# 4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/745)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/745
- **Sunuluş tarihi:** 30 Aralık 2020
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c8f75d75-bdb5-4b0b-bf8a-0188dc9f4122
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-745-4857-sayili-is-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/745 esas numaralı kanun teklifi 30 Aralık 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; İş Kanunu kapsamı dışında tutulan 50 işçiden az işçi çalıştıran işyerleri ile tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerine yönelik istisnanın kaldırılarak İş Kanuna tabi kılınması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 3 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 214681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 34388, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 121996, 2/1997, 21989, 2/916, 2/1866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/4535, 12457, 2/4938, 2/502, 2/1697, 2/564, 2/584, 2/4359, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 21657, 2/682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 21614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/5176, 21723, 21599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 24483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/6271, 2/497, 2/500, 2/1539, 21557, 2/1563, 2/1597, 2/601, 2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/3512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/6351, 2/3517, 2/662, 2/5592, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 21525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/4773, 2/487, 2/1635, 2/3527, 2/667, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/5938, 2/1454, 21455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/6179, 2/5671, 2/5771, 21465, 2/1602, 2/644, 21646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/6417, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 21719, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/5595, 2/5596, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654,2/521, 2/524, 2/1559, 2/562, 2/1712, 2/1586, 2/587, 2/1606, 2/1523, 2/666, 2/6715, 2/700, 2/708,2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/3535, 2/6178, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/5715, 21716, 2/585, 2/1591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/3520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 r) Av Mahmut Tayal Şanlıyirfa Mile ekili

Tali T O Köyişleri Komi Komisyon arım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Esas Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /745

İ .S EMME L EVDAK

MR Tarih :. iĞHR 0 j

İCUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

28 Aralik. 2020...

Sayı £. 1722

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

4857 sayılı İş Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi " sAlişikte sunulmuştur.

BAR p

Tak Kemisyen tarım, Orman VE ilo işleri e sürem, iğ semi emar naam. ap

Esas Komisyah ;

İSoğlu ui Ml, Golışma ve © Sosyal

Tarih : yi işler emi ee pW

EBYS'ye AKTARILMIŞTIR! GENEL GEREKÇE

Günümüzde hukukun üstünlüğü gelişme gösterirken hak arayışı kapsamı da günden güne ilerlemektedir. Ülkemiz, bir hukuk devletidir. Vatandaşlarımıza hak arama hürriyeti Anayasamız ile tanınmıştır. İş hukuku ise bireyler arasındaki iş ilişkisini düzenlemektedir. İş hukukundan bahsedilebilmesi için işveren ile işi yapan arasında bir hizmet sözleşmesi bulunması gerekir. Ülkemizde iş hukukunun gelişimi ise cumhuriyetten sonra olmuştur. Bütün iş yerlerinin, işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmak üzere 22.05.2003 tarihinde 4857 sayılı İş Kanunu kabul edilmiştir. Ancak bu Kanunun 4. Maddesi ile de bu kanun kapsamı dışında kalan iş ve iş ilişkileri belirtilmiştir.

Öncelikle konuya ilişkin olarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun "İstisnalar" başlığı altındaki madde 4/1-b: "50'den az işçi çalıştırılan (50 dâhil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde." hükmüne havidir. İlgili yasal düzenleme ile 50'den az işçi çalıştıran tarım ve orman işlerinin yapıldığı iş yeri ve işletme sahibi işverenler kanun kapsamı dışında tutulurken madde devamında ayrık durumlara da yer verilmiştir. Her ne kadar istisnadan ayrık tutulan durumlara yer verilmiş olsa da işbu durum hak kayıplarının önüne geçilmesi için tam anlamıyla yeterli olmamıştır. Büyük ölçekli iş yeri veya işletmelerde çalışan kişiler ile daha küçük ölçekli iş yeri veya işletmelerde çalışanlar arasında eşitsizliğe ve ayrımcılığa neden olmaktadır.

Ülkemizde tarım işçiliği yaparak hayatlarını idame ettirmeye çalışan birçok vatandaşımız bulunmaktadır. Tarımın sürekli ve yaygın olmadığı bölgelerden çeşitli tarım ürünlerinin üretiminde çalışmak için tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu bölgelere doğru tarım işçiliği maksadıyla bir işgücü hareketliliği bulunmaktadır. Gerek yaşadıkları bölgede tarım işçiliği yapan gerek mevsimlik olarak çalışan tarım işçileri için yaşam çok zor şartlarda devam etmektedir. Özellikle mevsimlik tarım işçisi olan aileler, çalışma yerlerine giderken çocuklarını da götürmektedir. Yaşı oldukça küçük olan çocuklar da aile ekonomisine katkı sağlamak. için yaşlarına uygun olmayan tarımsal işlerde çalışmaktadır. Ayrıca derme çatma çadır ya da barınaklarda kalmak zorunda kalan tarım işçileri içme veya kullanma suyundan mahrum bir şekilde yaşamak zorunda kalmaktadır. Sağlıksız koşullarda yaşayan tarım işçilerinin çalıştıkları iş yeri veya işletmelerin denetlenmiyor olması ve daha küçük ölçekli işyeri veya işletmelerin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına dâhil edilmemesi hak kayıplarına neden olmaktadır. Ülkemiz sosyal hukuk devletidir ve devletimiz toplumsal dengeyi sağlayarak güçsüz kişileri güçlüler karşısında korumakla yükümlüdür. T.C. Anayasası 50. Maddesi: "Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar." hükmüne havidir. İş bu madde ile kişinin yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamayacağı, küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanların çalışma şartları bakımından özel olarak korunacağını düzenlenmiş, dinlenmek de çalışanlara getirilebilmesi için iş yeri ya da işletmenin büyüklüğüne bakılmaksızın İş K dâhil edilmesi gerekmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1 - Madde ile tarım veya orman işlerinin yapıldığı iş yeri veya işletmelerde çalışan sayısına bakılmaksızın kanun kapsamına dâhil edilerek tarım işçilerinin yaşadıkları ve yaşayacakları hak kayıplarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

MADDE 2 - Yürürlük maddesidir.

MADDE 3 - Yürütme maddesidir.

4857 SAYILI İŞ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2 - Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 3 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/745, 30 Aralık 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-745-4857-sayili-is-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c8f75d75-bdb5-4b0b-bf8a-0188dc9f4122

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
