# Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/653)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/653
- **Sunuluş tarihi:** 24 Ekim 2022
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/135627a4-bf91-4ae2-a28d-0188dc8033ba
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-653-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/653 esas numaralı kanun teklifi 24 Ekim 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, ülkede yaşayan yabancılardan gerekli koşulları sağlayarak Türk vatandaşlığını almaya hak kazanan kişilerin, vatandaşlığı kazandığı tarih itibarıyla, ülkede gerçekleşecek ilk seçimlerde oy kullanamaması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4269, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2833, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2381, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, iz, 21996, 21997, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 21695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 2/4538, 2/3902, 2/697, 2/564, 2/584, 2/4359, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 2/682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 21723, 2/599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 2/9540, 2/1554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/539, 2/557, 2/563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/9507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/1569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 21525, 21528, 2/529, 2/530, 2/1706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/4871, 2/1635, 2/5271, 2/1667, 2/1668, 2/532, 2/1670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 24454, 2/455, 2/1642, 2/1509, 2/533, 2/676, 2/1541, 2/679, 2/1567, 2/5771, 2/1465, 2/1602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/5471, 2/715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/3518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/467, 2652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/1654, 2/521, 2/1524, 2/559, 2/562, 27712, 2/1586, 2/587, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/708,2/711, 2/578, 2/1580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 21720, 2/1589, 21609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/575, 2/716, 2/585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/9520, 2/9551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av. Malimut'T ya Şanlıurfa irfa Mil ekili

Tali Komisyon

Anayasa Komisyonu

Esas Komisyon

İçişleri Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /653

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih Ğİ 2292.

Sayı AİR...

© TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Tali Komisyon Anayasa Esas a, Komisyon İçişleri Tarih: 26 Ekim 2022 Esas No: 2/4681

GENEL GEREKÇE

Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının düzenlendiği Anayasamızın 67. maddesi: "Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir (..)" şeklinde düzenlenmiştir. Seçme ve seçilme hakkı aktif statü haklardandır. Aktif statü haklar ise vatandaşlarımıza siyasal tutum ve görüşlerini açıklama, örgütlenme, seçme ve seçilme yoluyla devlet yönetimine katılma yetkisi veren haklardır. Demokrasinin sağlanabilmesi için seçme ve seçilme hakkı olmazsa olmazdır.

Dünyada her ülkede seçmen olabilmenin ve seçilebilmenin birtakım kuralları vardır. Seçimlerde oy kullanabilme, seçme hakkını kullanabilmenin şartlarından biri vatandaşlıktır. Seçim, ulusal egemenliğin bir ifadesi, demokratik düzenin simgesi olduğundan, seçme hakkının yalnızca vatandaşlara tanınması gerekir. Zira söz konusu seçme hakkının yalnızca vatandaşlarımız tarafından kullanılması ülkemizin güvenliği için önemlidir.

Ülkemizde yabancılar, sonradan vatandaşlık kazanma hakkına sahiptir. Ancak bunun için belirli şartlar aranmaktadır. Sonradan kazanılan Türk Vatandaşlığı için başvuru şartları 3901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda düzenlenmiştir. Anılan Kanunun "Başvuru için aranan şartlar" başlıklı 11. maddesi: " (1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda;

a) Kendi milli kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmek, c) Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışları ile teyit etmek, ç) Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak, d) İyi ahlak sahibi olmak, e) Yeteri kadar Türkçe konuşabilmek, f) Türkiye'de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak, g) Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak, şartları aranır" hükmüne havidir. Bununla birlikte ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla kitlesel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen yabancılara geçici koruma statüsündeki yabancılar da Türk Vatandaşlığını kazanabilmektedir.

Yukarıda açıklananlarla birlikte yabancı bir kişinin vatandaşlık bağıyla bağlandığı ülkenin tarihini, dilini, gelenek ve göreneklerini öğrenmesi, benimsemesi, vatandaşlık kazandığı ülkeye sadakati kuşkusuz ki seçme hakkını doğru bir şekilde kullanabilmesi için oldukça önemlidir. Demokrasinin ve ulusal egemenliğin sağlanabilmesi için ülkemizdeki yabancıların ülkemize olan sadakatinin artması, vatandaşlık duygularının yerleşerek benimsemesi gerekmektedir. Ülkemizde gerçekleşecek olan seçimlerde Türk Milletinin gerçek iradesinin yansıtılması ile demokratik düzen sağlanabilir.

Ülkemizde yaşayan yabancılardan gerekli koşulları sağlayarak Türk Vatandaşlığı almaya hak kazanan kişilerin, seçme hakkını do gru kullanabilmesi, seçimlerde iradesini doğru yansıtabilmesi için Türk Vatandaşlığını kazandığı tarih iibariyle ülkemizde gerçekleşecek olan ilk seçimlerde oy kullanmaması gerekmektedir. Böylelikle Türk Vatandaşlığı ruhu özümsenecek, milli değerlerimize bağlılık artacaktır. İşbu kanun teklifi ile de yabancılardan Türk Vatandaşlığı almaya hak kazanan kişilerin vatandaşlık kazandığı tarih itibariyle ilk gerçekleşecek olan seçimlerde oy kullanmaması sağlanarak vatandaşlık ruhunun daha iyi benimsenmesi, ülkemiz vatandaşlarının seçme ve seçilme hakkının ihlallerinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 - Maddeyle ülkemizdeki yabancılardan Türk Vatandaşlığı almaya hak kazanan kişilerin vatandaşlık kazandığı tarih itibariyle ilk gerçekleşecek olan seçimlerde oy kullanmaması sağlanarak vatandaşlık ruhunun daha iyi benimsenmesi, ülkemiz vatandaşlarının seçme ve seçilme hakkının ihlallerinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'na aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"Oy Kullanma Şartları

EK MADDE 2- 4/4//2013 tarihli 6458 sayılı Yabancılar ve Ulusal Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi ve ilgili diğer mevzuat uyarınca kısa dönem ikamet izni alanlardan ve aynı Kanunun 91 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat uyarınca geçici koruma kapsamına alınanlardan 29/5/2009 tarih ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12 inci maddesine göre istisnai olarak Türk vatandaşlığına kabul edilenler Türk Vatandaşlığına kabul edildiği tarih itibariyle yapılacak olan ilk seçimlerde oy kullanamaz."

MADDE 2 - Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 3 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/653, 24 Ekim 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-653-turk-vatandasligi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/135627a4-bf91-4ae2-a28d-0188dc8033ba

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
