# 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/662) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/662 - **Sunuluş tarihi:** 7 Temmuz 2022 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b49acd0a-5f57-4802-a968-0188dc8d53e0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-662-6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair > 2/662 esas numaralı kanun teklifi 7 Temmuz 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun, ayrımcılık yasağı ihlali kapsamında değerlendirilmeyen insan hakları ihlallerinde de gerçek ve tüzel kişilerden şikâyet başvurusu alabilmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 214286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 204534, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4051, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 211679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 211145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 21996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 21458, 2/502, 2/1697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/61, 21490, 2/504, 2/553, 21690, 2/1565, 2/58242/596, 2/600, 2/4717, 2/659, 21493, 2/649, 2/65, 2/682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/1696, 21566, 2/5176, 2/723, 2/599, 2470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/1617, 2/483, 2/485, 21629, 2/531, 21672, 21540, 2/554, 2/5172, 2/472, 21613, 2/1624, 2/625, 24498, 2/6T1, 21537, 21692, 2/561, 2/714, 2/1456, 2/1594, 2/482, 2/488, 2/627, 21497, 2/500, 2/1539, 2/557, 21563, 2/597, 2/601, 21618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6717, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/6538, 2/6890, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 21709, 24476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/4709, 2/615, 2/638, 2/522, 21525, 2/528, 2/529, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/48T, 21635, 2/527, 2/66, 2/668, 21532, 2/670, 21452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 21669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 21642, 2/509, 21533, 2/676, 2/541, 21679, 215617, 21577, 2/465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 21543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/1681, 2/1549, 21699, 2/5179, 21717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/467, 2/652, 21655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/1721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/606, 21523, 2/666, 21675, 21700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 21724, 2/475, 2/1478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/720, 2/589, 21609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/4386, 21492. 2/685, 2/5T3, 2/1575, 21716, 2/585, 2/1591, 21620, 2/622, 2/623, 2/520, 21551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av.Malhmut'Ta al Şanlıirfa Mili ekili Tali Komisyon Esas P P , İ Komisyon İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /662 GEMEE FVBDAK Ü 8 Haziran 2025 mü dina eme ME - HURİYET HALK PARTİSİ İ Za İcUM Tarih imam 07. eme 2021..... TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Pair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Tali Komisyon Esas İnsan Haklarını İnceleme Komisyon Tarih: 01 Ekim 2022 Esas No: 2/4541 GENEL GEREKÇE İnsan haklarının temelini 10 Aralık 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile 04 Kasım 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi oluşturmaktadır. İnsan haklarının uluslararası alanda korunmasına yönelik adımlar 1991 yılında ulusal kurumlara ilişkin uluslararası standartları belirleyen Paris Prensipleri'nin kabul edilmesi ve 1993 yılında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından bu ilkelerin onaylanması ile devam etmiştir. Avrupa Birliği ilerleme raporlarında, Paris Prensipleri"ne uygun bir kurumsal yapının kurulması yönünde yapılan tavsiyeler ve 90'lı yıllardan bu yana merkezdeki ve yereldeki deneyimlerin etkisiyle, Paris Prensipleri ile uyumlu bir ulusal insan hakları kurumuna ihtiyaç duyulmasına binaen 21.06.2012 tarih ve 6332 sayılı Kanunla Türkiye İnsan Hakları Kurumu (TİHK) kurulmuştur. Daha sonra TİHK'nin kurumsal kapasitesi artırılarak, ayrımcılık yasağı ve eşit muamele ile ilgili temel yasal çerçeve kapsamında kurumsal yapı düzenlenmiştir. Bundan dolayıdır ki 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6701 sayılı Kanun ile Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) kurulmuştur. TİHEK, ayrımcılık yasağı ihlalleri iddialar ile ilgili şikâyet başvurusunu kabul etme yetkisine sahiptir. 6701 sayılı Kanun kapsamında Ayrımcılık yasağı ihlalinden zarar gördüğü iddiasında bulunan her gerçek ve tüzel kişi ile ulusal önleme mekanizması fonksiyonu kapsamında Kuruma başvuru yapabilmektedir. Ancak ayrımcılık yasağına girmeyen insan hakları ihlalleri de yaşanmaktadır. Her insan hakkı ihlali ise ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirmek mümkün değildir. 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nun amacı 1. Maddede düzenlenmiştir. Söz konusu madde: "Bu Kanunun amacı; insan onurunu temel alarak insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, kişilerin eşit muamele görme hakkının güvence altına alınması, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada ayrımcılığın önlenmesi ile bu ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermek, işkence ve kötü muameleyle etkin mücadele etmek ve bu konuda ulusal önleme mekanizması görevini yerine getirmek üzere Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun kurulması, teşkilat, görev ve yetkilerine ilişkin esasların düzenlenmesidir." şeklindedir. Görüldüğü üzere Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'nun amacı yalnızca ayrımcılık yasağı ihlallerinin önlenmesi değildir. İnsan onurunu temel alarak insan haklarının korunmasını sağlamak da TİHEK"in amaçları arasındadır. İnsan hakları konusunda mağduriyet yaşanmaması, ayrımcılık çerçevesinde değerlendirilmesi mümkün olmayan insan haklarının ihlallerinin önlenebilmesi için TİHEK, insan hakları ihlali konusundaki tüm şikâyet başvurularını kabul etmesi gerekmektedir. İşbu kanun teklifi ile de 6701 sayılı Kanunda değişiklik yapılarak Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'nun ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilemeyecek insan hakları ihlallerinde de gerçek ve tüzel kişilerden şikâyet başvurusu alabilmesi sağlanması amaçlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1 — Maddeyle 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu "İkinci Bölüm"ün bölüm başlığı değiştirilmesi hedeflenmektedir. MADDE ? — Maddeyle 6701 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin kenar başlığının değiştirilmesi amaçlanmıştır. MADDE 3 -Maddeyle ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilemeyecek insan hakları kapsamı belirlenmesi amaçlanmıştır. MADDE 4 — İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na yapılacak şikâyet başvurularını düzenleyen 6701 sayılı Kanunun 17 inci maddesine "insan hakları ihlali" ibaresi eklenmesi amaçlanmıştır. MADDE 5-Yürürlük maddesidir. MADDE 6- Yürütme maddesidir. 6701 SAYILI TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1 — 6/4/2016 tarihli ve 6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu"nun İkinci Bölüm Başlığı "İnsan Hakları İhlali ve Ayrımcılıkla Mücadele" şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 2 — 6701 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin kenar başlığı "İnsan hakları ihlali, eşitlik ilkesi ve ayrımcılığı" şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 3 — 6701 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Bu madde ile düzenlenen eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı çerçevesinde değerlendirilemeyen insan hakları ihlalleri bakımından sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler, icrai eylemler ya da ihmali eylemler ile yaşanan insan hakkı ihlallerinin takibinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. MADDE 4 — 6701 sayılı Kanunun 17 inci maddesinin birinci fikrasının ilk cümlesinin başına "İnsan hakları ihlal edilen ve" ibaresi eklenmiştir. MADDE 5- Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. MADDE 6 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “6701 Sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/662, 7 Temmuz 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-662-6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b49acd0a-5f57-4802-a968-0188dc8d53e0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.