# 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/843)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/843
- **Sunuluş tarihi:** 7 Kasım 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d5157879-1265-4ff4-a215-0188dcb108e9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-843-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-d

> 2/843 esas numaralı kanun teklifi 7 Kasım 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, malûl sayılabilmek ve malûllük aylığına hak kazanabilmek için aranan meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin oranın %60'dan %50'ye düşürülmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 > 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 3 2/1996, 2/1997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 2/458, 2/1502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/4539, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,ş2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 2/1682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/1723, 2/1599, 2/470, 2/4T1, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 2/1540, 2/554, 2/5172, 2/472, 2/1613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/1671, 2/1537, 21692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4971, 21500, 2/539, 2/5517, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542,, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/5083, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 2/1605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/3525, 2/1528, 2/529, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/6617, 2/668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/1669, 2/674, 2/3538, 2/454, 2/455, 2/1642, 2/509, 2/533, 2/1676, 2/541, 2/679, 2/5671, 21577, 2/465, 21602, 2/644, 2/646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/467, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/1654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/1586, 2/1587, 21606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4715, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/5715, 2/1716, 2/1585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av Malimuf Tapal

Şanlıyrfa Mil ekili

Tali Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Esas

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Esas No: 2 /843

Tarih: 19 Haziran 2023

KANUNL

08 ün 2073 GENFE EVBDAK e — 2OLLAR Jİ

Ziran 1

—İ CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı

Tarih :.... ahd. 2 OD...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 01.11.2018

© İslieyile, Falısma ve Tali SoSıljak j

Komisyon

Komisyon

TBMM li GELEN EVRAK No: 33 -$$3

EBYS'ye AKTARILMIŞTIR GENEL GEREKÇE

Sosyal güvenlik insanların bulundukları toplumlarda insan onuruna yakışır bir şekilde, başka insanlara muhtaç olmadan yaşamalarının ve kişisel özgürlüklerinin teminatıdır.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 25 inci maddesinde; "Zer insanın yiyecek, giyecek, konul, tıbbi bakım ve gerekli toplumsal hizmetler de dahil olmak üzere, kendisinin ve ailesinin sağlığını ve refahını sağlayacak uzun bir yaşam düzeyine hakkı olduğu; işsizlik, hastalık, sakatlık ya da geçim olanaklarından iradesi dışında yoksun kaldığı diğer hallerde güvenlik hakkına sahip olduğu" ifadesi ile sosyal güvenlik hakkı da temel insan hakları arasında sayılarak, kişinin yaşam bütünlüğünün önemli bir öğesi, uluslararası bir metin ile garanti altına alınmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 60'ıncı maddesinde, "herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu, Devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve gerekli teşkilâtı kuracağı" belirtilmiştir. Buna göre, tüm vatandaşların sosyal güvenlik hakkından yararlanması gerekmekle birlikte, bu hakkın sağlanması ve kişilerin bugünlerinin ve yarınlarının güvenliği için gereken önlemleri alma ve örgütü kurma görevleri de Devlete verilmiştir.

Türkiye'deki mevcut sosyal güvenlik sisteminin yapısı ve sorunları 1990'lı yılların başlarından bu yana kamuoyunda geniş bir şekilde tartışılmaktadır. Bu bağlamda 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 25. Maddesi'yle belirlenen 10 yıllık sigortalılık süresinin olması, 1800 gün prim ödenmiş olması şartlarını taşıyanların, geçirdiği kaza veya hastalığı sonucu çalışma gücünün 9660'ını kaybetmiş olması durumunda malulen emeklilik hakkında faydalanabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme 2013 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanun kapsamında belirlenmiş şartlar sağlandığında malul duruma düşmüş yurttaşların sosyal güvenceleri ve hakları gözetilmek hedeflenmişse de belirlenen şartların yüksek oran ve esaslardan tespit edilmiş olması sebebiyle malul durumda bulunan yurttaşların birçoğu mağduriyet yaşamaktadır. Şöyle ki; malul duruma düşmüş insanların maluliyet oluşturan maddi durumu(uzuv kaybı, organ kaybı vs.) pozitif bir görüşle değerlendirilerek mağduriyeti tam ve eksiksiz şekilde ortadan kaldırmaya yönelik olmalıdır. Kişinin sosyal hak ve özgürlüklerden mahrum olmamasını sağlamak amacı güden düzenlemenin malullük durumunun sebebi olan maddi unsurun pozitif görüşle desteklenmesi gerekmektedir. Bu hususta düzenlenen şartların birden fazla ve sağlanması güç koşullar içerdiğinden, özellikle uzuv kaybı sebebi ile malul durumda bulunan insanların, doğuştan gelen temel haklarının ciddi ve farklılık gösteren oranda kayba uğraması hususu gözetilmediğinden, uzuv kaybı sebebiyle malul durumda bulunan yurttaşların mağduriyeti tam ve eksiksiz olarak giderilmiş sayılmamaktadır.

Özelikle özür durumu uzuv kaybı ile oluşmuş insanların yaşam ve temel hareketlerinin ciddi oranda kısıtlandığı, bu durumun pozitif bir düşünce ile değerlendirildiğinde diğer maluliyet durumlarından farklılık gösterdiği kabul edilir bir gerçektir.

Bu sebepler doğrultusunda uzuv kaybı ile özür durumu bulunan insanların yaradılış giderecek boyutlarda tespit edilmesi erekmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile malulen emeklilik şartlarından olan 9060'lık maluliyet oranının düşürülmesi ve uzuv kaybı sebebiyle malul durumda bulunan yurttaşların emeklilik hakkından faydalanabilmesi imkanını artırmak amaçlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 25'inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesindeki ile ikinci fıkrasındaki ""*9060'ını"" ibareleri "50 sini"" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığınca yürütülür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/843, 7 Kasım 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-843-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-d (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d5157879-1265-4ff4-a215-0188dcb108e9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
