# 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/858)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/858
- **Sunuluş tarihi:** 24 Eylül 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5f03fdce-97b2-4281-a89e-0188dcb347f9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-858-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-d

> 2/858 esas numaralı kanun teklifi 24 Eylül 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda değişiklik yapılarak emeklilerin rızası olmadan maaşlarına nafaka ve prim borçları nedeniyle haciz konulmaması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/36), 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977,2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, -2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

• ) 2/1996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 121457, 2/1458, 2/502, 2/1697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 24490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/582,2/596, 21600, 2/477, 2/6359, 21493, 2/649, 2/6571, 2/682, 2/693, 2/705, 2/1462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/6171, 2/483, 2/485, 2/629, 2/9531, 2/1672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 2/692, 2/561, 2/714, 2/4596, 2/594, 2/482, 2/488, 27627, 2/497, 2/500, 2/1539, 2/1557, 21563, 2/5917, 2/601, 2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/9536, 2/6717, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/3515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 21528, 2/1529, 2/530, 2/1706, 2/1460, 2/463, 2/473, 2/1487, 2/1635, 2/1527, 2/667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/5905, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/1455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/3541, 2/679, 2/9567, 2/1577, 2/1465, 2/1602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 27547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717,2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 2/1467, 2/6532, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/5599, 2/562, 2/712, 2/586, 2/5871, 2/1606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 21708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 21631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/1702, 2/7120, 2/5989, 2/609, 2/480, 2/633, 2/5946, 2/683, 2/3548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 24484, 2/1486, 2/492, 2/685, 2/5713, 21575, 2/7116, 2/5385, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/9520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av. Malimut'T ya Şanlıurfa irfa Mil ekili

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023

Esas No: 2 /858 i TBMM GENEL EVBAK

DB Hezin 2023 ij e: 9 ĞARGI

RİYET HALK P GUM Başkanlığı

Tarih 5... 2k -Elli-2016 Sayı 1... 90 ya veneer

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz gerekçesiyle ekte sunulmuştur. 20.09.2018

Tali

Komisyon Sağır, fe, Cpliyere ve Gişe İMLA

Esas

Komisyon Ona ve Biice

Tarih:

15 Him 208 o İ Esas No:2/ gl

.LiĞİ

" 24 Eylül 2304

(O rBM pi GELEN EYRAK

24 Evlik 703 EFBYS'ye AKTARILMIŞTIR.

GENEL GEREKÇE

Emekli aylıklarının düşük ve yetersizliği Türkiye'nin en önemli sorunlarından biridir. Sosyal Güvenlik Sistemimizin emeklilerimize ödediği aylıklar çoğunlukla açlık sınırının bile altındadır. Bu nedenle vatandaşlarımızın büyük bir bölümü emekli olduktan sonra da çalışmak zorunda kalmaktadırlar. Hmeklilerimizin önemli bir kısmı hizmet akdiyle bit işverene bağlı olarak ücretle çalışırken, önemli bir kısmı ise kendi adına ve hesabına bağımsız olarak çalışmayı tercih etmektedir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 93 uyarınca "Bu kanun gereğince bağlanacak gelir veya aylıklar ve sağlanacak yardımların, nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir ve temlik edilemeyeceği" hükmüne göre emekli maaşlarında nafaka sebebiyle kesinti yapılması emeklinin rızası dışında birakılmıştır. Emekli maaşının haczi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 93.maddesi gereği sadece belirli borçlar bakımından mümkündür. Bu kapsamda söz konusu maddeye göre, Sosyal Sigortalar Kurumunun prim alacakları ve nafaka alacakları dışında emekli maaşının haczi mümkün değildir.

Emekli maaşlarından prim alacaklarının ve nafaka üctetlenin tahsil edilebilmesi, zaten kıt kanaat geçiren emekliyi zor durumda bırakmaktadır. Emekli aylıklarından emeklinin rızası dışında sosyal güvenlik primi kesilebilmesine ilişkin uygulama, emeklilerimizin büyük bölümünü kayıt dışı çalışmaya yöneltmektedir. Kayıt dışı çalışma da sadece sosyal güvenlik prim kaçağına değil, önemli ölçüde vergi kayıp ve kaçağına yol açmaktadır. Bir anlamda devlet çalışan emeklilerden sigorta primi almak isterken, emeklileri kayıt dışı çalışmaya iterek alabileceği vergiden de mahrum kalmaktadır.

Sosyal devletler emeklilerinin iyi ve onurlu bir yaşam sürmelerini sağlamakla yükümlüdürler. Yıllarca çalışıp, sosyal sigorta primlerini ödeyip emekli aylığı almaya hak kazanan vatandaşlardan, emekli aylıklarında herhangi bir rıza aranmaksızın nafaka borçları ve pirim borçların yüzünden haciz konulabilmesi ve hakkaniyete uygun değildir.

Bu kanun teklifimizle emekli aylıklarından emeklinin rızası dışında haczedilebilen prim ve nafaka borçlarının tümüyle kaldırılarak emekliler MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. Maddesinin 1. Hıkrası değiştirilerek, emekli maaşlarında, emeklinin rızası aranmadan nafaka ve prim borçları bakımından haciz yapılamaması amaçlanmaktadır. Bu şekilde emeklilerin ekonomik durumlarının iyileştirilerek Anayasamızda öngörülen Sosyal Devlet ilkesinin gereği yapılması hedeflenmiştir.

MADDE 2- Yürürlük Maddesidir.

MADDE 3- Yürütme Maddesidir.

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. Maddesinin 1. Fıkrası Aşağıdaki Şekilde Değiştirilmiştir.

"Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödemeleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88. Maddeye göre takip ve tahsili gercken alacaklar ile nafaka borçları dahil emeklinin rızası dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir."

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/858, 24 Eylül 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-858-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-d (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5f03fdce-97b2-4281-a89e-0188dcb347f9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
