# 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/816)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/816
- **Sunuluş tarihi:** 26 Şubat 2019
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/328ca777-072b-4ef2-a9a4-0188dcaa9c41
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-816-657-sayili-devlet-memurlari-kanunu-ile-bazi-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapil

> 2/816 esas numaralı kanun teklifi 26 Şubat 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; kamu avukatlarının ek göstergelerinin yükseltilmesi, makam tazminatına hak kazanmaları ve birtakım özlük haklarında iyileştirme öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 5/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

© 214285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

3 2/1996, 2/99T, 21989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722,, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, AST, 2/1458, 2/9502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, İ 21690, 21565, 2/582,2/596, 2/600, 2/4717, 2/659, 2/493, 2/6409, 21657, 2/1682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/1566, 2/576, 2/1723, 21599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 21464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 2/540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 21692, 2/561, 2/714, 2/4356, 21594, 2/482, 2/488, 2/6271, 2/497, 2/500, 2/539, 2/557, 2/563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 21605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/5592, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/6353, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 21525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 24463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/667, 2668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/1674, 2/538, 2/454, 2/4535, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/5671, 2/5771, 2/1465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/1593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/1549, 2/699, 2/5179, 2/1717, 2/9581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4617, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/694, 2/9558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 21654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/1586, 2/587, 2/1606, 2/1523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4735, 2/4718, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 21120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/575, 2/1716, 2/1585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023

Av. Malimut'T ya Şanlıurfa irta Mi ekili

Tali

Komisyon Adalet Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /816

O 8 i!32İraı 2023 CUMBURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih 2A Sibel. 2018...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçeşi ekte sunulmuştur. 25/02/2019

Komisyon

Esas p KANI , Numara; —— GELEN EVRAK No: 45528 Ss

EBYS'ye AKTARİLMIŞTI Rİ

Kare ere TEZ

GENEL GEREKÇE

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun İ, II, TI ve IV sayılı cetvellerinde yer alan kamu idarelerinin hukuk hizmetleri; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 36/V. Maddesi uyarınca "Avukatlık Hizmetleri Sınıfında çalışan avukatlar, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca sözleşmeli avukatlar ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan avukatlar eliyle yürütülmektedir.

Kamu avukatları farklı kanunlara tabi olarak çalışsalar da çalışma koşulları ve özlük hakları bakımlarından yaşadıkları sorunlar büyük çoğunlukla ortaktır. Bu sorunlar uzun süredir devam etmekte olup halen bir çözüme kavuşmuş değildir. Bu sebeple de 1943 yılından bu yana mülga 4353 sayılı kanun ve mer'i 659 sayılı kanun hükmünde kararname uyarınca yürütülen ve büyük bir bilgi birikimini bu güne taşıyan "kamu avukatlığı" kan kaybetmekte, her yıl büyük emek ve masraflarla düzenlenen sınavlarla istihdam edilen avukatlar, kendilerine sunulan çalışma ve özlük koşulları karşısında görevlerine daha iyi koşullara sahip olan kadrolarda çalışmak için çeşitli sınavlara yönelmekteler. Bu nedenle de bu meslekte yıllarını harcayarak, tecrübe kazanmış olanlar bilgi birikimi ve tecrübelerini yeni başlayan meslektaşlarına aktarmasından sağlanan fayda ortadan kalkmaktadır.

İzah olunan nedenlerle taşrada kamu idaresinin temsili kesintiye uğramakta ve hatta kısmen olanaksız hale geldiği için, hukuk eğitimi ve bilgisi olmayan idari amir eliyle hukuk hizmeti yürütülmeye çalışılmaktadır. Bu durum başta idarenin zararınadır. Zira hukuk hepimiz için sığınılacak tek limandır ve yanlış uygulanması telafisi mümkün olmayan sonuçlara sebebiyet verebilir.

Hukuk hizmetinin 'devâmlı ve sağlıklı yürütülmesi için; geçmişten günümüze taşınan ve bir türlü çözüme kavuşturulamayan kamu avukatlarının çalışma ve özlük hakları sorununun evleviyetle gündeme alınması ve çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Yukarıda bahsi geçen her üç kanuna da tabi olarak çalışmakta olan kamu avukatlarının özlük sorunları şu şekilde sıralanabilir;

İ. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 3/B maddesindeki "Kariyer" ilkesinde aranan (koşulları (taşıdıkları oOhalde, kariyer meslek olarak kabul edilmemektedirler.

1. OoEğitim durumları, bulundukları kadro ve görev unvanları gereği 'Makam Tazminatı" almaları gerekirken alamamaktadırlar.

NI. Özel hizmet tazminatları, emsal eğitime sahip olan meslek grubuna göre oldukça düşüktür.

IV. Ek göstergeleri, aynı eğitim durumu ile kamuda çalışanlarla eşit değildir. avukatlık hizmetleri sınıfında, 1. Derecenin 4. Kademesinde maaş alan bi zin #

UldTitisi

2.545,00-TL emekli maaşı almaktadır. Bu şartlarla, kamu avukatları haji lisans mezunu olan bir teknik personelden daha az maaş almaktadırlar. avukatlarının yürütmekte oldukları işin mesleki riski o kadar yüksektir ki, sigorta şirketleri bahse konu maaşlar ile kamu avukatlarının riski çok yüksek gerekçesiyle mesleki mesuliyet sigortası dahi yapmamaktadırlar.

Alınan sorumluluk karşısındaki maaşın yetersizliği ise kamu avukatlarını hakimlik, savcılık, müfettişlik kadrolarına yönelmekte; emeklilikleri yaklaşanlar ise noterliğe başvurarak, bağlı oldukları idari birimden ayrılmakta. Salt bu nedenlerle, hazine avukatlarının sayısı 800Tere kadar azaldığı düşünülmektedir. İdarelerce kamu avukatları açığı serbest. çalışan avukatlardan hukuk hizmeti alımı suretiyle karşılanmaya çalışılsa da, bu durum hem idareye kamu avukatları kadar mali bir yük getirmekte hem de denetim ve bağlılık unsurları bulunmadığından beklenen optimum fayda sağlanamamaktadır. Bu gidişatın durdurulmaması halinde; kamu adına yürütülen hukuk hizmetinin zaafa uğrayacağı ve kamu zararına neden olacağı açıktır.

İşbu nedenlerle kamu avukatlarının Özlük sorunlarının o çözüme kavuşturulabilmesi adına; ek göstergelerinin yükseltilmesi, makam tazminatına hak kazanmaları ve birtakım özlük haklarının iyileştirilerek mesleklerinin devamlı suretle sürdürebilmeleri için gerekli haklara kavuşmaları hedeflenmiştir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (1) sayılı cetvelin "V-Avukatlık Hizmetleri Sınifı"nda ek göstergelerde, birinci sınıfa ayrılmalarına karar verilmiş olup da birinci derece aylığını almış olan hakim ve savcılara uygulanan ek göstergeler emsal alınarak, avukatların maaşlarının iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Buna uygun olarak (1) sayılı cetvelin "1-Genel İdare Hizmetleri" başlıklı bölümüne "Hukuk Müşaviri, Hazine ve Maliye Bakanlığı Hukuk Müşaviri" ibaresi, ile (f) "Muhakemat Müdürü, Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluşlardaki Hukuk Müşaviri ile Hukuk İşleri Müdürü, Hukuk Müşaviri" ibareleri eklenmiştir.

MADDE 2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 152, Maddesinde bulunan "A- Özel Hizmet Tazminatı" olarak belirlenen oran artırılmış ve ayrıca avukatlık hizmeti kadrolarında bulunanlar, Başhukuk müşavir ile 1. Hukuk müşaviri kadrosunda bulunanlar ile hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve hukuk işleri müdürü kadroları için farklı oranlar belirlenerek; avukatların yürüttükleri hizmetin kapsam ve mahiyeti gözetilerek tazminatlarının belirlenmesi hedeflenmiştir.

MADDE 3- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı cetveline "birinci dereceye atanmış olmak şartıyla Hukuk Müşavirleri, Hukuk İşleri Müdürleri ve avukatlar" da eklenerek, avukatlık hizmetinde birinci dereceye kadar ilerlemiş bulunan Hukuk Müşavirleri, Hukuk İşleri Müdürleri ve avukatların da makam tazminatı alması hedeflenmiştir.

MADDE 4- 375 Sayılı "657 Sayı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayıl Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayıı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında" Kanun Hükmünde Kararnamede yapılan değişiklik ile eşit işe eşit ücret prensibinin işletilmesi hedeflenmiştir.

MADDE 5- 399 sayılı "Kamu İküsadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi Ve 233 Saylı Kanun Hükmünde Kararmamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair" Kanun Hükmünde Kararnameye bazı atıf hükümleri eklenilerek, "Eşit işe Eşit Ücret" prensibinin işletilmesi hedeflenmiştir.

MADDE 6- 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine 1lişkin Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ibareyle eşit işe eşit ücret prensibinin işletilmesi hedeflenmiştir.

MADDE 7- Tüm bu iyileştirmelerden, avukatlık mesleğini yıllarca kamuda devam ettirerek emekli olmuş kişilerin de faydalanması hedeflenmiştir.

MADDE 8- Yürürlük maddesidir.

MADDE 9- Yürütme maddesidir.

657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- (1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (Ii) sayılı cetvelin "V-AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI" bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "Kadroları bu sınıf dahil olanlardan; 4800

OS MUPBUMNMER

(2) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanuna ekli (1) Sayılı Cetvelin "İ- GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI" başlıklı bölümünün (e) bendinde "Toplu Konut İdaresi Başkan Yardımcıları," ibaresinden sonra gelmek üzere "1. Hukuk Müşaviri, Hazine ve Maliye Bakanlığı Hukuk Müşaviri" ibaresi, (1) sayılı cetvelin "İ- GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI" başlıklı bölümünün (f) bendinde "Başbakanlık Başkanları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Muhakemat Müdürü, Büyükşehir Belediyesi ile bağlı kuruluşlardaki Hukuk Müşaviri ile Hukuk İşleri Müdürü, Hukuk Müşaviri" olarak değiştirilmiştir.

(3) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (11) Sayılı Cetvelin "T-BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA" bölümünde yer alan "Maliye Bakanlığı Hukuk Müşavir" ibaresi "4- BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA" bölümünde yer alan "Hukuk Müşaviri" ve "Muhakemat Müdürü" ibareleri, "5- YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEK ÖĞRETİM KURULUŞLARINDA" "Hukuk Müşaviri", "Başhukuk Müşaviri" ve "Hukuk İşleri Müdürü" ibareleri ile "6- MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLARDA" bölümünde yer alan "Büyük Şehir Belediye ile bağlı kuruluşlarındaki 1. Hukuk Müşaviri" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

Madde 2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152. Maddesinin "Tazminatlar" fıkrasının "A- Özel Hizmet Tazminatı:" bölümünün (d) bendi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"(d) Avukatlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için 96200'üne, kanun kapsamındaki "Başhukuk Müşavir ile 1. Hukuk Müşaviri" kadroları için 90300'üne, "Hukuk Müşavir, Muhakemat Müdürü ve Hukuk İşleri Müdürü" kadroları için Y0230'una"

Madde 3- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 8inci sırasının d) bendi "d) Birinci dereceli kadroya atanmış olmak şartıyla, Hukuk Müşavirleri, Muhakemat Müdürleri, Hukuk İşleri Müdürleri ve Avukatlar 2000" şeklinde değiştirilmiş ve mevcut d) bendi e) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

Madde 4- 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin "Ek Ödeme Oranları" (1) sayılı Cetvelinin "A- Aylıklarını 657 Sayılı Devlet. Memurları Kanuna göre a bölümünün 1 sıra nolu maddesinin g) alt bendine "Hukuk Müşaviri" ibaresinden sonra gelmek üzere "Muhakemat Müdürü, diğer Hukuk İşler Müdürü" ibareleri eklenmiş ve

g) alt bendindeki oran 175 olarak, "kadroları Avukatlık Hizmetleri Sınıfında yer alan personel;" başlıklı 5 nolu maddesinin. başlığı "Kadrolu Avukatlık Hizmetleri sınıfında yer alan personel (Genel Yönetim kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlar ile kamu iktisadi teşebbüslerindeki sözleşmeli olarak çalışanlar dahil);" şeklinde ve buradaki oran 170, 160, 150 olarak değiştirilmiştir.

MADDE 5- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. Maddesinin b) bendinin ikinci paragrafına, "müfettiş ve müfettiş yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Avukatlar" ibaresi eklenmiştir.

MADDE 6- 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/2-a bendine "9/040'ı" ibaresinden sonra gelmek üzere "hukuk biriminde görev yapan diğer personele 95'i" ibaresi eklenmiştir.

Madde 7- Bu kanunun yürürlüğe girdikten sonraki aybaşından itibaren, yapılan iyileştirmelerden belirtilen kadrolardan emekli olanlar da yararlanır.

MADDE 8- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 9- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/816, 26 Şubat 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-816-657-sayili-devlet-memurlari-kanunu-ile-bazi-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/328ca777-072b-4ef2-a9a4-0188dcaa9c41

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.