# 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/878) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/878 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2bee79a1-d9a2-4bba-85d9-0188dcb632b5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-878-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli > 2/878 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile Anayasa Mahkemesine yapılacak olan bireysel başvuruların harç istisnası kapsamına alınması öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 5/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 214286, 2/4287, 214280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3836, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2539, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, i 31996, 2/1997, 21989, 2/916, 2/866, 2/7718, 2/451, 2/6935, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, (2/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/3353, 21690, 2/565, 2/582ş2/596, 21600, 2/4771, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 2682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/723, 2/1599, 21470, 2/4T1, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/9531, 2/672, 2/540, 2/554, 2/572, 2/1472, 2/1613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6171, 2/5317, 2/1692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/1500, 2/539, 2/5571, 2/563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 27637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6530, 2/6598, 2/6890, 21550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/1487, 2/1635, 2/5271, 2/6617, 2/668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/3538, 2/454, 2/455, 2/1642, 2/509, 2/533, 2/6716, 2/541, 21679, 2/5671, 2/5T7, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/1543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/1549, 2/699, 2/579,2/717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 21467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 21694, 2/5S8, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 21654, 2/521, 2/524, 2/1559, 2/1562, 2/1712, 2/586, 2/587, 2/606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 2/708, 2/7111, 2/578, 2/580, 2/724, 24475, 2/478, 2/1631, 21661, 2/1535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/1685, 2/573, 2/1575, 21716, 2/585, 21591, 21620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av.Mahmut Ta al Şanlıyrfa MilletVekili Tali Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu Esas Komisyon Anayasa Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /878 Numara! SEMFL EVBAK 0 8 Hezin 2029 Jİ Um amana kaman e: 129658 Av. Mahmut TANAL İstanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Plan ve Bü Komisyonlar ve Dülçe Esas Anayasa Komisyon Tarih'01.10.2018 Esas No:458 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA GUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Grup Baler CHP Tük TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. e. Av. Mahmut TANAL İstanbul Milletvekili İpe ve " Bs€ A raya Sa ii 02 Sisi 203 Yap? KANUNLAR ve Nunlata: GEREKÇE Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı Anayasamızın 14$'inci maddesi üçüncü fıkrasında hüküm altına alınmıştır. Buna göre; "Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır." Ancak 6216 sayılı Kanunun 64'üncü maddesi "Harç İstisnası" başlığı altında Anayasa Mahkemesine yapılan başvurularda harçtan istisna olanları hüküm altına almıştır. Anayasa Mahkemesine kamu gücü tarafından temel hak ve hürriyetlerin ihlal edildiği iddiasıyla başvuru yapılabilmektedir. Ancak sözü geçen 64'üncü maddede bireysel başvurular harçtan istisna tutulmamıştır. Adaletin sağlanması maddi engellerin kaldırılması ile mümkündür. Öyle ki ülkemizin ağır ekonomik şartlarında vatandaşlarımız geçim derdi yüzünden Ocak 2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi önüne gelerek kendisini geçinemediği gerekçesiyle ateşe vermiştir. Yine İzmir'de yaşayan başka bir vatandaşımız Ocak 2018 tarihinde geçinemediği gerekçesiyle protesto amaçlı soyunmuştur. Kamu gücü tarafından temel hak ve özgürlükleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki hakların ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılmasının harca tabi olması adaletin tecellisine engeldir. Öyle ki, parası olan için adalet sağlanacak, parası olmayan adaletin sağlanması için başvuru bile yapamayacak duruma getirmektedir. Anayasamızın 36'ıncı maddesi "Hak Arama Hürriyeti" başlığı altında "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." Görüleceği üzere, ülkemizde yaşayan yabancı yahut vatandaş ayrımı yapılmaksızın herkese hak arama hürriyeti Anayasa tarafından tanınmış ve güvence altına alınmıştır. Anayasamızın 5'inci maddesi "Devletin Temel Amaç ve Görevleri" başlığıyla devletimizin görevlerini ve amaçlarını hüküm altına almıştır. Buna göre; "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır." Görüleceği üzere, 5'inci madde de temel hak ve hürriyetleri kısıtlayan siyasi, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırma devletimize görev olarak verilmiştir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda ekonomik engel olan başvuru harcının kaldırılması Anayasal bir zorunluluktu MADDE GEREKÇELERİ MADDE-I 6216 sayılı Kanunun 64'üncü maddesinde yapılacak değişiklikle, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruların harçtan istisna edilmesi ile, Anayasamızın 36'ıncı maddesinde düzenlenen ve temel hak ve hürriyetler içerisinde yer alan hak arama hürriyetinin gereğinin sağlanması ve Anayasamızın 5'inci maddesinde devletin temel amaç ve görevleri arasında düzenlenen temel hak ve hürriyetleri sınırlayan ekonomik, siyasi ve sosyal engellerin kaldırılmasının sağlanması amaçlanmıştır. MADDE-2 Yürürlük maddesidir. MADDE-3 Yürütme maddesidir. 6216 SAYILI ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE-I 6216 sayılı Kanunun "Harç İstisnası" başlıklı 64*üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 64- (1) Mahkemeye yapılan başvurular, alınacak kararlar ve bunlarla ilgili yapılacak işlemler harca tabi değildir." MADDE-2 Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE-3 Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/878, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-878-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/2bee79a1-d9a2-4bba-85d9-0188dcb632b5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.