# 492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/776)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/776
- **Sunuluş tarihi:** 15 Ocak 2020
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c721e518-f475-44e2-948f-0188dca42356
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-776-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/776 esas numaralı kanun teklifi 15 Ocak 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, nafaka alacağının tahsiline ilişkin dava ve takiplerin her türlü harçtan istisna tutulması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 24791 , 2/4771, 214748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4567, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 214008, 2/3997, 2/3970, 2/3836, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977,2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 2/1996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/9584, 2)459, 2/461, 2/1474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/5533, 2/1690, 2/565, 2/582,ş2/596, 21600, 2/47T, 2/659, 2/493, 21649, 21657, 21682, 2/693, 2/705, 21462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/1723, 2/1599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/1464, 2/6171, 2/483, 2/485, 2/629, 2/9331, 2/1672, 21540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/613, 21624, 2/625, 2/498, 2/671, 2/537, 2/1692, 2/9561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/3507, 2/536, 2/6717, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 2/9528, 2/5929, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5927, 2/6671, 2/668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/1679, 2/1567, 2/9577, 2/465, 2/602, 2/644, 2/1646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/7117, 2/1581, 2/1583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/9524, 2/9559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4175, 24478, 2/631, 2/6061, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/1575, 2/7116, 2/9385, 2/9591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Mahmut'Ta al Şanlıyirfa Mil ekili

Tali

Komisyon Adalet Komisyonu

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /776 ips NE) EVDPAK

İD Bien pp e OĞARLI

BMM.

CUMHURİYET HALK PARTİSİ © Grup Başkanlığı

492 Sayılı Harçlar Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 13.01.2020

Nolel UomX& yonu

21 Ocak M0)

Tali

Komisyon

Esâs " Tarih:

Esas No:2/25U0)

SK.LIĞİ

Namard;

GENEL GEREKÇE

Toplumun da yararı düşünüldüğü için kamu otoritesi evlilik birliği sürerken ya da sona ermesinde eşleri ve çocukları koruyucu önlemler almıştır. Bu önlemlerden birisi de elbette nafakadır.

492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. Maddesi ile düzenlenen "Harçtan müstesna işlemler " arasında sayılan istisnalardan birisi de "Ayda 100 Yeni Türk Lirasını geçmeyen nafakalara ait davalar ve takipler," olarak sayılmıştır.

Ancak gelişen ve değişen düzen ve hayat koşullarında yapılan bu düzenleme yetersiz kalmaktadır.

Nafaka alacağı, niteliği itibariyle, nafaka alacaklısının geçimi için elzem olan bir alacak türüdür. Bu nedenle çeşitli kanuni düzenlemeler ile nafaka alacağı korunmaya çalışılmaktadır. Örneğin haczedilmesi yasaklanmış, öncelikli alacak olarak sayılmıştır.

Bu noktada nafaka alacağı üzerinden harç tahsil edilmesi, nafakanın özüne aykırıdır.

Anayasa'ınızın 5. Maddesi ("Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. " Devletin temel amaç ve görevlerini belirtmiştir.

Sosyal Devlet ilkesi gereği; kişilerin refah, huzur ve mutluğunu sağlamak, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları sağlamaktır. Devlet bu konuda gerekli işlemleri tesis etmek zorundadır.

Nafaka alacaklısının çoğu zaman tek geçim kaynağı olan nafaka üzerinden devlet tarafından çeşitli kalemlerde harç alınması gerek nafakanın amacına gerekse de hukukun temel normlarına aykırıdır.

Niteliği itibariyle temel geçim kaynaklarının minimum düzeyde sağlanması olan nafaka alacaklarının amacının korunması için harçtan muaf tutulması gerekmektedir.

Harçlar Kanununda yapılacak olan bu değişiklik ile; mevcut düzenlemede yer alan 100 Türk Lirası sınırı kaldırılarak, Herhangi bir bedel sınırı olmaksızın nafaka alacağının tahsiline ilişkin dava ve takipler in her türlü harçtan muaf olması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile; nafaka alacaklarının tabsili amacıyla başlatılan icra takip dosyaları harçlardan müstesna tutularak, elzem bir alacak türü olan nafaka alacaklarından harç alınmasının önüne geçilmek istenmiştir.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 02/07/1964 Tarih Ve 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. Maddesinin c bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"c) Herhangi bir bedel sınırı olmaksızın nafaka alacağının tahsiline ilişkin dava ve takipler,"

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “492 Sayılı Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/776, 15 Ocak 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-776-492-sayili-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c721e518-f475-44e2-948f-0188dca42356

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
