# Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/656)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/656
- **Sunuluş tarihi:** 3 Ekim 2022
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2d1c21d1-8fac-4f16-8c47-0188dc80a9fb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-656-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te

> 2/656 esas numaralı kanun teklifi 3 Ekim 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, doğum yapan kadınlara, doğum öncesi sigorta kayıtlarının bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, üç defaya özgü olmak ve doğumdan sonraki iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla sigortalılık yönünden borçlanma olanağı tanınması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 5 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 204275, 2/4262, 2/4261, 2/4234 0/â535.7 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 213703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - — 2/2864, 212865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2571, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 211977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/996, 2/99T, 21989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/45, 24458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/4717, 2/659, 2/493, 2/649, 21657, 21682, 21693, 2/1705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 21696, 2/566, 2/1576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/6929, 2/531, 21672, 21540, 21554, 2/5172, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/1537, 2/692, 2/561, 2/1714, 21456, 2/1594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 21500, 2/1539, 2/55T, 21563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 21507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/6317, 2/645, 21510, 2/542, 2/684, 21703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/4176, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 21612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 21528, 2/529, 21530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/4773, 21487, 21635, 24521, 2667, 2/668, 2/532, 2/6170, 24452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/1674, 2/538, 2/454, 2/455, 21642. 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/6179, 2/56T, 2/5TT, 21465, 21602, 24644, 21646, 21673, 2/543, 2/544, 21547, 2/7115, 21592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/5179, 2/1717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/1467, 2/652, 21655, 2/1688, 2/555, 21556, 2/694, 2/558, 2/7110, 2/721, 21603, 21604, 21654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 21587, 21606, 21523, 2/666, 2/6175, 2/7100, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/1631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/1702, 21720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 24492, 2/685, 2/5173, 2/575, 21716, 2/585, 2/591, 21620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/1713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Mahmut'Ta al Şanlnğrfa ? Milletvekili

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /656

, —SEMEFL OVBAK

"ammına kanamam ann ba,

B tezran 2023

109 0881,

CUMHURİYET HALK PARTİSİ N — Kanlığı

Grup Ba Tarih :... > J Ekim 4047

Sayı : 5x)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Tali Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyon Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Esas Plan ve Bütçe

Komisyon Tarih: 10 Ekim2022 |Esas No: 2/4621 mare

GENEL GEREKÇE

Hizmet borçlanması, kişinin geriye dönük olarak, belli tarihler arasında kalan günleri için sigorta primini ödeyerek hizmet kazanmasıdır. Kişilerin hangi hallerde geriye dönük olarak hizmet borçlanması yapabileceği 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanunun 41. maddesinde düzenlenen hizmet borçlanmalarından biri doğum borçlanmasıdır. Doğum borçlanmasına göre, doğumdan önce sigortalı olan kadınlar, borçlanacakları süre içerisinde sigorta primlerinin yatırılmamış olması şartıyla dünyaya gelen ve yaşayan her çocuk için 720 gün borçlanma hakkına sahiptirler. Söz konusu borçlanma hakkı en fazla üç çocuk için yapılabilmektedir.

Doğum borçlanması yapan kadınlar, sigortalı olarak çalışmadan gün kazanmış olmaktadır. Doğum borçlanması yapabilmek için doğumdan önce herhangi bir şekilde sosyal güvenlik sistemine giriş yapılmış olması gerekmektedir. Kadın sigortalılar doğum borçlanmasını, yalnızca sosyal güvenlik sistemine girişlerinin yapılmış olması halinde yani sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğan çocukları için yapabilmektedir. Ancak bu durum hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Zira erkek sigortalılar, sigortalı çalışmaya başlamadan önceki ve sonraki askerlik süresi için hizmet borçlanması yapabilmektedir.

Anayasamızın 10. maddesinde eşitlik ilkesi düzenlenmiştir. Söz konusu eşitlik ilkesine göre, herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hizmet borçlanması hakkının sigortalı erkeklerin, çalışmaya başlamadan önceki dönemde ifa etmiş oldukları askerlik süresi için hizmet borçlanması yapabiliyorken, kadınların yalnızca sigorta girişi yapıldıktan sonra doğan çocuklar için hizmet borçlanması yapması Anayasamızda düzenlenen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Ülkemiz sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet anlayışına göre devlet, ekonomik ve sosyal yaşama müdahale etmesi yoluyla, toplumdaki sınıf çatışmalarını yumuşatarak, ulusal bütünleşmeyi sağlamayı hedeflemelidir. Dolayısıyla sosyal devlet anlayışı çerçevesinde öncelikli olarak toplumun güçsüz kesimlerine ve elbette herkese insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam seviyesinin sağlanması gerekmektedir. Ayrıca Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" başlıklı 60. maddesi: "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar." hükmüne havidir. Devletimizin sosyal güvenliği sağlayacak tedbirleri alma yükümlülüğü Anayasamızdan kaynaklanan bir yükümlülüktür.

Yukarda açıklanan hususlar doğrultusunda, emeklilik için büyük öneme sahip, kadınlara tanınan hizmet borçlanma hakkının yalnızca sosyal güvenlik sistemine giriş yapılması halinde yani sigortalı çalışmaya başladıktan sonra doğan çocuklar için yapabilme şartına bağlı olmaması gerekmektedir. İşbu kanun teklifi ile de doğum yapması nedeniyle çalışma hayatından uzak kadınlara, doğum öncesi sigortalılık kaydı olup olmadığına bakıl hizmet borçlanma hakkı sağlanması ile Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" e) Maddesinin, sosyal devlet ilkesinin ve eşitlik ilkesinin ihlallerinin e ir iy amaçlanmaktadır. i

5 Geçti in Ni 2 Giz

"Ayp Bas

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 — Maddeyle doğum yapması nedeniyle çalışma hayatından uzak kadınlara, doğum öncesi sigortalılık kaydı olup olmadığına bakılmaksızın hizmet borçlanma hakkı sağlanması ile Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" başlıklı 60. maddesinin, sosyal devlet ilkesinin ve eşitlik ilkesinin ihlallerinin engellenmesi amaçlanmaktadır.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1—31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"a) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fikrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, sigorta başlangıcından önceki dönemlerde yaptığı doğumlar da dahil olmak üzere üç defaya mahsus olarak doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri"

MADDE 2? — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/656, 3 Ekim 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-656-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2d1c21d1-8fac-4f16-8c47-0188dc80a9fb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
