# Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/765)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/765
- **Sunuluş tarihi:** 8 Mayıs 2020
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1d0bf12f-9370-450f-8e83-0188dca251d1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-765-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/765 esas numaralı kanun teklifi 8 Mayıs 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının avukatlığa engel suçlar arasına eklenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 24361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 213473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 213341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2863, 2/2851, 2/2852, 2/2833, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 21996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 21457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,;2/596, 2/600, 2/4771, 21659, 21493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/613, 2/624, 2/1625, 2/498, 2/6T1I, 2/537, 2/692, 2/561, 2(714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/1500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6717, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/6890, 2/9550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 21522, 2/1525, 21528, 2/529, 2/530, 27706, 2/460, 2/463, 2/473, 24487, 2/635, 2/5271, 2/667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 27634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 21674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6176, 2/541, 2/679, 2/1567, 2/1577, 2/1465, 2/1602, 2/644, 21646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/1549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/1467, 21692, 2/655, 2/688, 2/3553, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 21654, 2/521, 2/1524, 2/559, 2/562, 27712, 2/586, 2/3587, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/1700, 2/708,2/711, 21578, 2/580, 2/724, 2/4735, 2/478, 27631, 2/661, 2/5935, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 24484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 2/1716, 2/1585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/5920, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 —

Av. Malimut Ta Şanılışirfa > ökili

Tali

Komisyon

Esas ,

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /765

0Ğ rin 2073

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Bakani Tarih OR Mans2i20......

TÜRİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Av. t TANAL

Mitletvekili

Tati

Komisyon

Esa$

Komisyon

Tarih:

15 Mene M0, me VERİ s No. 7/4865

KANUNLAR ve Kaj

© DB Maps 202p

ERLAR gg iş ABLAR Üğui..

'Unlarg: e 08 Mans 2020 Ne; ÇR213Ş

ER EZ TT ETİ Fi / EBYS5'yve AKTARILMIŞTIR GENEL GEREKÇE

19/3/1969 tarih, 1136 sayılı Avukat Kanunu, mülga 765 saylı Türk Ceza Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde kabul edilmiştir.

Mülga 765 sayılı Kanun'da düzenlenen suçların karşılığı cezaların asgari haddi genellikle bir yıl veya daha az olarak belirlenmiştir. Ancak 2005 yılında kabul edilen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda tanımlanan suçların karşılığı olarak belirlenen cezanın alt sınırı genellikle 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda belirlenen alt sınırdan daha yüksektir. Örneğin 765 sayılı Kanun 456/1 maddesiyle düzenlenen müessir fiillerin cezası altı aydan bir seneye kadar hapis cezasıdır. 5237 sayılı Kanun'un 86/1 maddesinde düzenlenen Kasten Yaralama suçunun basit şekli için öngörülen ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Benzer şekilde yüzde sabit ize neden olan kasten yaralama suçunun cezası 765 sayılı Kanun'un 456/2 maddesine göre iki seneden beş seneye kadar hapis cezası olarak düzenlenmişken, 5237 sayılı Kanun'un 87/1 maddesi gereğince hapis cezasının üç yıldan az olamayacağı düzenlenmiştir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı Sinci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yazılı kasten işlenmiş bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmanın avukatlığa kabule engel olması, cezaların nispeten düşük olduğu 765 sayılı Kanun'la uyumlu olsa da, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda cezaların nispeten artırılmış olması karşısında avukatlığa engel olan çok ağır ve uyumsuz bir düzenleme olduğu açıktır.

Kanun teklifi ile amaçlanan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yazılı kasten işlenmiş bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkum olma durumunun, kişinin avukatlık mesleğine kabulüne engel olmasının suçta ve cezada orantılılık ilkesiyle ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda cezaların artırılmış olması da gözetilerek uyumlaştırılmasıdır. Gerçekten de Anayasa Mahkemesi'nin 2016/16 E, 2016/37 K sayılı kararında da vurgulandığı gibi, "Ceza, toplumda korunmaya değer görülen hukuki değerlerin ihlali durumunda devletin gösterdiği tepki olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla ceza hukukunun amacı, toplumsal yaşam bakımından önem arz eden hukuksal değerleri korumaktır. Fakat devlet, bu hukuksal değerleri korumak üzere sahip olduğu cezalandırma yetkisini istediği biçim ve kapsamda kullanamaz. Bu yetkisini kullanırken suç ve ceza arasındaki adil dengenin korunmasını da dikkate almak zorundadır. Faile, işlediği suçun ağırlığı ile orantılı ceza ve güvenlik tedbiri uygulanması, orantılılık ilkesi ile örtüşmektedir. Bu ilke, cezaya ve güvenlik tedbirine hükmedilmesinde önemli bir sınırlayıcı unsurdur. Bu noktada orantılılık ilkesi hem kanun koyucuyu hem de hâkimi bağlar. ©

Anayasa'nın 2'nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine göre, kanun koyucu düzenlemeler yaparken ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Ölçülülük ilkesi; elverişlilik, orantılılık ve gereklilik ilkelerinden meydana gelir. Elverişlilik, önlemin amaca ulaşmak için elverişli olmasını; orantılılık, önlem ile amaç arasındaki ölçüyü; gereklilik ise önlemin amaç bakımından gerekli olmasını ifade eder. Avukatlık Kanunu'nda düzenlenen ve k teklifimizin konusu olan avukatlığa engel haller arasında sayılan kasten işlenmiş bir"$ dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkum olma durumunun yukarıdaki. ilkel ışığında, ölçülülük ilkesine aykırı olduğu düşünülmektedir. iz

Kanun değişikliği ile avukatlığa engel haller arasında sayılmayan, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları da avukatlığa engel suçlar arasında yer alacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun Sinci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yazılı avukatlığa kabulde engel oluşturan durumların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile uyumlu olması, böylelikle hukuk devleti ilkesinin orantılılık ilkesi gereğinin yerine getirilmesi ile işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından verilen mahkumiyet hükmünün süresi ne olursa olsun avukatlığa kabulde engel olarak düzenlenerek toplum barışının koruması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

AVUKATLIK KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 19/3/1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olmak."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/765, 8 Mayıs 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-765-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1d0bf12f-9370-450f-8e83-0188dca251d1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.