# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/785) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/785 - **Sunuluş tarihi:** 4 Aralık 2019 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b0e66d75-b877-4e94-8d4b-0188dca5812d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-785-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/785 esas numaralı kanun teklifi 4 Aralık 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, Cumhuriyet savcısının uzlaştırmacıya talimat verebileceği ile ilgili hükmün kaldırılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4TT1, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 214285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 21437), 2/4262, 2/4261, 2/4234 2/4335. 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. 2/9864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 121996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/72, 21448, 2449, 2/450, 2453, 12/45, 21458, 21502, 2/69, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2474, 21611, 2/490, 21504, 2/553, 21690, 21565, 21582,ş2/596, 2/600, 21477, 2/659, 21493, 2/649, 2/6597, 2/682, 2/693, 2/1705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 21723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 2/1663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/6171, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 21540, 2/554, 21572, 2472, 21613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/5317, 21692, 2/1561, 2/7114, 21456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 21497, 2/500, 21539, 21557, 21563, 2/1597, 2/1601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 21536, 2/677, 2701, 2/466, 21621, 2/496, 21637, 2/645, 21510, 2/542, 2/684, 21703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/1662, 2/552, 2/709, 2/4176, 24636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/6S6, 2/664, 2/698, 2/5T4, 2/612, 2/4709, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/1706, 2/460, 2/463, 2/473, 21487, 21635, 2/1527, 21667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 21669, 21674, 2/538, 2/454, 21455, 7642, 2/509, 21533, 21676, 2/1541, 2/6179, 2/56T, 2/5TT, 2/465, 21602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/5417, 2/715, 21592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/1681, 21549, 2/699, 2/5179, 21717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/1518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/1467, 2/1652, 2/1655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/587, 2/606, 21523, 21666, 2/6175, 21700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4715, 2/478, 2/1631, 2/1661, 21535, 2/678, 21545, 2/1702, 2/1720, 2/589, 21609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/84, 2/486, 2/492, 21685, 21573, 2/575, 21716, 2/585, 2/1591, 21620, 21622, 2/623, 2/1520, 2/551, 2/1689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 Av. Malimut Ta Şanlıurfa irfa Mil ekili Tali Komisyon Esas Adalet Komi Komisyon alet Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /785 SE MEÇ EVDPAK l29 6584 CUMHURİYET HALK PARTİSİ " © Grup Başkanlığı Tarih me edi 2019. Sayı 1 m TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu" nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi Av. tTANAL İstan illetvekili Tali Lig o . Komisyon Esas Komisyon Adalet Tarih : 0 9 irak 791) Esas No:///U24 Oy Anlık 2019 UBM GELEN EVRAK EBYS'ye AKTARILMIŞTIR GENEL GEREKÇE Ceza Muhakemesi Hukukunda, mağdurların haklarının korunması ve suç faillerinin topluma kazandırılması amacıyla gelişen uzlaşma, mağdur ve failin, özgür iradeleriyle kabul etmeleri hâlinde, tarafsız bir üçüncü kişinin yardımıyla, suçtan ortaya çıkan sorunların çözümüne aktif olarak katıldıkları bir süreçtir. Uzlaşmada taraflar, mağdurun zararının giderilmesi hususunda bir anlaşmaya varmaya çalışırlar. Mağdurun zararının giderilmesi, mağdura bir miktar tazminat ödenmesi şeklinde olabileceği gibi, mağdur veya toplum için belirli bir kamu hizmetinde bulunulması şeklinde veya hukuka uygun başka herhangi bir edim şeklinde de olabilir. Ceza adalet sistemimizde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesiyle uzlaşmaya başvurulması olanaklı kılınmıştır. Uzlaştırmanın amacı, ceza adalet sisteminde, mağdurun yararlarının gözetilmesi, mağdurun tatmin edilmesi, suça karşı salt ceza yaptırımı uygulamak yerine zararın giderilmesi ve onarıma ağırlık verilmesidir. Ancak uzlaşma kurumunda, zararın giderilmesi ve onarım yanında ayrıca bir de moral unsur vardır. Bu nedenle uzlaşma, suçun faili bakımından cezanın "özel önleme" fonksiyonuna yardım ettiği gibi, mağdurun ve genel olarak kamunun da yararlarının korunmasını sağlar. Bu kapsamda; gerekli eğitimler verilen ve yapılan sınavları başarı ile tamamlayan uzlaştırmacılar bu süreci ilkelere göre tamamlamak adına gerekli tüm özen ve dikkati göstermelidir. Uzlaştırmacılar bu faaliyetlerini yerine getirirken; kişisel uzlaşı becerilerini kullanmalı, tarafsız olmalı, taraflar açısından herhangi bir hak kaybına yol açacak iş ve işlemlerden kaçınmalıdır. Bir uzlaştırmacının görevini gereği gibi yerine getirmesinin en asli unsuru da tarafsızlık ve bağımsızlık ilkesidir. Uzlaştırmacı, görevli olduğu dosya üzerinde tarafları ortak bir paydada buluşturma çabası içerisindeyken bağımsızlık ve tarafsızlık ilkesine gerek taraflar gerek taraf vekilleri gerekse de hâkim-savcılar tarafından riayet edilmelidir. Uzlaştırmacının : tarafsızlığı ve bağımsızlığının korunması bu sürecin sağlıklı işlemesinde asli bir unsurdur. Nitekim Uzlaştırma süreci, kişilerin, etkin iletişim ve sorun çözme hünerlerini kullanma yoluyla, anlaşmazlıkları korkuya, baskıya ve cezalandırmaya dayalı olmayan bir ortamda çözmelerine imkân tanır. Bu noktada belirtmek isteriz ki; 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253. Maddesinde düzenlenen "Uzlaştırma" hükümlerinin 14. Fıkrasında yer alan; "Uzlaştırmacı, müzakereler. sırasında izlenmesi gereken yöntemle ilgili olarak Cumhuriyet savcısıyla görüşebilir; Cumhuriyet savcısı, uzlaştırmacıya talimat verebilir." İfadesi uzlaştırmacının tarafsızlığını ve bağımsızlığına gölge düşürmektedir. Yine bu maddenin uygulama şeklinin yer aldığı Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 31. Maddesinin 2. Fıkrası "Uzlaşma sağlanabilmesi için birden fazla müzakere yapılabilir. Uzlaştırmacı, müzakereler sırasında izlenmesi gereken yöntemle ilgili olarak Cumhuriyet savcısıyla görüşebilir; Cumhuriyet savcısı, uzlaştırmacıya uzlaştırma müzakerelerinin kanuna uygun yürütülmesi amacıyla talimat verebilir." İfadesiyle uzlaştırmacının usul ile ilgili hususlarda Cumhuriyet Savcısı ile iletişim içinde olması ve onun tavsiyelerine uyması gerektiğini belirtmiştir. Uygulama yönetmeliği "...kanuna uygun yürütülmesi amacıyla talimat verebilir." İfadesiyle esasen; cumhuriyet savcısının usule ilişkin olarak verdiği bilgi ve taleplere uygun davranması gerektiğinden bahsetmektedir. Bu bağlamda ilgili Kanun'da yer alan "... #alimat verebilir. " ifadesi "emir vermek" gibi uygulamada ciddi sıkıntılara yol açabilecek bir tabirdir. Bu noktada; Kanun ile amaçlanan hedeflere ulaşılması için uzlaştırıcının bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunması gerekmektedir. Sonuç itibariyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan "talimat verebilir" ifadesi uzlaştırmacının bağımsızlık ve tarafsızlığına gölge düşürmekte, uzlaştırma müessesine duyulan güveni azaltmakta ve ayrıca uzlaştırmacılık ilkeleri ile örtüşmemektedir. Bu nedenle anılan ifadenin 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'ndan çıkarılması gerekmektedir. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Bu madde ile cumhuriyet savcısının uzlaştırmacıya talimat verme yetkisi kaldırılarak; uzlaştırmacının tarafsızlığının ve bağımsızlığının korunması amaçlanmaktadır. Bu şekilde gerek uzlaştırma müessesesi ile amaçlanan hedeflere daha etkili bir şekilde ulaşması gerekse de uzlaştırma müessesesine duyulan güven artırılacaktır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 04/12/2004 tarihli 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253'üncü Maddesinin 14'üncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(14) Uzlaştırmacı, müzakereler sırasında izlenmesi gereken yöntemle ilgili olarak Cumhuriyet savcısıyla görüşebilir." MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/785, 4 Aralık 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-785-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b0e66d75-b877-4e94-8d4b-0188dca5812d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.