletvekili

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Saygılarımla. 25.03.2022

GÜRSEL TEKİN Tali Komisyon Esas İçişleri Komisyon SŞ Tarih: 30 Mart 2022 Esas No: 2/4346

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat 3 Nolu Banko Oda No E619 LARMM

TTKANUNLAR VA KARINI AR ASK.LIĞ

KANUNLAR vo KARPTYAR BERR

YEM MUHlğid,

MSUMİG,

ATAM EN ağ

Gürsel TEKİN İstanbul Milletvekili

GENEL GEREKÇE

Büyükşehir belediyesi sınırları içinde ulaşım hizmetlerini planlamak, bu konuda koordinasyonu sağlamak ve bu konularda karar alma yetkisi büyükşehir belediyelerindedir. Ancak, 19.02.2020 tarihinde Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik ile belediyeleri temsil eden üye sayısının korunmasına rağmen merkezi idare bünyesinde yer alan üye sayısının artırılması neticesinde; kurulda oy çokluğu ile karar alındığı için, alınacak kararlarda yerel idarenin etkinliği tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Büyükşehir belediyesine ulaşım konusunda kanunla verilen yetki, kanunsuz şekilde çıkarılan bir yönetmelik değişikliği ile merkezi yönetime devredilmiştir. Yerel idare olan büyükşehir belediyelerinin kanun ile üstlendiği zorunlu hizmetleri yerine getirmeye çalışırken, merkezi idareye bağlı temsilcilerin karar alma süreçlerine çoğunluk olarak katılmaları nedeniyle, büyükşehir belediyeleri açısından yönetsel anlamda büyük oranda hak gaspı yaşanmaktadır. Ayrıca, Merkezi idare lehine sağlanan çoğunluk nedeniyle, Anayasa"da düzenlenen yerinden yönetim ilkesi de ihlal edilmektedir.

Milyonlarca seçmenin oyu ile iş başına gelmiş büyükşehir belediye başkanı yerine, merkezi idarece atanmış kişiler tarafından yerel kararlara imza atılması büyükşehir belediyesini mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla oluşturulan kamu tüzel kişiliği olmaktan çıkarıp, merkezi yönetime ilişkin görevleri yerine getiren bir tüzel kişilik haline dönüştürmektedir. UKOME'nin Büyükşehir belediye başkanının üzerinde hiyerarşik bir yetkiye sahip olması ve bu yetkiye dayalı olarak karar vermesi, Anayasa'ya göre de mümkün değildir. Yetki devri ancak, aynı kamu tüzel kişiliği içinde yer alan bir makamdan diğer bir makama doğru yapılan bir şeydir. İki ayrı tüzel kişi arasında yetki devri olamaz.

Merkezi idarede yetki genişliği esasını benimseyen Anayasa, mahalli idarelerde yerinden yönetim ilkesini uygun bulduğunu 127 inci maddesinin ikinci fıkrasında açıkça ortaya koymuştur. Anılan maddenin beşinci fıkrasına göre merkezi idare mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde idari vesayet yetkisine sahiptir. Ancak bu demek değil ki, bir makama verilmiş yetkinin başka bir makama devri ya da sınırsızca kullanılmasına müsaade edilmesidir. Yapılacak bu değişikle birlikte büyükşehir belediyesi hizmetlerinin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütmesi amaçlanmıştır.

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat 3 Nolu Banko Oda No E619

Gürsel TEKİN İstanbul Milletvekili

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1-5216 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasının değiştirilmesiyle birlikte, Büyükşehir Belediyelerin ulaşım hizmetlerinde ki görev ve yetkileri konusunda yaşanan karmaşaya son verilerek, hizmetlerinin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini amaçlanmaktadır.

MADDE: 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE: 3- Yürütme maddesidir.

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat 3 Nolu Banko Oda No E619

Gürsel TEKİN İstanbul Milletvekili

5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-5216 Sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

"Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından belirlenir."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun Hükümleri Cumhurbaşkanlığınca yürütülür.

Tet: 0312 420 63 90-91

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat 3 Nolu Banko Oda No 619

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5216 Sayılı Büyükşehir belediyesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/614, 29 Mart 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-614-5216-sayili-buyuksehir-belediyesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2b9311b8-0445-47b4-a417-0188dc7552fb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
