# Engelli Kişilerin Sağlık ve Otoyol Hizmetlerinden Ücretsiz Yararlanmasına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/669)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/669
- **Sunuluş tarihi:** 3 Haziran 2022
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/207a3ab1-7a66-43f7-b3bd-0188dc8f8d41
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-669-engelli-kisilerin-saglik-ve-otoyol-hizmetlerinden-ucretsiz-yararlanmasina-iliskin-bazi-kan

> 2/669 esas numaralı kanun teklifi 3 Haziran 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, engelli bireylerin köprü ve otoyol kullanımında geçiş ücreti ödememeleri ve sağlık hizmetlerinde katılım paylarından muaf tutulmaları amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 5)4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, o 2a285, 2/4286, 2/4287, 2/4280 2373, 2265, 2/4261, 274534 2140357 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - oo -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/96, 2/1997, 21989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/1695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2458, 2/502, 21697, 24564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 2/1690, 2/1565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 21659, 21493, 2/649, 21657, 21682, 2/693, 2/705, 21462, 2/469, 2/614, 24495, 21660, 21526, 2/696, 21566, 2/5176, 21723, 21599, 2/470, 2/4T1, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/1726, 2/464, 2/617, 2/483, 24485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2/554, 24572, 2/4172, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/692, 21561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482., 2/488, 2/6217, 2/1497, 2/500, 2/539, 2/5517, 21563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 21630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 21496, 2/6317, 2/645, 21510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/5532, 2/709, 2/476, 2/636, 2/1501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/5922, 2/525, 2/1528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 2/5217, 21667, 2/668, 2/532, 2/670, 21452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/1506, 2/643, 2/665, 21669, 2/674, 2/1538, 2/454, 2/455, 2/642, 21509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/1567, 2/5771, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 21592, 2/593, 2/641, 2/647, 21681, 2/1549, 2/699, 2/579, 2/717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/46T, 2/652, 21655, 21688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/7110, 2/721, 21603, 2/604, 24654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/1606, 21523, 21666, 21675, 21700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4175, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/86, 2/492, 2/685, 2/573, 21575, 21716, 2/585, 2/591, 21620, 21622, 21623, 21520, 24551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Mahmut Ta al Şanlıyirfa Milğivekili

Tali Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /669

TBMM ği GENEL EVPDAK

0 8 Haziran 2023 j

GN Hmmkla aramama e (00 658Z1

CHP

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih Kaman Za 2 İZZ......

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

Engelli Kişilerin Sağlık ve Otoyol Hizmetlerinden Ücretsiz Yararlanmasına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sun

Tali Sağlık, Aile, Çalışma ve Komisyon (Sosyal İşler Esas Plan ve Bütçe Komisyon

Tarih: 03 Haziran 2022 |Esas No: 2/4482

03 Hara 70727 hroaı

GEL DAK in 1026060

GENEL GEREKÇE

Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde yer alan veriler ile hazırlanan Ocak 2022 raporuna göre ülkemizde bulunan olan engelli sayısı; 1.414.643'ü erkek, 1.097.307"si kadın olmak üzere toplam 2.511.950'dir. Engelli vatandaşlarımız, hayatlarını devam ettirirken birçok zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır.

Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi'ne göre engelli bireyler herkesle aynı hak ve özgürlüklere sahiptir. Bu hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanılması için alınması gereken tüm önlemler, devletlerin insan hakları yükümlülüklerindendir. Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet anlayışına göre devlet, ekonomik ve sosyal yaşama müdahale etmesi yoluyla, toplumdaki sınıf çatışmalarını yumuşatarak, ulusal bütünleşmeyi sağlamayı hedeflemelidir. Dolayısıyla sosyal devlet anlayışı çerçevesinde öncelikli olarak toplumun güçsüz kesimlerine ve elbette herkese insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam seviyesinin sağlanması gerekmektedir. Anayasamızın 10. maddesinde işe kanun önünde eşitlik ilkesi düzenlenmiştir. Ancak kanun önünde eşitlik ilkesinin toplumdaki dezavantajlı grupların sorunlarını çözme konusunda yeterli olmaması dolayısıyla pozitif ayrımcılık kabul edilmiştir. Pozitif ayrımcılık ilkesi ile devlet, ayrımcılığa uğrama ihtimali bulunan dezavantajlı grupların hamisi ve koruyucusu olma vasfıyla görevlendirmiştir.

Ülkemizde son dönemlerde her türlü ihtiyaç kalemine zam yapılmıştır. Üst üste ve sürekli yapılan zamlar engelli vatandaşlarımızın da alım gücünü düşürmüştür. Zorunlu ihtiyaçlara yapılan masraflarla birlikte ulaşımda otoyol, tünel ve köprü geçiş ücretlerinde de ciddi oranda artış yaşanmıştır. Birçok konuda zorluklarla mücadele etmek zorunda kalan engelli vatandaşlarımızın insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmelerini sağlamak Devletimizin görevlerindendir. Bundan dolayıdır ki engelli vatandaşlarımızdan otoyol, tünel ve köprü geçiş ücretlerinden muaf tutulması gerekir.

Yukarıda açıklanan hususlarla birlikte özellikle Mart 2020 tarihinden itibaren ülkemiz ve tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 virüsü salgını ile birlikte halkın sağlık hizmetlerinden daha fazla yararlanması ile ilaç kullanımını da artırmıştır. Engelli vatandaşlarımızdan da tedavi süreçleri devam edenler, haftalık / aylık periyotlarla ilaç satın almak zorunda kalanlar bulunmaktadır. Dolayısıyla giderleri arasında ilaç masrafları önemli bir yere sahiptir. T.C. Anayasası madde 56: "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir. Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir." hükmünü amirdir. Görüldüğü üzere ilgili güvencelerinin anlamı olmayacaktır.

Açıklanan tüm hususlar nedeniyle engelli vatandaşlarımızın otoyol, köprü ve tünel geçiş ücretlerinden ve tedavi süreçlerinde ilaç katılım, muayene ve ilave ücretlerden muaf tutulması gerekmektedir. İşbu kanun teklifi ile de engelli vatandaşlarımızın otoyol, köprü ve tünel geçişlerinden engelli vatandaşlarımızın ücretsiz faydalanması ve ilaç katılım ücreti, muayene ve ilave ücretlerden muaf tutulması sağlanarak, böylelikle engelli vatandaşlarımıza Anayasamızın 10. maddesinde düzenlenen pozitif ayrımcılık ve sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi ile birlikte engelli vatandaşlarımıza insan onuruna yaraşır bir yaşam sunulması amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 — Maddeyle engelli kişilerin ülkemizde bulunan otoyol, tünel ve köprü geçişlerinden ücretsiz faydalanması sağlanarak sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi ile birlikte engelli vatandaşlarımıza insan onuruna yaraşır bir yaşam sunulması amaçlanmıştır.

MADDE ? — Maddeyle engelli kişilerin ilaç katılım, muayene ve ilave ücretlerden muaf tutulması sağlanarak vatandaşlarımızın Anayasal hakkı olan sağlık hakkının ihlallerinin önüne geçilmesi ve sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi ile birlikte engelli vatandaşlarımıza insan onuruna yaraşır bir yaşam sunulması amaçlanmıştır.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

ENGELLİ KİŞİLERİN SAĞLIK VE OTOYOL HİZMETLERİNDEN ÜCRETSİZ YARARLANMASINA İLİŞKİN BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 1: Bu Kanun kapsamında işletilen otoyol, köprü ve otoyollardaki hizmet tesislerini kullanan engelli kişilerden geçiş ücreti alınmaz."

MADDE 2-31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

") Enaz 9640 oranında engelli olduklarını gösterir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile en az 640 oranında doğuştan engelli olduklarını belgeleyenler"

MADDE 3- Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer

MADDE 4 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Engelli Kişilerin Sağlık ve Otoyol Hizmetlerinden Ücretsiz Yararlanmasına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/669, 3 Haziran 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-669-engelli-kisilerin-saglik-ve-otoyol-hizmetlerinden-ucretsiz-yararlanmasina-iliskin-bazi-kan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/207a3ab1-7a66-43f7-b3bd-0188dc8f8d41

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
