# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/747) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/747 - **Sunuluş tarihi:** 11 Aralık 2020 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dbb15885-a9c1-430b-9a34-0188dc9f8990 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-747-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/747 esas numaralı kanun teklifi 11 Aralık 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, hakkında hapis cezasına hükmedilmesine karşın gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürelerin koşullu salıverilme için öngörülen süreden fazla olması hâlinde, kişinin maddi ve manevi zararlarının Devlet tarafından tazmin edilmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 7/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, © 274285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 24236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 213796, 2/3765, 213736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 1 3/996, 2/1997, 2/989, 21916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12JAST, 2/458, 2/1502, 2/69T, 2/564, 21584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/1611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,;2/596, 2/600, 2/1477, 2/659, 2/493, 2/1649, 21657, 2/682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/6T4, 2/495, 2/660, 21526, 2/1696, 2/566, 21576, 2/723, 21599, 2/470, 2471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/50, 2/554, 2/5172, 21472, 2613, 2/1624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/1594, 2/482, 2/488, 2/6217, 2/497, 21500, 2/539, 2/557, 2/563, 2/1597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/6317, 2/645, 21510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/1639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 24698, 2/574, 2/612, 2/479, 21615, 2/638, 21522, 2/595, 2/528, 2/5209, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 21527, 2/66T, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/6TA, 2/538, 2JA5A, 2/455, 2/642., 2/509, 21533, 2/676, 2/541, 21679, 2/56T, 2/5771, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 21592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 21549, 2/699, 2/579, 2/717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/467, 21652, 2/1655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 24654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 21586, 2/587, 21606, 2/1523, 21666, 21675, 2/700, 2/7108, 2/711, 2/5178, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 21545, 2/702, 2/7120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 21548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 21575, 2/7116, 2/585, 2/591, 2/620, 2/1622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/94, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 9 Av.Malimut'Ta al Şanlırfa Milletvekili Tali Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu Esas Komisyon Adalet Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /747 GGMEİ Ear mar ea mmlA 2 mama m Haziran 7023 — T.B.M.M. isi YL AHURİYET HALK PAR EE CUMEURİ p Başkanlığı nı. İLA 7020... Ciip Sayı Kam OR... gele TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Av. ut TANAL İstanBul Milletvekili Tali Komisyon Va 7 Ve Ele Esas Komisyon Sole" Tarih : N (9 Aralik 2020 Nünlatfd: gm ger —. NUZİ SAN İt rikzaza ae ABİNİN LEBYS'ye SRNLİŞTIR GENEL GEREKÇE 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2. bölümünde "Tutuklama" başlığı altında 100 ile 108. Maddeleri arasında düzenlenen tutuklamanın, şüpheli veya sanığın kaçmasını önlemek ve delillerin korunmasını sağlamak olmak üzere iki temel amacı bulunmaktadır. Tutuklama, bir ceza veya cezanın infazı aracı olmamakla birlikte geçici bir koruma tedbiridir. Koruma tedbirlerinin kişinin temel hak ve özgürlüklerine doğrudan müdahale niteliğinde olması nedeniyle, kanunda ayrıntılı bir şekilde düzenlenerek sıkı koşullara bağlanmıştır. Şüpheli veya sanığın tutuklu kalabilmesi için yargılamanın başında var olan tutuklama nedenlerinin daha sonraki aşamalarda da devam etmesi gerekmektedir. Tutuklama nedeninin ortadan kalkması halinde tutukluluk halinin de sona ermesi gerekir. Ancak bazı durumlarda, kanunda öngörülen hallerin gerçekleşmemesi yahut yargılamanın başında var olan tutuklama nedeninin yargılamanın sonunda haksız olduğunun anlaşılması sonucunda bu koruma tedbirlerine maruz kalan kişilerin maddi ve manevi zarara uğramaları mümkün olmaktadır. Hukuk devletinin bir gereği olarak ise devletin organları aracılığıyla işlenen hukuki eylem ve işlemler nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararı devletin tazmin etmesi gerekmektedir. Bahsedilen koruma tedbirlerinden doğan zararların tazmini ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenmiştir. i Koruma tedbirlerinden doğan zararın giderilmesi, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 7. bölümünde "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat" başlığı altında 141. ile 144. maddeleri arasında düzenlenmiş olup madde 141'de kişilerin hangi durumların varlığı halinde devletten tazminat talep edilebileceği tek tek sayılmıştır. Anılan maddenin d bendinde "Kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen" şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Tutukluluktaki makul süre ile yargılanmadaki makul süre birbirinden farklı olup ayrı bir biçimde değerlendirilmektedir. Bir dava, uzun süre devam etmesine rağmen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/1. maddesinde düzenlenen "makul sürede yargılanma hakkı" ilkesine aykırılık teşkil etmeyebilir. Ancak yargılama devam ettiği sürece kişi makul süreyi aşan bir biçimde tutuklu kalmaması gerekmektedir. e Yukarıda açıklanan hususlar kapsamında kişi, yargılaması devam ederken hukuka uygun bir sebepten dolayı gözaltında tutulabilir ve tutuklanabilir. Ancak bazen kişiler makul sürede yargılama mercii önüne çıkarılmadan gözaltında ve tutuklu olarak kalmakta olup uzunca bir sürenin ardından haklarında hapis cezasına hükmedilebilmektedir. Hakkında hapis cezasına hükmedilen kişinin gözaltı ve tutuklukta geçirmiş olduğu süreler 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinde düzenlenen koşullu salıvermenin şartlarının gerçekleşmesi halinde kişinin cezaevinde geçirmesi öngörülen süreden mahsup edilmesi gerekir. Aynı zamanda kişinin yargılanması esnasında gözaltı ve tutuklulukta geçirmiş olduğu süreler, koşullu salıverilmesi için öngörülen süreden daha fazla olması halinde haksız bir tutuklamanın varlığı kabul edilmelidir. Dolayısıyla kişinin fazladan gözaltı ve tutuklukta geçirdiği sürelerde maddi ve manevi zarara uğradığı kabul edilerek bu zarar devlet tarafından tazmin edilmesi gerekmektedir. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1 - Madde ile yargılamasının başında var olan hukuki sebepten dolayı tutuklanarak makul süre içinde yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişinin, gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürelerin hakkında hapis cezası verilmesiyle birlikte 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu'nda öngörülen koşullu salıverilmesi için öngörülen süreden daha fazla olması halinde meydana gelmiş olan maddi ve manevi zararlarının devlet tarafından tazmin edilmesi hedeflenmektedir. MADDE 2 - Yürürlük maddesidir. MADDE 3 - Yürütme maddesidir. 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1 —4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 14'inci maddesinin birinci fıkrasının d bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen; hakkında hapis cezasına hükmedilmesi halinde gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreler kanunda öngörülen koşullu salıverme süresinden fazla olan" MADDE 2 — Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/747, 11 Aralık 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-747-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dbb15885-a9c1-430b-9a34-0188dc9f8990 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.