# 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/775) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/775 - **Sunuluş tarihi:** 17 Ocak 2020 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/00c0c006-1ad2-4e3a-9663-0188dca3f964 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-775-6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/775 esas numaralı kanun teklifi 17 Ocak 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, dosyaların bilirkişi incelemesinde kaldığı sürelerin düşürülerek yargılama süresinin kısaltılması ve süresi içerisinde görevini yerine getirmeyen bilirkişilerin, bilirkişi listesinden çıkarılması suretiyle sürelerin etkin kullanılmasının teşvik edilmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 5/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 123/996, 2/1997, 21989, 2/916, 21866, 2/7718, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 121457, 2/4538, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/5533, 21690, 2/565, 2/582,;2/596, 2/600, 2/4177, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/1469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/1526, 2/696, 21566, 2/576, 21723, 2/1599, 2/470, 2/471, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2/3554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6171, 2/537, 2/692, 2/561, 2/1714, 2/456, 2/9594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4971, 2/500, 2/1539, 2/557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6771, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/6371, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 2/605, 2/6097, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/1528, 21529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5271, 2/667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/9538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 21676, 2/541, 2/679, 2/567, 2/5771, 2/465, 2/602, 2/644, 21646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/5471, 2/1715, 2/5992, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/4671, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/94, 2/5538, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/5924, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/5817, 21606, 2/523, 2/1666, 2/675, 2/700, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/9535, 2/6178, 2/1545, 2/702, 2/1720, 21589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/5388, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 21716, 2/585, 2/391, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 N Av.Mahmut Tayal Tali Komisyon Esas , Adalet Komisyonu Komisyon Esas No: 2 /775 Tarih: 19 Haziran 2023 İCHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Sayı :. j mİ. WJOA. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Tali Komisyon Esas Komisyon Adole t Tarih : BAM KAR ARLAR Bşk. KANUNLAR ve LIĞİ Namlara. GELENEVRAK No: ©02. 23 EBvys'ye AKTARILMIŞTIR GENEL GEREKÇE Usul > ekonomisi, yasalarda öngörülen düzenleme çerçevesinde o yargılamanın kolaylaştırılmasını, yargılamada öngörülen olağan zaman süresinin aşılmamasını ve gereksiz gider yapılmamasını amaçlar ve bunu hâkime bir görev olarak yükler. Bu bağlamda, "basitlik", "hızlılık" ve "ucuzluk" usul ekonomisini oluşturan ögeler olarak ortaya çıkar. Anayasamızın 141 inci maddesinin 4'üncü fıkrasına da girmiştir. "Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir ". o İfadesine usul ekonomisi ilkesini benimsemiştir. - " Yine aynı yönde Hukuk Muhakemeleri Kanunumuzun 30"uncu maddesine göre: "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." İfadesi ile usul ekonomisi açıkça ve özel olarak tanımlanmıştır. Usul ekonomisi, yasalarda öngörülen düzenleme (düzen/intizam) çevresinde yargılamanın "kolaylaştırılmasını ve olumsuz ifadesiyle karmaşık hale getirilmemesini; yargılamada öngörülen olağan zaman süresinin aşılmamasını (işin uzamamasını) ve gereksiz gider yapılmamasını amaçlar ve bunu hâkime bir görev olarak yükler. Ancak uygulamada; inceleme yapılmak üzere bilirkişiye teslim edilen dosyaların süresi içerisinde dönmemesi yargılama süresinin uzamasının önemli bir sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada belirtmek isteriz ki; bilirkişilerin süresi içerisinde kendilerine verilen görevleri yerine getirmemelerinin yaptırımlarının uygulanmaması da bunun bir nedenidir. Nitekim mevcut düzenlemede caydırıcılığa ilişkin yaptırımlar tamamen takdir yetkisine bırakılmıştır. Uygulamada ise süresi içerisinde dosyayı teslim etmeyen bilirkişilere herhangi bir yaptırım uygulanmamaktadır. Bu durum yargılama sürelerinin uzamasına neden olmaktadır. Hatta bazı durumlar bilirkişilerin dosyayı teslim etme süreleri neredeyse 1 yıla ulaşmaktadır. Bunun önlenmesi için; bilirkişinin görevini yerine getireceği kanuni sürelerin kısaltılması ve bu kanuni duruma uymayan bilirkişilerin bilirkişi listesinden çıkarılması gerekmektedir. Hazırlanan bu kanun teklifi ile de yukarıda bahsedilen uygulamada karşılaşılan sorunların çözümü için bilirkişiye dosya incelemesi için verilen sürenin kısaltılması; bu süre içerisinde mazeretsiz olarak teslim etmemesi halinde ise bilirkişilik listesinden çıkarılması ön görülmüştür. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Bu madde ile; dosyaların bilirkişi incelemesinde kaldığı sürelerin düşürülerek yargılama süresinin kısaltılması amaçlanmaktadır. Ayrıca süresi içerisinde görevini yerine getirmeyen bilirkişilerin, bilirkişi listesinden çıkarılması düzenlenerek sürelerin etkin kullanılmasını teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 6190 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 12/1/2011 Tarih Ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 274. Maddesine aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(1) Bilirkişi raporunun hazırlanması için verilecek süre iki ayı geçemez. Bilirkişinin talebi üzerine, kendisini görevlendiren mahkeme gerekçesini göstererek, süreyi iki ayı geçmemek üzere uzatabilir. Ancak basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde bu süreler bir ay olarak uygulanır. (2) Belirlenen süre içinde raporunu vermeyen bilirkişi; taraflardan herhangi birinin talebi ya da resen mahkemenin takdiri ile görevden alınıp, yerine bir başka kimse, bilirkişi olarak görevlendirilir. Bu durumda mahkeme, görevden alınmış olan bilirkişiden, görevden alındığı ana kadar yapmış olduğu işlemler hakkında açıklama yapmasını talep eder ve ayrıca bilirkişinin dizi pusulasına bağlı bir biçimde görevi sebebiyle incelenmek üzere kendisine teslim edilmiş bulunan dosya ve eklerini mahkemeye hemen tevdi etmesini. ister. Ayrıca hukuki ve cezai sorumluluğuna ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, bilirkişiye ücret ve masraf adı altında hiçbir ödeme yapılmamasına karar verilerek, bilirkişinin listeden çıkarılması bilirkişilik bölge kurulundan talep edilir." MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/775, 17 Ocak 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-775-6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/00c0c006-1ad2-4e3a-9663-0188dca3f964 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.