# 5553 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/798)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/798
- **Sunuluş tarihi:** 6 Eylül 2019
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2f787953-fc1f-4433-ac51-0188dca79584
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-798-5553-sayili-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/798 esas numaralı kanun teklifi 6 Eylül 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; tohum üretimini sınırlayan düzenlemelerin yürürlükten kaldırılması ve tohum üretiminde yeni standartlar konularak yerli üretimin sekteye uğratılmasının önlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 257, 214262, 214261 214234, 214235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. < — - 2/9864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 7/25TT, 2/25TA, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2496, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 121996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, İ2/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 21459, 2/461, 2/47A, 21611, 21490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582;2/596, 2/600, 2/4177, 21659, 2/493, 2/649, 2/1657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 21696, 2/566, 2/5176, 2/723, 21599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/1629, 2/531, 21672, 2/1540, 2/554, 2/5172, 2472, 21613, 2/624, 2/625, 24498, 2/6T1, 2/1537, 2/692, 2/561, 21714, 2/456, 21594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 21500, 21539, 2/557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 21466, 2/621, 2/496, 2/6317, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 21709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/6192, 24479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/5271, 2/1667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/1610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 21669, 21674, 2/538, 2/54, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/6176, 2/541, 2/6709, 21567, 21577, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 21647, 2/681, 21549, 2/699, 2/5179, 2/7117, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/7017, 2/719, 2/4617, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/1694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 21587, 21606, 2/1523, 21666, 2/6175, 2/1700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4778, 2/1631, 2/661, 21535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/1720, 21589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/1575, 2/7116, 2/585, 21591, 2/620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 4

Av.Mahmut'Tg al Şanlırirfa Milletvekili

Tali

Komisyon Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Esas No: 2 /798

Tarih: 19 Haziran 2023

TBMM | ği

Numara!

EMRİ, Rae N İşime ck. .VRAK

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Süre Eta rg Sayı a BİR sararan —.. . . ... >< TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

Tarih :

Yerli Tohum Üretiminin Desteklenmesi ve Yaygınlaştırılması Amacıyla 5553 sayılı

Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 03/09/2019

Av.M ANAL İstanbul ekili

Tali Tarım, Orman ve Löyisler;

Komisyon Komiser Plan ve. Bbötue

Tarih : 01 Ekim 2919 Esas 9 ?

Lan K v YALAR Bel GELEN EVRAK ÜĞENM 201g İL) 09 10

ELE ye ARTARİLMIŞTI GEREKÇE

Yerli üretim, bir ülkenin dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yetebilmesini sağlayan, özellikle gıda konusunda ülke içerisindeki tüketim refahını artıran ve dışa bağımlılık ile dışardan gelen etkilerin azaltılması hususunda hayati önem taşıyan oldukça önemli bir konudur.

Gıda alanı da dahil olmak üzere kendi üretimini gerçekleştiremeyerek tamamen dışa bağımlı bir ekonomi politikası kuran ülkeler, kısa ve uzun vadede bu politikaların olumsuz etkileriyle ağır ekonomik kayıplara uğrarlar.

Türkiye'de tohum üreticilerinin çoğunluğu Türk şirketlerden meydana gelmesine rağmen piyasaya hâkimiyet bakımından durumun böyle olmadığı görülmektedir. Ülkemizde üretim yapan şirketlerin sadece 902,6 kadarı yabancı sermayeli şirket olmasına rağmen tohum Pazar payının Y630'unu bu şirketler elinde bulundurmaktadır. Yine bu sayıya yabancı — Türk ortaklığı şirketler katıldığı zaman Türk tohum endüstrisinin yarısından fazlasını yabancıların kontrol ettiği tespit edilecektir.

Bu kanun teklifi ile son yıllarda yabancı yatırımcı lehine bozulan tohum üretim ve ihracatı dengesinin yeniden sağlanması, Türk üreticinin desteklenmesi, tüm tohum tiplerinde yabancılarla rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması amaçlarıyla hazırlanmıştır. Bu kanun teklifi ile bakanlığın özellikle küçük üreticinin sağlamakta zorlandığı ve çoğunlukla işlevsiz kriter ve standartların kaldırılarak tohum piyasasını piyasa değişkenleri içine bırakan, serbest piyasa koşullarını destekleyen bir anlayışla fırsat eşitliği sağlanmıştır. Bunun yanında ek bir düzenleme ile tohumların genetiklerinin değiştirilmesi yasaklanmış ve insan sağlığına zararları ile ilgili standartlar korunmuştur. Bu nedenle ilgili kanun değişikliği hem yerli üretimin prangasını kırmaya hem de insan sağlığının standartlarının artırılmasına yönelik hazırlanmıştır.

Yerli üreticinin korunması sadece ekonomik değil aynı zamanda hukuki bir zorunluluktur. Anayasamızın "Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması" başlıklı 45?nci maddesi "Devlet, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tabribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır. Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır." demek sureti ile devletin tarımla uğraşan yerli üretici ve girişimcileri korumasını bir zorunluluk olarak belirlemiştir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Tohum üretimini sınırlayan düzenlemeler yürürlükten kaldırılmaktadır.

MADDE 2- Tohum üretimine bundan sonrası için yeni standartların konularak yerli üretimin sekteye uğratılması tehlikesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir.

MADDE 4- Yürütme maddesidir.

5553 SAYILI KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 — 31/10/2006 tarih ve 5553 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin | nci fıkrasının (a).(b).(e) bentleri ile 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü fikraları yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2- 5553 sayılı Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.

"EK MADDE |: Çiçek, süs bitkisi, sebze, meyve, yemlik ve yemeklik baklagiller tohumları ile tüketim ve süs amaçlı fidelerin tohumları dahil olmak üzere hiçbir tohumun üretimi, ticareti, imali, ithali ve piyasaya arzı bakımından bakanlık tarafından teknik yasaklar konulamaz bu yönde düzenleyici işlemler yapılamaz, insan sağlığının korunması hariç standartlar getirilemez ve bu sebeplerle idari ve adli cezalar kesilemez.

5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu kapsamında yapılan düzenlemeler madde hükmü kapsamı dışındadır."

MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5553 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/798, 6 Eylül 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-798-5553-sayili-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2f787953-fc1f-4433-ac51-0188dca79584

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
