# 10/06/1983 Tarihli 2839 Sayılı Milletvekili Seçim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/815) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/815 - **Sunuluş tarihi:** 28 Şubat 2019 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6ca4182b-fec4-4c9e-8913-0188dcaa75e2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-815-10-06-1983-tarihli-2839-sayili-milletvekili-secim-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-ka > 2/815 esas numaralı kanun teklifi 28 Şubat 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; Türk Ceza Kanununda düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçundan mahkûm olanların da milletvekili seçilebilmeleri amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 213796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720,2/1721,2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, iy) 2/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/1695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 122/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565,2/582,;2/596, 2/600, 2/477, 2/1659, 2/493, 2/649, 2/6517, 2/682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/723, 2/1599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/1613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/692, 2/1561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/6271, 2/497, 2/1500, 2/539, 2/557, 21563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6771, 2/701, 2/1466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6390, 2/658, 2/6890, 2/550, 2/5T1, 2/605, 21607, 2/499, 2/5911, 2/515, 2/651, 27517, 2/662, 2/552, 21709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/5922, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 2/527, 2/1667, 21668, 2/532,, 2/670, 2/452,, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/1674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/1533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/5671, 2/5771, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/6173, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/1593, 2/641, 2/647, 21681, 2/1549, 2/699, 2/579,2/717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/7017, 217119, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654,2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/1587, 2/606, 2/523, 2/666, 2/6715, 2/700, 2/708,2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/9535, 2/1678, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/3560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/1573, 2/5175, 2/716, 2/1585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av.Mahmut Ta al Şanlışrfa Mil ekili Tali Komisyon Adalet Komisyonu Esas Komisyon Anayasa Komisyonu İ Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /815 • GENTİ KVBAK 129 6586 ş i İ PARTİSİ a "CUMHURİYET HALK Grup Başkanlığı a m... 2 DALİN... "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 10/06/1983 tarihli ve 2839 Sayılı Milletvekili Seçim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 24/02/2019 19 Nisan 7019 sas No: 2/ "İTarih : (UNLAR y RLAR BGKLĞ) 28 Şubat 20) Maya; İNo: EBYS" ye AKTA RILMIŞTIR hez © GENEL GEREKÇE Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğrencilerinin mezuniyet töreninde açmış olduğu pankart sonrasında polis, Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın avukatlarından birinin yaptığı suç duyurusu üzerine, öğrencileri evlerinde gözaltına almış, 11 Temmuz 2018 tarihinde Ankara'daki bir Sulh Ceza Hâkimliği, öğrencilerin tutuklanmasına karar vermiş ve öğrenciler tutuklanmıştı. Öğrencilerin davası ise halen devam etmektedir. 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. Maddesinin 1. Fıkrasının e) bendine göre Cumhurbaşkanına hakaretten hüküm giymiş olmak milletvekili seçilmeye engel teşkil etmektedir. Örnekle açıklayacak olursak ODTÜ öğrencileri açtıkları pankart yüzünden siyasete atılma haklarından mahrum bırakılacaklar. Ancak söz konusu öğrenciler açtıkları pankart ile doğrudan Cumhurbaşkanına hakaret etmemiş, ifade özgürlüğünü kullanarak bir parti genel başkanını eleştirmişlerdir. Ancak Cumhurbaşkanlığı Sistemine geçildiği için, aynı zamanda Parti Genel Başkanı da olan Recep Tayyip Erdoğan'ın hoşuna gitmeyen her söz Cumhurbaşkanına hakaret kapsamına alınmaktadır. Cumhurbaşkanlığı Sisteminin hem Cumhurbaşkanı hem Parti Genel Başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan'a verdiği yetki maalesef ki kötüye kullanılmaktadır. Öte yandan bir siyasi parti mensubunu ifade özgürlüğü kapsamında eleştirmek her vatandaşın hakkıdır. Hem Cumhurbaşkanı hem Parti Genel Başkanı olmayı kabul eden biri eleştirilmeyi de kabul etmiş olmaktadır. En yakın örnekten yola devam edecek olursak; ODTÜ'lü öğrencilerin. ifade özgürlüğü kapsamında yaptıkları eleştiriler, maksadını aşmış veya hakarete varmış olsa dahi (öyle kabul edilse dahi) yargılama Türk Ceza Kanunu'nun Cumhurbaşkanına Hakaret başlıklı 299 maddesinden dolayı değil, Türk Ceza Kanunu'nun Hakaret başlıklı 125. Maddesinden yargılanmalılar. Böylece yargılamaları devam edecek ancak ileride siyaset arenasına girmeye engel bir durum da olmayacak. Maksadı dışında kullanılan (TCK MADDE 299 Cumhurbaşkanına Hakaret) bu madde işletilerek gazeteciler, akademisyenler, reşit olmayan çocuklar ve sıradan insanlar hakkında dava açılması zaten başlı başına bir mağduriyet yaratmakta iken, ayrıca bu insanların siyaset sahnesine çıkma hakları da, verilen mahkumiyet kararları ile ellerinden alınmaktadır. Oysa siyaset ile ilgilenen kişilerin; aynı zamanda bir parti mensubu olan Cumhurbaşkanı hakkındaki düşüncelerini ifade etmesi olağandır. Yapılan Anayasa değişikliği ile "partili Cumhurbaşkanı" haline gelmiş bulunan Cumhurbaşkanı hiç şüphesiz salt Cumhurbaşkanlığı makamından dolayı değil, parti faaliyetlerinden dolayı da eleştirilere maruz kalacaktır. Bu sebeple hazırlanan kanun: teklifi ile 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. Maddesi ikinci fıkrasına Cumhurbaşkanına hakaret milletvekili seçilmeye engel değildir içerikli bir madde eklenmelidir ki, TCK madde 299 (Cumhurbaşkanına Hakaret) maksadı dışında ve art niyetli kullanılmasın. Cumhurbaşkanının hoşuna gitmeyen ancak hakaret de içermeyen her söz TCK Madde 299 (Cumhurbaşkanına Hakaret) ile yargılanmasın. Hukuken olması gereken TCK Hakaret başlıklı madde 125 ile yargılamaya devam edilsin. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW)'nün Avrupa ve Orta Asya Direktör Vekili tarafından yapılan açıklamada " "Cumhurbaşkanına hakaret" bir suç olmamalı, ayrıca mize bir pankart açan öğrencilerin yargılanmaması gerektiği de çok açık, Türkiye m geçtiğimiz dört yıl boyunca sırf Cumhurbaşkanı'na karşı söz söyledikleri için bin) mahkum etti. Hükümet insan haklarıyla bu şekilde alay etmekten vazgeçmeli ve TĞrKi yaşayan insanların barışçıl ifade özgürlüğü hakkına saygı göstermelidir" şeklinde ifadeler kullanmıştı. Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verilerine göre; Türk Ceza Kanunun 299. Maddesinde düzenlenen "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan yargılanan insanların sayısı 2014 yılında 132 iken, 2015 yılında 1.953'e çıktığı ve 2016 yılında ise bu sayının iki kattan fazla artarak 4.187 kişinin yargılandığını görülmektedir. Bakanlığın istatistiklerine göre, aynı dönemde mahkumiyet sayıları da artmıştır. 2014 yılında Cumhurbaşkanına hakaret etmekten 40 kişi mahkumiyet almışken, 2015 yılında 238 kişi mahkum olmuş, 2016 yılında bu sayı dörde katlanarak 884'e çıkmış ve 2017 yılında ise şoke edici bir şekilde 2.099 mahkumiyete fırlamış haldedir. Türkiye, hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin hem de Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesinin tarafı. olmakla, her iki sözleşme uyarınca da ifade özgürlüğüne saygı gösterme yükümlülüğü taşımaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bir devlet başkanını korumak için gösterilen hiç bir çabanın "devlet başkanına, onun hakkında görüş ifade etme özgürlüğü karşısında bir ayrıcalık tanımayı veya özel bir koruma sağlamayı haklı gösteremeyeceğini" açıkça belirtmektedir. Birleşmiş Milletler ve bölgesel uzmanlar, kamuoyuna mal olmuş kişilere özel koruma sağlayan tüm yasaların yürürlükten kaldırılması yönünde çağrılarda bulunmaktadırlar. Sayın Cumhurbaşkanı aynı zamanda. parti genel başkanı Recep Tayyip Erdoğan da kamuya mal olmuş bir kişidir. Sırf bu sebeple tahammülü geniş bir siyasetçi olması gerekirken kendisini koruyan yasaların en geniş olanını: sık sık kullanması artık büyük bir mağduriyete neden olmaya başlamıştır. Milletvekili. seçilmek, seçimlerine aday olmak her vatandaşın anayasal hakkıdır. Recep Tayyip Erdoğan'ın hem Cumhurbaşkanı olması hem parti genel başkanı olması kimsenin suçu değildir. Bu Sayın Erdoğan'ın tercihidir. Parti Genel Başkanını eleştirmek, vatandaşın elinden bu anayasal hakkı (Milletvekili seçilme) almamalıdır. Maksadı dışında kullanımlardan dolayı ve Cumhurbaşkanlığı Sistemine geçildiği için 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. Maddesine eklenen fıkra ile Türk Ceza Kanunun 299. Maddesi Cumhurbaşkanına hakaret suçunun milletvekili seçimine engel bir hal olmaması hedeflenmiştir. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. Maddesine eklenen fıkra ile; Türk Ceza Kanunun 299. Maddesinde düzenlemesini bulan Cumhurbaşkanına hakaret suçunun milletvekili seçimine engel bir hal olmaması hedeflenmiştir. MADDE 2 - Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 10/06/1983 TARİHLİ 2839 SAYILI MİLLETVEKİLİ SEÇİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir: X2) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 299. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçundan mahkum olmak milletvekili seçilmeye engel teşkil etmez." MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “10/06/1983 Tarihli 2839 Sayılı Milletvekili Seçim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/815, 28 Şubat 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-815-10-06-1983-tarihli-2839-sayili-milletvekili-secim-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-ka (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6ca4182b-fec4-4c9e-8913-0188dcaa75e2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.