# 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/714)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/714
- **Sunuluş tarihi:** 4 Ekim 2021
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/0bc5f0ca-95be-414e-bc11-0188dc984c5e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-714-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/714 esas numaralı kanun teklifi 4 Ekim 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, ağır işkence suçlarında zamanaşımının kaldırılması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/3001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3436, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

© 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 274234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 213473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1958, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 2/1996, 2/1997, 21989, 21916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 21457, 2/4958, 2/1502, 2/697, 2/1564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/1565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/6599, 2493, 2/649, 2/657, 2/682, 2/693, 2/705, 2/1462, 2/469, 2/1614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/1723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/9534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/671, 2/537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/1539, 2/557, 2/563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/5271, 21667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/1454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6716, 2/541, 2/679, 2/567, 2/1577, 2/465, 2/1602, 2/644, 2/1646, 2/673, 21543, 2/544, 2/5471, 2/715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/1549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4617, 21652, 2/655, 2/688, 2/9555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654,2/521, 2/1524, 2/559, 2/562, 27712, 2/586, 2/1587, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/7108, 2/711, 2/9578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/1478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/3945, 2/702, 2/1720, 21589, 2/1609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 24484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 21716, 2/5835, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Malimut Tayal

Tali Komisyon

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /714

SENEL EVBAK

Ü 8 Hazin 202)

129 6585

1. B.M.M.

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih ;.......... ( EKİ 1.2021 aearenan San Ni Göz

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Tali Komisyon sas Komisyon

Hell

Tarih:

Esas No: 77

KANUNLAR V gk Ekimi i Numara:

TERA GENE. EYRAKR

0 & Ekim 2021

Ne, 28 $ UN

EBYS'ye AK TARILIMSTIR GENEL GEREKÇE

Uluslararası insan hakları sözleşmelerinde ve Anayasa'da da açıkça ifade edildiği üzere yaşam hakkı, cinsel. dokunulmazlık ve küçültücü muameleye maruz kalmama hakları korunması gereken en temel haklardandır. Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir." Hükmü yer almaktadır. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "İnsan Haklarına Saygı Yükümlülüğü" kenar başlıklı 1'inci maddesinde; "Yüksek Sözleşmeci taraflar, kendi yetki alanları içinde bulunan herkese bu sözleşmenin birinci bölümünde açıklanan hak ve özgürlükleri tanırlar." Hükmüne yer verilmiş, 2'nci maddesinde de yaşam hakkı "Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur." hükmü ile düzenlenmiştir.

Ne var ki ülkemizde yaşam hakkı ihlal edilen ve ölümle sonuçlanan binlerce vaka ile işkence suçu neticesinde ölüm meydana gelmesi vakalarının failleri, davaların zamanaşımına uğraması sonucu cezasız kalmıştır. Zaman aşımından dolayı on binlerce dosya işlemden kaldırılmış ve failler cezalandırılamamıştır. Yaşanan birçok faili meçhul cinayet ve olaylarda ya zamanaşımı gerekçesiyle dosya işlemden kaldırılmış ya da kaldırılmak üzeredir. DİSK'in kurucu başkanı Kemal Türkler? in katledilmesi hakkında görülen dava çok uzun süreler boyunca sonuçlandırılamamış, yerel mahkeme ve Yargıtay arasında gidip gelmiştir ve en sonunda dosya zamanaşımına uğrayıp işlemden kaldırılmıştır. Failler cezalandırılamamış ve adalet yara almıştır.

Adalet, yurttaşların devlete bağlılığını sağlayan ve onu meşru hale getiren yegane duygudur. Adalete olan güvenin kaybedilmesi, devletin meşrutiyetinin sorgulanmasını da beraberinde getirecek ve ciddi sorunlara sebep olacaktır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye'de yaşanmış faili meçhul cinayetler ve kayıplarla ilgili olarak verdiği kararlarda, "Etkili bir resmi soruşturma yapma yükümlülüğünün, Soruşturmanın olaya katılan kişi ve kurumlardan bağımsız olarak yapılması yükümlülüğünün, Soruşturmanın o sorumlularının tespiti ve cezalandırılmalarına yönelik yapılması yükümlülüğünün ve Soruşturmanın hızlı ve makul bir aciliyet içinde gerçekleştirilmesi yükümlülüğünün" ihlal edildiği konuları öne çıkmaktadır. Zamanaşımı mekanizmasının olduğu bir hukuk düzeninde bu sayılan ihlaller adalet mekanizmasının işlemesine mâni olmaktadır.

Türkiye'de neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence suçuna ilişkin zamanaşımı gerekçesiyle faillerin cezalandırılamadığı birçok olay mevcuttur. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence suçu tıpkı TCK 77'nci maddede yer alan "İnsanlığa Karşı Suçlar", T CK 76'nci maddede yer alan "Soykırım" ve TCK 94'üncü maddede yer alan "İşkence" suçlarında olduğu gibi zamanaşımına tabi olmamalıdır. İşkence nedeniyle hayatını kaybeden bireyin faillerinin yargılanması ne kadar sürerse sürsün tamamlanmalı, toplum vicdanı ve adaletin gereği için faillerin cezalandırılması gerekir. i

Yukarıda anlatılan sebepler neticesinde zamanaşımı kavramının adaletin tecelli etmesine engel olduğu durumlar söz konusudur. En temel insan hakkı olan yaşam hakkı zamanaşımının kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 — Madde ile en temel insan hakkı olan yaşam hakkı insanlığa aykırı olarak işkence sonucunda elinden alınan bir bireyin faillerinin yakalanması ve cezalandırılması için neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence suçunda zamanaşımının kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 — 6/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 95'inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. i

"(3) Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez."

MADDE 2 — Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/714, 4 Ekim 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-714-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/0bc5f0ca-95be-414e-bc11-0188dc984c5e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
