# Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/668)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/668
- **Sunuluş tarihi:** 3 Haziran 2022
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/27c53b75-949d-497f-a165-0188dc8f69da
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-668-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te

> 2/668 esas numaralı kanun teklifi 3 Haziran 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile Emekli Sandığı kapsamında emekli olup vefat etmiş sigortalının, Emekli Sandığı'ndan emekli olmuş kız çocuğunun, aynı zamanda yetim aylığına hak kazanmasının sağlanarak kişinin Anayasadan kaynaklanan haklarının ihlal edilmesinin önlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 3 2ATTI, 214748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 5/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

© 214285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213,

2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3384, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2599, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

13/96, 2/1997, 2/1989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/6935, 2/722, 2/1448, 2/1449, 2/450, 2/453, 122/457, 21458, 2/502, 2/697, 2/1564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553,

2/1690, 21565, 2/582;2/596, 2/600, 2/4TT, 2/1659, 21493, 2/649, 2/65, 21682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/4935, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/1723, 2/1599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 2/1540, 2/554, 2/572, 24472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/692, 2/3561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/1539, 2/9557, 2/1563, 21597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 21630, 2/507, 2/3536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/1703, 2/569, 2/468, 2/508,2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/1501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/5925, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 2/5217, 2/1667, 2/668, 21532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/1538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/1567, 2/5771, 21465, 2/1602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/593, 21641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579, 2/717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 21606, 2/523, 2/1666, 2/1675, 2/700, 2/708, 2/711, 27578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 21661, 2/535, 2/1678, 2/1545, 2/702, 2/720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/S60, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 21716, 2/585, 2/1591, 2/620, 2/1622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 3

Av. Malimut' Ta Şanlıurfa irfa Mil ekili

Tali Komisyon

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /668

L. SENEL OVBAK

İNe: m an mam amam

129 6588

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı N

Tarih Ol kim li...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Tali Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyon Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Esas Plan ve Bütçe

Komisyon Tarih: 03 Haziran 2022 |Esas No: 2/4481

GE: MEZAR MİK a 026002.

(EY e ATIŞ ei

Şe A AŞK

GENEL GEREKÇE

Sosyal Sigortalar Kurumu'nun (SGK) amacı, sosyal sigortacılık ilkesi ile, risklere ve istatistiklere bağlı olarak sosyal güvenlik sistemini yürütmektir. SGK, 20 Mayıs 2006 tarihli 26173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın tek çatı altında birleşmesi ile oluşmuştur.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile tüm sigorta kollarında bulunan çalışanlar tek bir kurum aracılığıyla sigorta primlerini takip edebilir hale gelmiştir. SGK kapsamında sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, bir diğer deyişle sigortalının geride kalan yakınlarına belirli şartlar altında SGK tarafından yapılan ödeme ölüm aylığı olarak ifade edilmektedir. Sigortalının hak sahipleri ise 5510 sayılı Kanunda belirtilmiştir. Bunlar eş, çocuk, anne ve babadır.

SGK kapsamındaki sigortalının vefat etmesi halinde eşine bağlanan paraya dul aylığı, çocukları için bağlanan paraya yetim aylığı denilmektedir. Aylık maaş aşacak kişilerin çalışma, sağlık, eğitim durumu, cinsiyet, yaş gibi bazı kriterler aranmaktadır. Ekim 2008 tarihinden sonra vefat eden sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için; 4/A ve 4/B sigortalıları için en az 1800 gün uzun vadeli sigorta kolları primi (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi) bildirilmiş olmak, veya sadece 4/A"lılar ( eski adıyla SSK"lılar) için her türlü borçlanma süreleri hariç olmak üzere az 5 yıldan beri sigortalı bulunup toplamda 900 gün uzun vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olmak, 4/B sigortalıları için her türlü prim borcunu ödemiş olmak, sigortalının ölmeden önce malullük veya yaşlılık aylığına hak kazanmış olup işlemleri henüz tamamlanmamış olması veya aylık alıyor olması, bağlanmış bulunan malullük vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı sigortalı olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle kesilmiş olması ve yazılı talepte bulunmak şartları aranmaktadır.

Vefat eden sigortalının çocuklarının ölüm aylığı almaları kız çocuğu, erkek çocuğu ve malul çocuklar olarak ayrı ayrı değerlendirilmeye tutulmaktadır. Kız çocuklarına aylık bağlanabilmesi için 5510 sayılı Kanun veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmama veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olma şartı dışında bunların yaşları ne olursa olsun evli olmaması, evli olmakla birlikte sonradan boşanmaları veya dul kalması şarttır.

SSK ve Bağ-Kur emeklisi olan kız çocukları yetim aylığına hak kazanırken Emekli Sandığı'ndan emekli olan kız çocuklarına yetim aylığı alma hakkı tanınmamaktadır. Ancak işbu husus hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil etmektedir. Eşitlik ilkesinin düzenlendiği T.C. Anayasası'nın 10. Maddesi: "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla SSK ve Bağ Kız çocuklarının yetim aylığına hak kazanamamaları Anayasamıza açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Emekli Sandığı'ndan emekli olan kız çocuklarının da SSK ve Bağ-Kur emeklisi olan kız çocuklarına sağlanan hakkın tanınması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan hususlardan neticesinde işbu kanun teklifi ile Emekli Sandığı kapsamında emekli olup vefat etmiş sigortalının, Emekli Sandığı'ndan emekli olmuş kız çocuğunun yetim aylığına hak kazanmasının sağlanması amaçlanmıştır. Emekli Sandığı'ndan emekli olmuş kız çocuklarının yetim aylığına hak kazanması sağlanarak SSK ve Bağ-Kur emeklisi kız çocukları ile aralarındaki adaletsizliğin, eşitsizliğin giderilerek yaşanan hak kayıplarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE | — Maddeyle, Emekli Sandığı kapsamında emekli olup vefat etmiş sigortalının, Emekli Sandığı'ndan emekli olmuş kız çocuğunun, aynı zamanda yetim aylığına hak kazanması sağlanarak kişilerin Anayasamızdan doğan haklarının ihlal edilmesinin önüne geçilerek, hakkaniyetin ve eşitliğin sağlanması hedeflenmektedir.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1—31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 21- Mülga 5417 sayılı Kanuna, 5434 sayılı Kanuna, mülga 6900 sayılı Kanuna, 5906 sayılı Kanuna, 1479 sayılı Kanuna, 2925 sayılı Kanuna, mülga 2926 sayılı Kanuna ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tabi olarak bir veya birden fazla dosyadan ölüm aylığı veya geliri almaya hak kazanan, çalışmayan ve evli olmayan kız çocuklarına, kendi sigortalılığı veya iştirakçiliği nedeniyle gelir veya aylık bağlanmış olup olmadığına bakılmaksızın, ölüm aylığı bağlanır. Bu aylıkların veya gelirlerin bağlanmasında bu Kanunun 54 üncü maddesindeki kısıtlar ile mülga Sosyal Güvenlik Kanunlarının ilgili maddelerindeki kısıtlar aranmaz. Bu madde uyarınca ölüm aylığı alan kız çocuklarının yaşlılık aylıkları da ödenmeye devam olunur.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde kapsamında ilk defa hak kazanılan ve bağlanacak ölüm aylıklarına ilişkin geçmişe yönelik ödeme yapılmaz."

MADDE 2 — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.,

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/668, 3 Haziran 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-668-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/27c53b75-949d-497f-a165-0188dc8f69da

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
