# İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlık Kurulması, Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi (2/797) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/797 - **Sunuluş tarihi:** 6 Eylül 2019 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/42bea8dd-007f-4d6d-8912-0188dca76de7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-797-insan-haklarindan-sorumlu-bakanlik-kurulmasi-teskilati-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-teklif > 2/797 esas numaralı kanun teklifi 6 Eylül 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; insan haklarının iyileştirilmesi ve insan hakları ihlâllerinin önlenmesi işlerinden sorumlu bir bakanlık kurulması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, VÂB862,, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 3 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 274285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 214234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 213703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - — 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/996, 2/997, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 21695, 2/722, 2448, 2449, 2450, 2453, 12457, 21458, 21502, 21697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/61, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582;2/596, 2/600, 2/4TT, 2/1659, 2/493, 2/649, 2/657, 21682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/5176, 2/723, 21599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/6172, 2/540, 2/554, 21572, YAT2, 21613, 21624, 2625, 2/498, 2/6T1, 2537, 2/692, 2/561, 2/714, 21456, 2/594, 2/482, 21488, 2/62, 2/497, 2/500, 21539, 2/1557, 21563, 2/597, 2/601, 21618, 21619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6TT, 21701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 21510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/1552, 2/1709, 2/4176, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2479, 2/615, 2/638, 21522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/48T, 21635, 2/5217, 2/66T, 21668, 2/1532, 21670, 2/452., 21610, 2/634, 2/505, 2/1506, 2/643, 2/665, 2/1669, 2/6TA, 2/538, 2/A5A, 2/455, 2/642, 2/509, 2/1533, 21676, 2/541, 21679, 2/5617, 2/5171, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/5417, 2/1715, 21592, 2/593, 2/641, 2/1647, 21681, 2/549, 2/1699, 21579, 2/7171, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/6387, 2/691, 21707, 2/7119, 2/467, 21652, 2/655, 21688, 2/555, 21556, 21694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 271524, 2/559, 2/1562, 2/7112, 21586, 21587, 2/606, 2/523, 2/1666, 21675, 21700, 2/7108, 2/711, 2/5178, 2/1580, 2/724, 21475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6178, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/4$4, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 21575, 21716, 21585, 2/1591, 21620, 2/1622, 21623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av. Malimut Ta Şanlıurfa irfa Mi Skil Tali Komisyon Anayasa Komisyonu Plan ve Bütçe Komisyonu Esas Komisyon İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /797 i GENE CVBAK 0 B Haziran 2023 İM: (206951 İCAP CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih". m. $. Eylül, 2019 aa ayaynann Sayı :...... BAR > DAUM TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlık Kurulması, Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 03/09/2019 Av; tTANAL İstanb illetvekili Tali Pineyasa • İKomisyon — Plana ve Botae Esas Komisyon İTarih : © 01 Ekim 2013 Esas o 3/02) İnSan Haklarını inceleme i 06 Eylül 2049 İ Kurar: GELEN EVRAK İNo: 505099 EBYS'ye AKTARILMIŞTIR GEREKÇE İnsanların doğuştan sahip olduğu hiçbir ayrım gözetmeden herkesin eşit, özgür ve insan onuruna yakışır şekilde yaşamasını güvence altına alan bir takım haklar vardır. Bu haklar tüm kanunların üstünde, tüm devletlerin her koşulda saygı duymak zorunda olduğu, diğer insanların hiçbir koşulda el uzatamayacağı haklardır. Bu haklar ayrım gözetilmeksizin tüm dini inanış, ırk, meshep, felsefi inançtaki insanlar tarafından eşit şekilde gözetilmeli ve korunmalıdır. Anayasamızın Temel Hak ve Ödevler başlıklı ikinci kısmı başta olmak üzere birçok maddesi insan haklarının korunmasına ilişkindir. Öyle ki daha 2'nci maddede cumhuriyetin niteliklerinden bahsedilirken "insan haklarına saygılı olmak" vurgusu yapılmış ve bu surette daha hemen anayasanın başında insan hakları güvence altına alınmıştır. Yine Anayasamızın 12. maddesi "Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir." Demek suretiyle temel hak ve özgürlükler hususunda bir vurgulama yapmış, bu hakların önemine bir kez daha atıfta bulunmuştur. - İnsan hakları konusunda uluslararası mevzuat da paralel şekilde düzenlenmiştir. Türkiye'nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi insan haklarını güvence altına alma saiki ile milletlerin ortak akıl ve iradesine dayanarak oluşturulmuş bir metindir. Bu metinle yaşama hakkı, kölelik yasağı, angarya yasağı, işkence yasağı gibi oldukça temel insan hakları düzenlenmiştir. İnsan hakları kavrami tüm insanlar için ortak önem ve gerekliliğe sahip bir kavramdır. Bu nedenle münhasıran yasalarla korunmaya çalışılması yahut bazı bakanlıklara küçük birimler oluşturulması konuyla ilgili etkili bir koruma sağlayamamaktadır. Özellikle son yıllarda artan mülteci sorununu da göz önüne alırsak devletin bu konudaki etkinliliğinin bugün yeterli olamadığı açıktır. Hem ülke içerisinde hem de uluslararası alanda yaşanan insan hakları ihlallerinin değerlendirilmesi, dile getirilmesi, mümkünse engellenmesi için söz konusu teklif ile münhasıran bu hususta görevli bir bakanlık kurulması teklif edilmektedir. Bakanlığın teşkilatı içerisinde özellikle insan haklarını ilgilendiren davaların etkin takibi yapılacak, : gerekli olduğunda mevzuat değişikliklerinde fikir belirtecek ve ülke içerisindeki hukuka güvenin artmasını sağlayacak bir hukuk kurulu öngörülmektedir. Bunun yanında özellikle son yıllarda televizyon ortamında artan şiddet görüntülerinin insan hakları ihlali niteliği taşıyanlarının engellenmesinden, insan hakları konusunda etkin bir kampanya sunmayı amaçlayan programlar hazırlamaya değin çalışmalar yürütecek bir medya kurulu öngörülmektedir. Teklif ile münhasıran uluslararası alanda gerçekleştirilen insan hakları ihlallerini takip etmek üzere bir kurul oluşturulmakta bu sayede yalnız yurt içi değil yur Türkiye'nin insan haklarına yaptığı katkının geliştirilmesi hedeflenmektedir. e MALK 9 MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Kanunun amacı açıklanmıştır. MADDE 2- Bakanlığın görevleri belirlenmiştir. MADDE 3- Bakanlığın teşkilatı düzenlenmiştir. MADDE 4- Bakânın görev ve yetkilerinin sınırları çizilmiştir. MADDE 5- Yöneticilerin sorumlulukları belirlenmiştir. MADDE 6- Bakanlığın koordinasyon ve işbirliği konusunda bakanlığın görev, yetki ve sorumluluğu belirlenmiştir. MADDE 7- Kadroların atanmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiştir. MADDE 8- Bakanlık bünyesinde bir uluslararası hukuk kurulu kurularak insan hakları hususundaki hukuki meselelere etkin katılım sağlanmaya çalışılmıştır. MADDE 9- Bakanlık bünyesinde insan haklarının topluma benimsetme etkinliğinin artırılması amacıyla bir İnsan Hakları Medya Kurulu kurulmuştur. MADDE 10- Dünyada meydana gelen insan hakları ihlallerinin engellenmesi ve yaralarının sarılması gibi amaçlarla bakanlığa bağlı bir uluslararası kurul kurulmuştur. MADDE 11- Yürürlük maddesidir. MADDE 12- Yürütme maddesidir. İNSAN HAKLARINDAN SORUMLU BAKANLIK KURULMASI, TEŞKİLATI VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ Amaç, Görev, Teşkilat, Yönetim Amaç MADDE 1- Bu Kanunun amacı, İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlığın kuruluşu, teşkilatı ve görevlerinin belirlenmesi ile devlet kurumlarının, özel ve tüzel kişilerin insan hakları hususundaki eylem ve söylemlerinin düzenlenmesi, insanların anayasal hak ve özgürlüklerinin teminatının uzman kişilerce korunması, insan hakları ile ilgili ihlallerin hem mahkemeler hem de diğer kurum ve kuruluşlar önüne taşınması, takibi, katılımı ile insan haklarının etkin korunması adına stratejinin belirlenmesi, devlet kurumlarının organize edilmesi ve bu amaçla koruyucu tedbirler alınmasını sağlamaktır. Görev MADDE 2- İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlığın görevleri şunlardır; a. İnsan haklarının iyileştirilmesi, düzenlenmesi ve organizasyonuna ilişkin stratejinin belirlenmesi, b. İnsan hakları ihlallerinin azaltılması için gerekli tedbirleri alarak lüzumlu görülen eğitimlerin verilmesi, mevzuatın belirlenmesine katkı sağlanması, gerekli tavsiyelerde bulunulması, c. İnsan haklarının korunması adına gerekli teşkilatların oluşturulması ve denetlenmesi, d. Başka bakanlıklara bağlı birimlerin insan hakları hususunda yapacakları faaliyetlere katkı sağlanması, e. İnsan hakları ihlali şüphesi bulunan vakalarda gerekli destekleri sağlamak, f. Kanun tarafından başka bakanlıklara bırakılmamış olan insan haklarına ilişkin diğer faaliyetlerin yürütülmesi, g. İnsan haklarının geliştirilmesi amacıyla teşkilatların oluşturulması, birimlerin kurulması, h. Mabkemelerin, kamu denetçilerinin ve idari işlem yapmaya yetkili diğer makamların insan haklarına ilişkin olabilecek kararlarına etkin destek ve katılım sağlamak. Teşkilat MADDE 3- İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlığın teşkilatı merkez teşkilatı ile taşra teşkilatından meydana gelir. Bakanlık teşkilatı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir. Bakan MADDE 4 — Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir ve Bakanlık hizmetlerinin mevzuata, hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. Bakan, emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup, Bakş teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesapları görevli ve yetkilidir. Yöneticilerin sorumlulukları MADDE 5 — Bakanlık merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların her kademedeki yöneticileri yapmakla yükümlü bulundukları hizmet veya görevleri, Bakanlık emir ve direktifleri yönünde, mevzuata, plan ve programlara uygun olarak düzenlemek ve yürütmekle bir üst yönetici kademeye karşı sorumludur. Koordinasyon ve işbirliği konusunda bakanlığın görev, yetki ve sorumluluğu MADDE 6 — Bakanlık anahizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları yürürlükteki mevzuata uygun olarak belirlemekle, kaynak israfını önleyecek ve koordinasyon sağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir Bakanlık, diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde, Cumhurbaşkanınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyon sağlamaktan sorumludur Kadrolar MADDE 7 — Kadroların tespit, ihdas, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre düzenlenir. Çeşitli Hükümler İnsan Hakları Hukuk Kurulu MADDE 8- Bakanlık bünyesinde bir İnsan Hakları Hukuk Kurulu oluşturulur. Kurul bir başkan, sekiz üye ve ihtiyaç duyulan kadar gözlemciden oluşur. Kurul aylık toplantılarında insan haklarıyla doğrudan ilişkili gördüğü davaları gündeme alır. Kurul bu davaların duruşmalarına birer adet gözlemci ile katılır. Kurulun görev ve yetkileri yönetmelik ile belirlenir. İnsan Hakları Medya Kurulu MADDE 9- Bakanlık bünyesinde bir İnsan Hakları Medya Kurulu oluşturulur. Kurul bir başkan ve sekiz üyeden oluşur. Kurul aylık toplantılarında medya kanallarında yer alan ve insan hakları ihlali niteliği taşıyan yayınları gündeme alır. Kurul bu yayınlarla ilgili olarak RTUK"e tavsiye karar verebilir. Kurulun görev ve yetkileri yönetmelik ile belirlenir. Uluslararası İnsan Hakları Kurulu MADDE 10 - Bakanlık bünyesinde bir Uluslararası İnsan Hakları Kurulu oluşturulur. Kurul bir başkan, sekiz üyeden oluşur. Kurul ülke sınırları dışında gerçekleşen insan hakları ihlallerini takip ederek, konunun çözümü, uluslararası yargıya taşınması ve gündeme getirilmesi gibi hususlarda atılabilecek adımlar konusunda raporlar hazırlar. Kurulun görev ve yetkileri yönetmelik ile belir ca MADDE 11- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 12 Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “İnsan Haklarından Sorumlu Bakanlık Kurulması, Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/797, 6 Eylül 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-797-insan-haklarindan-sorumlu-bakanlik-kurulmasi-teskilati-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-teklif (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/42bea8dd-007f-4d6d-8912-0188dca76de7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.