# 4857 İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/744)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/744
- **Sunuluş tarihi:** 18 Ocak 2021
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bbe63f88-5b81-4ce2-9820-0188dc9f190b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-744-4857-is-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/744 esas numaralı kanun teklifi 18 Ocak 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; geçici işçi çalıştıran işverenlerin istihdam ettikleri işçilerin mecburi eğitim çağındaki çocuklarını ilgili il Milli Eğitim müdürlüklerine bildirmesi ve söz konusu çocukların eğitimlerine devamlarının sağlanması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 4 2ATTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

© 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 213736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 7/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 212446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 212398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

13/96, 2/1997, 21989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 21490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 21477, 2/659, 21493, 2/649, 2/65T, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 21526, 21696, 21566, 2/5176, 21723, 21599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/1534, 2/704, 2/726, 2/1464, 2/617, 24483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 21540, 2/554, 2/572, 21472, 21613, 2/624, 2/1625, 24498, 2/6T1, 2/1537, 2/692, 2/561, 2/7114, 2/1456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4917, 21500, 2/539, 2/5571, 21563, 2/1597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 2/1621, 2/496, 2/637, 21645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 24662, 2/552, 2/709, 24476, 2/636, 2/501, 2639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 21698, 2/5174, 2/612, 2/479, 2/1615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 2/1528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5217, 2/667, 2/1668, 2/532, 21670, 2/452, 21610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/1669, 2/674, 2/538, 2/4SA, 2/455, 2/642,, 2/1509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/1679, 2/1567, 2/1577, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/1647, 2/1681, 2/549, 2/699, 2/1579, 21717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/1694, 2/1558, 2/710, 21721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/1521, 2/524, 2/1559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/587, 21606, 21523, 2/666, 21675, 2/7090, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/1683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/1486, 2/492, 2/685, 2/1573, 2/5175, 2/1716, 2/585, 2/1591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Malimut'Tayal Şanlıirfa Milletvekili

Tali Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyon | Komisyonu

Esas Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /744

0D ün 7073

GENEEİEM kk — ". .VRAK

O 8 Haziran 2023 İİ samim aram ante mim ie 129 6585

-"#İ CUMHURİYET HALK PARTİSİ

• Grup Başkanlığı

Tarih : 15 (cak. 7071...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Tali AYIR Eğitim, Kültür Genlik ve Komisyon Spor

Esas ye ki , d

Tarih : 27 Ocak 2021 Esas No: TI)

15 Ocak 201 v TERLİ NG, OLAR

EBYS'ye AKTARILMIŞTIR

GENEL GEREKÇE

Çocuk işçiliği; UNICEF tarafından "Çocukların çalışmak için çok genç olmaları ya da fiziksel, zihinsel, sosyal veya eğitsel gelişimlerine zarar verebilecek tehlikeli faaliyetlerle uğraşmalarıdır" şeklinde; ILO tarafından ise "Çocukların, çocukluklarını yaşamaktan alıkoyan, potansiyellerini ve saygınlıklarını eksilten, fiziksel ve zihinsel gelişimleri açısından zararlı olan işlerde istihdam edilmesidir" şeklinde tanımlanmıştır. Ülkemizde ise çocuk işçiliği; tarımda mevsimlik gezici tarım işçisi olarak çalışan çocuklar, sanayi sektöründe çalışan çocuklar ve hizmet sektöründe çalışan çocuklar olmak üzere üç ayrı başlık altında tanımlanmıştır.

Çocukların iyi olmalarını sağlayan en büyük etkenlerden birisi maddi açıdan rahat bir yaşam sürmeleridir. 2019 yılına ait OECD veri tabanına göre ülkemizde bulunan 0-17 yaş aralığındaki çocukların yüzde 25,3*ü yoksul olarak tanımlanan hanelerde yaşamaktadır. Ağır yaşam koşullarına maruz kalan ve yaşadıkları bölgelerde istihdam sorunu yaşayan aileler ise tarimsal faaliyetlerin yoğun olduğu bölgelere, başkasına ait tarım alanında ekim, yetiştirme, ilaçlama, hasat gibi tarımsal faaliyetleri ücret karşılığında sürekli ya da gezici olarak yerine getirerek mevsimlik işçi olarak çalışmaktadır. Bu şekilde çalışan aile büyükleri, çalışmak için mevsimlik olarak göç ettikleri yerlere çocuklarını da götürmektedir. Yaşı oldukça küçük olan çocuklar da aile ekonomisine katkı sağlamak için yaşlarına uygun olmayan tarımsal işlerde çalışmaktadır. Ayrıca belirtilmelidir ki; ülkemizde de çocuk işçiliğinin en yoğun olduğu sektör tarım sektörüdür. Mevsimlik tarımda çalışan çocuklar; tarım ilaçlarından, hava koşullarından, ağır çalışma koşullarından kaynaklanan birçok sağlık problemi yaşamakta olup gereği gibi gelişememekte ya da bir hastalığa yakalanarak tüm hayatları boyunca kötü bir yaşam sürmektedir. Yine barınma koşullarının yetersiz olması başta hijyen eksikliği olmak üzere birçok probleme de neden olmaktadır. Tüm bunlarla birlikte mevsimlik tarım döneminin bir kısmı eğitim ve öğretim zamanını kapsamasından dolayı çocuklar eğitimlerinden ve okullarından kilometrelerce uzakta çalışmak zorunda bırakılmaktadırlar.

Mevsimlik tarım işçiliği yapan çocuklar ve aileleri derme çatma çadırlarda ya da barınaklarda yaşamak zorunda kalıp en temel haklarından mahrum bırakılmakta ve hayatlarını risk altında geçirmektedir. Çocuklara, tarlada çalışmalarının yanı sıra çadır temizliği ya da kendinden daha küçük kardeşine bakma sorumluluğu yüklenmektedir. Eğitim öğretim yılı sona ermeden yaşadıkları şehirleri terk etmek zorunda kalan çocuklar bir sonraki eğitim yılının başlamasından aylarca sonra yaşadıkları bölgeye dönebilmektedir. Okul çağındaki çocuklar yaşadıkları bölgede okullara kayıt yaptırmakta ve göç ettikleri yerlerde de eğitim öğretimine devam ettirmeye çalışmaktadır. Ancak eğitimle kesintili ilişkileri uyum ve konsantrasyon problemlerine neden olmaktadır. Buna bağlı olarak eğitim kalitesi de düşmektedir. Hem Ülkemiz sosyal hukuk devletidir ve devletimiz toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlüdür. Eğitim ve öğrenim hakkı T.C. Anayasası'nın 42. maddesinde "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz..." şeklinde düzenlenmiştir. Mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitimine yönelik politika ve uygulamalar, pek çok kurumun farklı zamanlarda yayınladığı genelge, yönetmelik ve projeler vasıtasıyla yürütülmektedir. Her ne kadar Adres Kayıt Sistemi ile ilköğretime kaydı olmayan çocukların tespit edilmesi daha sistematik hale getirilmiş olsa da bu durum mevsimlik tarım işçisi çocuklar için mümkün olmamaktadır. Yerel yönetici ve eğitimcilerin bireysel olarak göstermiş oldukları çabaları da bir yere kadar etkili olmaktadır. İşbu kanun teklifimiz ile mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitim ve öğretimlerine başlayıp devam edebilmeleri için yasal düzenleme yapılarak işverenlere, mevsimlik tarım işçilerinin ailesindeki okul çağında bulunan çocukları tespit ederek ilgili kuruma bildirim yükümlülüğü getirmek kaydıyla hak kayıplarının önüne geçilmesi ve çocukların eğitimli ve daha sağlıklı bireyler olarak gelişebilmesinin önü açılması hedeflenmektedir. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 - Madde ile tarım veya orman işlerinin yapıldığı iş yeri veya işletmesi işleten işverenlere mevsimlik tarım işçilerinin ailesindeki okul çağında bulunan çocuğu tespit ve ilgili kuruma bildirim yükümlülüğü getirerek hak kayıplarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

4857 SAYILI İŞ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 7'inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

"(e) Geçici işçinin ailesinde bulunan mecburi öğrenim çağındaki çocuğu iş ilişkisi kurulmasından itibaren kırk sekiz saat içerisinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bildirmekle yükümlüdür."

MADDE 2 - Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 3 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “4857 İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/744, 18 Ocak 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-744-4857-is-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bbe63f88-5b81-4ce2-9820-0188dc9f190b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.