# 1136 Sayılı Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/904) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/904 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a65a6c7a-a991-4c40-95b2-0188dcba8d38 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-904-1136-sayili-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/904 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, avukatlık ruhsatnamesi bedellerinin devlet tarafından karşılanması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 5 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 5/4380, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3836, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3331, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2571, 2/2574, 2/2564, 2/2539, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721,2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112,2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 2/1996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 27722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/45, 2/458, 2/1502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/9553, 2/1690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2659, 21493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 2/723, 2/1599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/1726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/9531, 2/672, 2/1540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/5371, 2/692, 2/9561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/6271, 2/4917, 2/500, 2/539, 2/557, 2/563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651,2/517, 2/662, 2/5532, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/1487, 2/1635, 2/5271, 2/6617, 24668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/1509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/56T, 2/5771, 2/465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/6713, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/1467, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/1559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/5871, 2/1606, 2/523, 2/1666, 2/1675, 21700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4175, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/1535, 2/6178, 2/5453, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/1609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/1683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/1573, 21575, 2/1716, 2/3585, 2/591, 2/1620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 ————— ani e a Av.Malimut Ta al Şanlıurfa | Milletvekili Tali Komisyon Esas Komisyon Adalet Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /904 , ei KUBA İN İRİ Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas Adalet Komisyon mi Tarihr01.10.201S Esas No:469 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA İCUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP Tan 14 Aralık 2017 sy: 1620 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 1136 sayılı Avukatlık Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 13/12/2017 Av TANAL İs illetvekili Tali Komisyon Esas Komisyon Adalet Tarih : 03 Ocak 201 Esas 777 MAŞ, GENFL FVPAK Th Alk 2öl No 200114. GEREKÇE Avukatlık mesleğini icra edenler, 4 yıllık zorlu eğitim süreci sonunda, hukuk fakültesini başarıyla bitirip diplomaya hak kazanmakta ve ardından barolarda staja başlamaktadırlar. Bilindiği gibi, staj süresi bir yıldır. 6 ay adliye stajı ve diğer 6 ay avukat yanında tamamlanır. Bu dönemde staj yapan avukatlara devlet tarafından ödenen ücret yoktur. Stajyer avukatlar şanslı iseler, avukatlık stajı esnasında yanında staj yaptıkları avukatın verdiği harçlıkla geçimini sağlamakta, özellikle kalabalık icra dairelerinde avukatın talimatıyla dosyalarla boğuşmakta, hacizlere gönderilmektedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu 2'inci maddesinde avukat yargı mensubu olarak tanımlanmıştır. Stajyer olması yine yargı mensubu olmasına engel değildir. Hakimlik stajı yapan hukuk fakültesi mezunları, avukat stajyerlerine göre, aylık maaş almakta sağlık ve sosyal güvenceleri devlet tarafından karşılanmaktadır. Aynı fakültede okumuş, aynı derslerden başarı göstermiş ve yargı mensubu olarak stajını tamamlayan bireyler arasında sosyal yönden fark olması Anayasamızın güvence altına aldığı "Kanun Önünde Eşitlik" başlıklı 10*uncu maddesi ile çelişki göstermektedir. Ayrıca bir yıllık staj eğitimini tamamlamaları ardından stajyer avukatların ruhsatname alma usul ve şekli ile ruhsatnameyi aldıktan sonra avukatlık unvanı kullanabilecekleri ve and içme şekilleri 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 9*uncu maddesinde hüküm altına alınmıştır. Staj eğitimi tamamlayan, usul ve yasaya uygun şekilde and içerek avukatlık unvanı kazanan stajyerlerin ruhsatname bedeli olarak ödemek zorunda olduğu ruhsat harcı bugün binlerce lira ile ifade edilen ve avukatlar için maddi külfettir. Mesleğe henüz başlamadan ruhsat harcı baro aidatı, baro kredisi borçları altında ezilen genç avukatlar, ruhsatnamesini alıp, kendi bürolarını açmak istediklerinde; büro kirası, stopaj, gelir vergisi, katma değer vergisi, sosyal güvenlik BAĞ-KUR prim borcu altında ezilmekte, mesleğini, emeğini ifa ederken ağır maddi yük altında kalmaktadır. 1982 Anayasamızın "inci maddesinde, Cumhuriyetimizin Nitelikleri sayılmış ve anayasal güvence altına alınmıştır. Sözü geçen 2'inci maddeye göre "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sos al bir hukuk Devletidir. " S.M Sosyal devlet ilkesi anayasal güvence ile Cumhuriyetimizin Nitelikleri arasında benimsenmiştir. Sosyal devlet anlayışına göre; Devlet ekonomiye aktif müdahalede bulunarak toplumda yaşayan bireylere, insan onuruna yaraşır hayat seviyesi sağlamayı kendisine amaç eden devlettir. Ayrıca 1982 Anayasamızın 5'inci maddesinde Devletimizin Temel Amaç ve Görevleri anayasal güvence ile belirlenmiştir. Buna göre; (...Jkişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır" Stajyer avukatların ruhsatname alırken binlerce lira para ödemek zorunda kalmaktadırlar. Henüz mesleğe başlamadan ve staj süresince de sabit bir geliri bulunmayan stajyer avukatlardan ruhsatnamenin maddi yükünün kaldırılması Anayasal Sosyal Devlet ilkemizin bir gereği ve yine Anayasamızda hüküm altına alınan Devletin Temel Amaç ve Görevleri arasında yer verilen yükümlülüğün gereğidir. Yukarıda açıklanan sebeplerle işbu kanun teklifinde bulunma zorunluluğu doğmuştur. MADDE GEREKÇELERİ MADDE-I 1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlık Ruhsatnamesi ve Yemin" başlıklı uncu maddesine Avukatlık Ruhsatname bedeli devlet tarafından karşılanır. Hükmü eklenmesiyle, Anayasal Sosyal Devlet ilkesi ve Anayasamızın 5'inci maddesinde düzenlen "Devletin Temel Amaç ve Görevleri"nde yer alan "kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır " hükmünün gereğinin yerine getirilmesi amaçlanmıştır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 1136 SAYILI AVUKATLIK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE-1I 1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlık Ruhsatnamesi ve Yemin" başlıklı 9'uncu maddesine aşağıdaki fıkra hükmü eklenmiştir. "Stajını başarıyla tamamlayıp avukatlık ruhsatnamesi almaya hak kazanan stajyer avukatların, avukatlık ruhsatnamesi bedeli devlet tarafından karşılanır." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “1136 Sayılı Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/904, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-904-1136-sayili-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a65a6c7a-a991-4c40-95b2-0188dcba8d38 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.