# Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/75)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/75
- **Sunuluş tarihi:** 9 Ocak 2019
- **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** GÜNDEMDE
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5b8e9802-d4c2-4e92-80b0-0188d3fc93de
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-75-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-komorlar-birligi-hukumeti-arasinda-teknik-isbirligi-proto

> 2/75 esas numaralı kanun teklifi 9 Ocak 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): GÜNDEMDE.

## Özet

Teklif ile, Türkiye ve Komorlar Birliği arasında teknik ve kalkınma işbirliğinin hukuksal ve kurumsal çerçevesinin belirlenmesini, karşılıklı olarak sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasını ve Komorlar Birliği'nde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) koordinasyon ofisi açabilmesini amaçlayan Protokol'ün onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27'nci Yasama Dönemi'nde Başkanlığa sunulmuş olan 2/4995, 5020,4909, 5037, 4690, 4335, 4243, 4856, 5053, 4511, 3540, 5040, 4762, 2818, 4649, 4246, 4648, 3909, 4647, 4693, 4692, 4691, 4689, 4704, 2498, 4705, 5028, 4097, 4651, 4910, 4096, 2225, 3720, 3719, 3718, 3954, 3953, 2033, 4486, 4928, 4913, 4512, 4718, 3981, 1458, 2030, 4293, 4707, 4740, 4763, 2034, 1943, 2277, 4737, 4739, 4159, 4160, 4764, 3742, 4966, 4738,4244,4245,4857,3057,1538,1584,2705,3542,3980,4912 ve 3241 esas numaralı kanun teklifleri yenilenmiştir.

Sayı : Z-90666677-599- 165619 16 azn 2023 Konu : Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27'nci Yasama Döneminde Anayasa'nın 90'ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere Başkanlığınıza sunulan ancak sonuçlandırılamayan ekli listede yer alan milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması hususunda gereğini bilgilerinize sunarım.

Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı

Ek: Liste

Ç KANLINLAR SO FARARLAR Bsk

DMM

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİS

Özel Kalem Müdürlüğü

ŞKANLIĞI

Tarih i6.ot. 29023

Sayı

12328 63

LİSTE

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu Arasında Ev Sahibi Ülke Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşmiş Milletler Arasında Birleşmiş Milletler Kalkınma Eşgüdüm Ofisi Bölgesel Ofisinin İstanbul'da Kurulmasına İlişkin Anlaşma

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol

Türk Devletleri Teşkilatına Üye Ülkelerin Hükümetleri Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığı Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ulusal Sürücü Belgelerinin/Sürüş Ehliyetlerinin Karşılıklı Olarak Tanınması ve Değişimi Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Güvenlik İş Birliği Anlaşmasını Değiştiren Ek Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Ortak Türkmen-Türk Genel Iğitim Okuluna İlişkin Mutabakat Zaptı

Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Marakeş Anlaşmasını Tadil Eden Protokol ve Protokolün Eki Balıkçılık Sübvansiyonları Anlaşması

Sayfa 1/8 lez AA

KANUN TEKLİFİ ANDLAŞMANIN ADI

9 2/5053 Uluslararası Deniz Seyir Yardımcıları Teşkilatı Sözleşmesi

10 2/4SII Spitsbergen İle İlgili Olarak 9 Şubat 1920 Tarihinde Paris'te İmzalanan Antlaşma

11 2/3540 Hükümetlerarası Kuru Limanlar Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Uluslararası Göç Siyasaları Geliştirme Merkezi (UGSGM) Arasında

2 215040 Türkiye'deki UGSGM Temsilciliğinin Statüsü Hakkında Anlaşma ve Notalar

13 2/4762 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karayip Devletleri Birliği (KDB) Arasında İşbirliği Çerçeve Anlaşması

14 2/2818 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi ((GAD) Arasında Mutabakat Zaptı

15 2/4649 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığı Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kore Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde 16 2/4246 Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması ve |:ki Protokol

2/4648 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde

Wi Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sierra Leone Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Burundi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Senegal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması, Eki Protokol ve

Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar

Türkiye Cumhuriyeti ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmava Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kamboçya Krallığı Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Katar Devleti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Angola Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Giimriik Konularında İşbirliği ve Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 14 Ekim 1994 Tarihinde İmzalanan Hava Hizmetleri Anlaşmasını Tadil Eden Protokol ve Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Maldivler Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Hizmetleri Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Paraguay Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması ile Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Gine Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Nijer Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kongo Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Palau Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Hizmetleri Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Lesotho Krallığı Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Ekvator Ginesi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Burkina Faso Hükümeti Arasında Havacılık Hizmetleri Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Myanmar Birliği Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Namibya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Angola Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Macaristan Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayii Alanında İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uganda Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanavi İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Burkina Faso Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ekvator Ginesi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezayir'de Uluslararası Bir Türk Okulu Açılmasına İlişkin Anlaşma

İslam İşbirliği Teşkilatı Polis İşbirliği ve Koordinasyon Merkezi Tüzüğü

Türkiye Cumhuriyeti ile Irak Cumhuriyeti Arasında Terörle Mücadele Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı ile Irak Cumhuriyeti Ulusal Güvenlikten Sorumlu Devlet Bakanlığı Arasında Personel Eğitimi Alanında İşbirliği Protokolü

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İşbirliği Mutabakat Zaptı

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Ulusal Sürücü Belgelerinin Karşılıklı Tanınması ve Değişimine İlişkin Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçla Mücadelede İş Birliği Konulu Anlaşma ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçla Mücadelede İş Birliği Konulu Anlaşmada Yapılan Değişikler ve İlavelere İlişkin Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İş Birliği Protokolü ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İş Birliği Protokolünde Yapılan Değişiklikler ve İlaveler ile İlgili Ek Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Konseyi Arasında Kolluk Eğitimi ve Öğretimi İşbirliği Mutabakat Zaptı

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kosta Rika Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Psikotrop ve Uyuşturucu Maddelerin Uluslararası Kaçakçılığına Karşı Mücadelede İşbirliği Anlaşması ve Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sınıraşan

Organize Suçlarla Mücadele Alanında İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Romanya Hükümeti Arasında Uygun Görülen Alanlarda Gerçekleştirilecek Projelerin Finansmanı Hakkında Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Sürücü Belgelerinin Karşılıklı Olarak Tanınması ve Değiştirilmesine İlişkin Anlaşma ve Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Türkiye-Arnavutluk Memorial Hastanesinin Geçiş Süresi Boyunca Ortak İşletilmesine İlişkin Protokol

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Libya Devleti-Milli Birlik Hükümeti Arasında Hidrokarbonlar Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansının Özbekistan Cumhuriyeti'ndeki Faaliyeti Hakkında Anlaşma ve Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uganda Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşmas

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Gambiya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşması ve Notalar

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Namibya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşması

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Kültür Merkezlerinin Kurulması ve İşleyişi Hakkında Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türkiye ve Cezayir'de Kültür Merkezleri Açılmasına ve Faaliyetine İlişkin Anlaşma

30 Eylül 1957 Tarihli Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasının (ADR) Başlığında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 410834 evrak numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü"nün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Binali YILDIRIM İzmir Milletvekili Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanı

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Dışişleri

Yarih :

1k Ücek 2019 Esas 72

No: U12 352.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KOMORLAR BİRLİĞİ HÜKÜMETİ ARASINDA TEKNİK İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜNÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- (1) 13 Nisan 2016 tarihinde İstanbul?da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü"nün onaylanması uygun bulunmuştur.

MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Sayı o: 68244839- 599 -luus k Orak 7019 Konu : Protokol

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

13 Nisan 2016 tarihinde İstanbul'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü"nü Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım.

Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı

1. Protokol (Türkçe, Fransızca)

2. Genel Gerekçe

KANUNLAR ve KAM LAR B$K.LIĞI 04 Ocak 20j9 araman No: U(0$ 3 U

GENEL GEREKÇE

"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü" 13 Nisan 2016 tarihinde İstanbul'da imzalanmıştır. Söz konusu Protokol ile Türkiye ve Komorlar arasında teknik ve kalkınma işbirliğinin hukuki ve kurumsal çerçevesinin belirlenmesi, karşılıklı sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması, yerel kaynakların kullanılması, yerel iş imkânlarının oluşturulması ve insan kaynaklarının değerlendirilmesi, teknoloji aktarımı, teknik yardım ile kapasite artırımı ve tecrübe paylaşımının sağlanması ve Komorlarda Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) koordinasyon ofisi açabilmesi amaçlanmaktadır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KOMORLAR BİRLİĞİ HÜKÜMETİ ARASINDA TEKNİK İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜ

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Komorlar Birliği Hükümeti (bundan sonra

5 "Taraflar" olarak anılacaktır).

İki Tarafın eşitlik ve egemenliğine karşılıklı saygı ve her iki ülke halkının uyumlu sürdürülebilir ve faydalı insani kalkınma anlayışı temelinde ortaklık ve işbirliği ilişkilerinin geliştirilmesi çerçevesinde;

Türkiye Cumhuriyeti-Komorlar Birliği teknik ve kalkınma işbirliğinin yönetilmesi süreci çerçevesinde, paylaşılan sorumluluk diyalog, karşılıklı avantajlar, karşılıklı saygı İl ve eşitlik temelinde kurulacak ikili işbirliği için siyasi ve hukuki bir çerçeve oluşturmanın önemini dikkate alarak;

Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya ve karara varmışlardır:

Madde i AMAÇ İşbu Protokol'ün amacı, karşılıklı anlaşma yoluyla, Taraflar arasındaki teknik ve kalkınma işbirliğinin yasal ve kurumsal çerçevesini belirlemektir.

Madde 2 TEKNİK İŞBİRLİĞİNİN HEDEFLERİ İ i Bu işbirliğinin öncelikli hedefi karşılıklı (sürdürülebilir (kalkınmayı desteklemektir. Bu işbirliği kapsamında, Taraflar kalkınma projelerini desteklemeyi hedefler, yerel kaynakları kullanır, yerel iş imkânları. yaratır ve insan kaynaklarını değerlendirirler. Bu işbirliği, mümkün olduğu ölçüde teknoloji aktarımını, teknik yardımı, kapasitelerin arttırılmasını, tecrübe alışverişini ve tüm alanlarda iyi uygulamaların hayata geçirilmesini kolaylaştırma amacı taşımaktadır.

Madde 3 ÖNCELİKLİ SEKTÖRLER

Proje ve programlar ekonomik ve sosyal kalkınmaya katkıda bulunacaktır. Taraflar arasındaki işbirliğinde aşağıdaki alanlar öncelikli olacaktır: J 1) Kurumsal kapasitenin arttırılması, idari yapıların güçlendirilmesi ve paydaş İİ taraflarile ortaklık, 2) Milli strateji, istatistiksel yapıların oluşumuna katkı, sosyal ve ekonomik analizlerin geliştirilmesi, i

3. Eğitim, öğretim, bilimsel araştırma alanında tecrübe paylaşımını ve staj imkânının arttırılması,

4. Kültürel işbirliği ve kültürel mirasın korunması,

5. Su, sanitasyon, orman ve jeolojik kaynakların değerlendirilmesi, Ni

6. Çevrenin korunması ve yenilenmesi alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi,

7. Tarım, tarım endüstrisi, gıda işleme sanayisinde işbirliği,

8. Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin desteklenmesi,

9. Üretim ve sosyal altyapıların güçlendirilmesi konusunda bilgi paylaşımı,

10. Rekabet merkezlerinin analizi ve farklı bölgelerde ekonomik programların. İl uygulanması, | SEY

11. Makro-ekonomik yönetimin geliştirilmesi, kırsal ve kentsel kalkınma"te i planlaması, i i a

12. Uluslararası ticaret alaninda küresel entegrasyona , yönelik, bilgi Ve tecrübe. aktarımı, "T. Çi, )

13. Yoksullukla mücadele programlarının desteklenmesi,

: 14) Yönetişim, Sağlık, Turizm, Enerji, Koruma Ekipmanı, Taşımacılık, Altyapı gibi Tarafların karşılıklı olarak mutabakata varacağı diğer işbirliği alanları çalışmalarının hayata geçirilmesidir.

Madde 4 YÜRÜTME ORGANLARI

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti işbu Protokol'ün uygulanmasına ilişkin olarak Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'nı (bundan sonra "TİKA" olarak anılacaktır) yetkili kılar.

TIKA, Komorlar Birliği'nde "TİKA Moroni Program Koordinasyon Ofisi" tarafından temsil edilir.

TİKA Ofis binası işbu Protokol'ün yürürlükte olduğu süre zarfında Komorlar Birliği tarafından Moroni'de bila bedel olarak tahsis edilen ilk Ofis adresinde yerleşiktir. Gerek duyulması ve Türk tarafının talebi halinde Komorlar Birliği Hükümeti'nin onayıyla Komorlar Birliği'nin diğer kentlerinde başka Koordinasyon Ofisleri de açılabilir. Komorlar Birliği Hükümeti işbu Protokol'ün uygulanmasına ilişkin olarak Dışişleri Bakanlığını yetkili kılar.

Madde 5 İMTİYAZLAR VE MUAFİYETLER

1. Protokol'ün uygulanmasında, Komorlar Birliği vatandaşı olmayan Türk uyruklu TİKA yetkilileri ve tüm TİKA Uzmanları 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca idari ve teknik personele tanınan ayrıcalık ve 7 muafiyetlerden yararlanacaklardır.

2. Protokol'ün uygulanması gereğince, Türk uyruklu personel ile bunların aile fertleri, kişisel kullanımları için taşıt, eşya, malzemeyi gümrük vergileri de dâhil olmak üzere vergi ve harçlardan muaf olarak ithal etme, satın alma hakkına sahip olacaklardır.

3. TİKA'nın Komor Adalarındaki temsilciliğindeki taşınır ve taşınmaz mallar ile işbu Protokol kapsamında ya da Protokol'e dayanan özel bir anlaşma çerçevesinde, Türk Hükümetince gerçekleştirilen ve finanse edilen her türlü program, proje ve faaliyetler, . yerelden satın alınan veya ithal edilen malzeme, teçhizat, hizmet vb. ile para, döviz transferleri Taraf Devletlerin her birinde uygulanan tüm vergi ve harçlardan muaf olacaktır. | Ni

4. Türk uyruklu personele ve TİKA hesabına görev yapan uzmanlara TİKA tarafından ödenecek maaş, ücret, primler, ikramiyeler Komorlar Birliği'ndeki her türlü vergi ve harçlardan muaf olacaktır.

5. Türk uyruklu personel ve tüm TİKA çalışanları yürürlükte olan düzenlemeler uyarınca Türk ya da Komorlar Birliği sosyal güvenlik sistemine tabi olacaklardır. ii

6. TİKA Ofisi Yürürlükteki düzenlemelere uygun olarak Komorlar Birliği'nde yabancı döviz hesapları açabilir.

Madde 6 İZLEME VE DEĞERLENDİRME a, Taraflar, işbu Protokol'de öngörülen hedeflere ulaşabilmek için gerekli tüm idari ve mali tedbirleri alacaklardır. e Bu amaçla, Tarafların gerek ortaklaşa gerek tek taraflı olarak iç ve dış deheti a; yapma hakkı vardır. Taraflardan biri tek taraflı olarak bir denetim gerçekleştirişse, diğer Tarafa bilgi amaçlı bir ön bildirim gönderecektir. N

Madde 7 . li SON HÜKÜMLER işbu Protokol, yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını Tarafların birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı İ tarihte yürürlüğe girecektir. işbu Protokol, 5 yıl süreyle yürürlükte kalacaktır. Taraflardan her biri işbu Protokol'ü sona erdirme niyetini, Protokol'ün yürürlük süresi dolmadan altı (6) ay önce il karşı Tarafa diplomatik kanalla bildirebilir. Taraflardan biri işbu Protokol'ü feshetme ) konusundaki yazılı talebini Protokol'ün sona erme tarihinden altı (6) ay önce karşı tarafa diplomatik kanalla bildirmediği sürece İşbu Protokol birer (1) yıllık süreler için l kendiliğinden yenilenir.

1 İşbu Protokol altı (6) ay önceden yazılı bir bildirimde bulunmak şartıyla, taraflarca herhangi bir zamanda feshedilebilir.

İşbu Protokol'ün sona ermesi, sona erdiği vakitte yürütülmekte olan projeleri ve aktiviteleri etkilemeyecektir.

İşbu Protokol, herhangi bir zamanda, Tarafların karşılıklı yazılı rızası ile tadil edilebilir. Kabul edilen değişiklikler, İşbu Protokol'ün 7. Maddesinin 1. fıkrasında belirtilen prosedüre uygun olarak yürürlüğe girecektir.

İşbu Protokol'den kaynaklanacak görüş ayrılıkları diplomatik yollar kullanılarak Taraflar arasında müzakereler yoluyla çözüme kavuşturulacaktır.

K İşbu Protokol Türkçe ve Fransızca dillerinde, her birinde ikişer asıl nüsha halinde ve her iki metin de aynı derecede geçerli olacak şekilde 13/4/2016 tarihinde |... iskanhul 'da imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ KOMORLAR BİRLİĞİ HÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA

Doç. Dr. Yalçın AKDOĞAN - i Dr. Abdoulkarim MOHAMED Vice Premier Ministre Diaspora, Frankofoni ve Arap

Dünyasından Sorumlu Dış İlişkiler ve a i Yy ş Miş

İşbirliği Baka

[PDF s. 21–23: Fransızca metin — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/75, 9 Ocak 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-75-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-komorlar-birligi-hukumeti-arasinda-teknik-isbirligi-proto (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5b8e9802-d4c2-4e92-80b0-0188d3fc93de

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
